vrijdag 18 oktober 2019

Daar Vliegen de Jantjes.

adulte jan van gent
Een niet alledaagse vogel spotten is altijd leuk. Elk jaar weet ik hem wel een paar keer in de kijker te krijgen, de jan van gent. Zijn strenge blik wordt door de prachtige kleuren en scherpe contrasten vanzelf verzacht. Een heel mooi lijnenspel in het gezicht en de indringende ogen geven de vogel ook iets voornaams. Jammer dat je de vogel altijd ver op zee ziet en vrijwel nooit vlakbij te zien krijgt.

Heel wat jaren geleden, toen we in Schotland op vakantie waren, reden we langs de oostkust op weg naar het noorden toen we Bass Rock zagen. Een enorme puist die amper twee kilometer uit de kust uit zee oprees en vrijwel geheel wit gekleurd was. Wit van de gentenpoep bleek later.
Op het eiland broeden meer dan 10.000 jan van genten en na het broedseizoen, met een voor ons aanlandige wind, kun je ze bij ons voor de kust zien. Met name op de dijk bij Westkapelle, bij de
tweede/derde kalenderjaar jan van gent
telpost kun je ze dan treffen. Maar dan zie je ze dus van een afstandje en dan is het prachtige lijnenspel op de kop niet goed te zien.

Op het zeeschip de Estrella, die vanuit Scheveningen vogelaars vlakbij deze zeevogels brengt, maakte ik de beste kans er een goed te bekijken. Camera in de aanslag en was het slechts een kwestie van tijd om er een te schieten. Alle kleden kwamen voorbij, geheel donkerbruin, dat was er een van dit jaar en amper een half jaar oud.
juveniele jan van gent
Toch een flink zelfverzekerd beest dat nergens bang voor was en tot voor de boot durfde te komen. Een volwassen vogel, met strak afgetekende kleurvlakken en tweejarige beesten die daar tussenin zaten vlogen over. Het kan trouwens wel zes jaar duren voordat een jan van gent volwassen is.

Prachtige vogels die maar 1 ei per legsel uitbroeden. Mislukt dat, dan wordt een nieuw ei gelegd. Niet veel kansen en dat kan zo'n populatie best kwetsbaar maken. Toch doen ze het goed en groeit hun aantal.

En waar vallen die jantjes nu eigenlijk onder? Het zijn geen meeuwen, geen jagers, geen aalscholvers? Het is een familie van genten die uit 10 verschillende soorten bestaat waarvan er drie jan van genten zijn, de Kaapse, de Pacifische en onze jan van gent. Elke soort ziet er werkelijk prachtig uit, kijk maar eens op de bijgevoegde link met "stamboom" waar achter elke naam een foto zit; https://nl.wikipedia.org/wiki/Genten

dinsdag 15 oktober 2019

Lastige meeuwen.

pontische meeuw, 2e kalenderjaar
In de Biesbosch, de Noordwaard en op de zeedijk bij Westkapelle maak je nog de grootste kans om een pontische meeuw en geelpootmeeuw te spotten. Het grote probleem is vaak dat deze meeuwen én ver weg zitten, én vaak met de kop in de veren zitten. En zie ze dan maar eens uit een grote groep meeuwen te pikken. Vaak berust de waarneming dan op toeval en ben je behoorlijk wat tijd bezig om alle specifieke kenmerken helder te krijgen.

De "Meeuwengids van Nederland" biedt vaak uitkomst. Gedetailleerd staan de kalenderjaren per soort beschreven en een goede foto doet dan de rest. Maar wat echt helpt, is een dagje de zee opgaan. Vorige week, vanaf een schip op 20 kilometer van de kust van Scheveningen en Hoek van Holland vlogen de "ponten" en "geelpoten" je om de oren. Een paar specialisten aan boord wisten de kalenderjaren exact te duiden.

een adulte geelpootmeeuw roeit maar door.
Er vloog zelfs een geringde tweede kalenderjaar pontische meeuw over en zelfs de ring was goed af te lezen. De opmerking dat het een "Duitse" pont was, klopte niet. Ik had de ring gemeld bij de Duitse ringer Herr R. Klein uit Rostock, maar die wist mij haarfijn te vertellen dat het hier om een "Poolse" pont ging.

Door ringen af te lezen en te melden, help je de onderzoekers antwoord te krijgen op de vele vragen die er zijn. Waar foerageert deze meeuw, waar overwintert of overzomert deze meeuw, hoe oud wordt het beestje etc. etc.

geringde pontische meeuw, geel P.842
De laatste jaren komen deze meeuwen in de nazomer steeds vaker naar onze streken. Ze leven in de omgeving van de Zwarte zee en Kaspische zee. De geelpootmeeuw is een meeuw uit de omgeving van de Middelandse zee en die komt ook steeds vaker naar onze streken en zo wordt het wel heel interessant maar niet makkelijker op.

Een paar jaar geleden hielp een lezing over meeuwen met daar opvolgend een meeuwen excursie naar de zeedijk van Westkapelle al flink. Daarna veel oefenen en zoeken tussen de grote meeuwen van de Hardenhoek in de Biesbosch en zo bouw je beetje bij beetje wat kennis op van de grote meeuwen in ons land.
De zeetocht bracht nog meeuwen zoals de drieteenmeeuw die vrijwel altijd boven zee vliegt en amper boven land waargenomen wordt, daar met je dus de zee voor op. Wat verder weg vlogen nog wat dwergmeeuwen en die zie je elk jaar wel in de Biesbosch en zeker bij Westkapelle. Wel wat makkelijker maar toch ook bijzonder om te zien.

Wil je meer weten van de zeldzame meeuwen, kijk dan eens in de "Meeuwengids van Nederland".

vrijdag 11 oktober 2019

Overvliegende lijsterachtigen.

even uitrusten en doorrrrrr.....
De lucht zit er vol mee, ook al zou je dat niet direct zeggen. En dat komt omdat de vogels die op trek zijn, toch aardig hoog in de lucht zitten. Niet in dichte groepen, tegelijkertijd over-vliegen en ook niet allemaal even luidruchtig zijn. Opletten geblazen dus.

En met name afgelopen dagen was het druk boven ons. Tijdens mijn wandelingen met de hond door de Oranjepolder hoorde ik vrijwel constant de contactroepjes boven mij klinken. En probeer die maar eens uit elkaar te houden. Met de gids, "Veldgids Vogeltrek" in combinatie met de app "BirdSounds Europe" kom je een heel eind.
koperwiek met slecht licht
De lijsterachtigen zoals zanglijster, grote lijster, merel, koperwiek en kramsvogel hebben een vergelijkbaar silhouet en min of meer een vergelijkbaar vliegpatroon en dan ook nog eens met het donkere weer van de afgelopen dagen zie je amper kleur op de beestjes. En dan helpen de contact- roepjes de vertwijfelde vogelaar verder.

Met name de enorme hoeveelheid zanglijster en koperwieken vliegen nu over en hebben gelukkig een eigen geluidje en die zijn in de meeste gevallen ook nog eens goed uit elkaar te houden. De zanglijster laat een ingetogen kort "tsjip" horen terwijl de koperwiek een wat langer, enigszins zeurderig "tsjiiip" laat horen. Tja, je moet het maar weten en vooral ook maar horen met al die bijgeluiden.

Kramsvogels maken een totaal ander geluid en die zijn deze week nog amper te horen, die zijn nog onderweg naar hier en de merels trekken vooral 's-nachts over en maken een nog wat langgerekter geluid dan de koperwiek. Morgen weer eens de oren spitsen.

Wil je meer weten, kijk dan eens in de Veldgids Vogeltrek.

dinsdag 8 oktober 2019

Uitputtende vogeltrek.

Afgelopen zaterdag sneuvelde deze zanglijster op zee
De vogeltrek is in volle gang en er trekken nu miljoenen vogels zuidwaarts over ons land. Dat idee is toch fantastisch, zeker als je er ook iets van meekrijgt. Vanmorgen nog een app-je gelezen dat een constante stroom van zanglijsters over de Biesbosch vloog. Het idee alleen al geeft ook een romantisch beeld van al die vogels die een enorme tocht voor de boeg hebben. Soms maar enkele grammen of wat meer wegend, wind, kou en regen trotserend en dan als beloning in een warm en zonnig land landen.

Wat we niet zo meekrijgen, zijn de gevaren die de vogels onderweg tegenkomen. We kunnen ons dat wel voorstellen maar echt weten, dat doen we niet. Bijvoorbeeld hoeveel roodborstjes verdrinken door uitputting op hun tocht naar Engeland? Dit kleine vogeltje steekt wel even de Noordzee over en wat gebeurt er onderweg als er een pittige noordwester storm staat? En die lijsters die nu massaal overkomen, hoeveel worden er niet gepakt door roofvogels? Wat ook een enorm gevaar is, is de enorme hoeveelheid windmolens op zee, die als een soort gigantisch gordijn de weg voor veel vogels versperren. En ga zo maar door, elke soort komt op zijn weg vele hindernissen en gevaren tegen.

uitgeputte zwartkop op zee
Afgelopen zaterdag op de Noordzee enkele kilometers voor de kust van Scheveningen, zag ik de vogeltrek live voorbij komen. Op het schip zag ik de ene na de andere "land" vogel uitgeput landen, roodborst, goudhaan, merel zanglijster, vink en veldleeuwerik om er maar een paar te noemen. Daarnaast vlogen nog veel vogels over, piepers en spreeuwen in flinke aantallen, allemaal op weg naar "betere" oorden. En dat hoop ik ook van harte voor deze beestjes.

Dat het niet altijd goed afloopt, zag ik ook nu weer voor mijn ogen gebeuren. Een flinke meeuw plukte zo een zanglijster uit de lucht en schrokte het vogeltje en seconden tijd helemaal op. Met huid en veer ineens. Dit drama zag ik vorig jaar ook gebeuren, toen met een koperwiek, die ging ook in een keer naar binnen en eindigde zo zijn lange tocht. Ik dacht nog, als het dan toch moet gebeuren, dan maar aan het begin van de reis en niet als je eerst duizenden kilometers gevlogen hebt en je reis zo eindigt.

Ik weet eigenlijk niet hoeveel vogels de reis niet voltooien maar dat moeten er echt veel zijn. Zoveel gevaren op de route, dat kan niet voor iedereen goed gaan. Misschien maar niet teveel bij nadenken en hopen dat ze volgend voorjaar weer massaal terugkeren.

zaterdag 5 oktober 2019

Enorm veel zilverreigers.

Een deel van de ruim zeventig grote zilverreigers
Fietsend langs de IJsel vlakbij het plaatsje Bronkhorst zagen op de oever van een plas meer dan 70 grote zilverreigers staan. En dat in september! Ik ken die samen-scholingen van grote zilverreigers wel van strenge winters, jaren en jaren geleden in de Biesbosch of 's-avonds bij de bekende slaap-plaatsen maar nog niet eerder midden op een mooie herfstdag.

In de Biesbosch waren dat destijds vele honderden zilvers en die dik zeventig stuks hier langs de IJsel waren een goede tweede in mijn lijst van grote groepen reigers. Ik kan ook moeilijk plaatsen waarom ze in zo'n grote groep bij elkaar staan. Denk alleen maar eens aan het voedsel wat een enkele reiger dagelijks nodig heeft.
scherp en alert.

Stel dat een grote zilverreiger 3 visjes van een centimeter of tien per dag opeet en vermenig-vuldig dat eens met 75 reigers. Ze eten dan 225 x 7 dagen, 1575 vissen per week en dat week na week. En dan vissen in deze poel ook nog eens blauwe reigers en aalscholvers. Dat gaat je voorstellingsvermogen ver te boven, toch? Wat moet hier toch een enorme hoeveel-heid vis zitten en wat blijft er uiteindelijk van over?

Grote zilverreigers zijn kolonievogels en broeden en slapen in groepen maar daarbuiten zie je ze voornamelijk alleen foerageren in weilanden of langs oevers. Het blijft gissen wat de reden van deze samenscholing midden op de dag is, maar het was wel prachtig om te zien. Ze waren alert en hielden de omgeving goed in de gaten en ik moest veel moeite doen om uit het zicht te blijven.

Wil je meer weten van deze spierwitte statige reiger, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/grote-zilverreiger

maandag 30 september 2019

Gebleekte nijlgans.

een mooie witte nijlgans in de Kroon
Als ik een eend of gans in een helemaal witte uitvoering zie, denk ik in eerste instantie direct aan soepgans of soepeend en dan pas later aan een mogelijke albino. Tenminste als er normaal gesproken geen geheel witte uitvoering van bestaat. Een helemaal witte reiger hoort zo te zijn, een helemaal witte merel hoort zo niet te zijn en als alle details kloppen zoals rode ogen, spreek je van een albino.
Maar meestal zijn niet alle details voor een albino aanwezig en hebben we met een kleurafwijking te maken, leucisme genoemd. En deze pigmentafwijking zie je veel vaker, en is verder ongevaarlijk voor het dier. Een witte vogel is wel kwetsbaarder en moet dan ook meer moeite doen om te overleven.
leucistische scholekster

Van leucistische dieren is bekend dat ze veel agressiever zijn tegen niet leucistische soortgenoten en waarom dat is weet ik niet. misschien zijn ze toch een beetje kwaad dat ze er anders uitzien of uitgescholden worden? Als leucistische dieren voor voedsel moeten jagen, hebben ze het wel een stuk lastiger dan die witte planteneters zoals ganzen. Ze vallen eerder op en hun prooien zijn weg voordat de rover kan toeslaan.

De geheel witte nijlgans zag ik anderhalve week geleden in de Biesbosch, in de polder De Kroon. Weer een week eerder zag ik een vrijwel geheel witte scholekster bij Zierikzee, bij plan tureluur. Alleen zat die wel erg ver weg en was een foto maken nog een hele klus.

Nu heb ik dus een witte scholekster gezien, de bekende wit-zwarte scholekster en jaren geleden een geheel zwarte scholekster(die laatste zag ik op het strand van Fox Glacier van het zuider eiland in New Zealand) en meer smaken van die soort zijn er denk ik niet.

Wil je meer weten van leucisme, klik dan op de link;
https://nl.wikipedia.org/wiki/Leucisme

vrijdag 27 september 2019

Onzichtbare boomleeuwen.

boomleeuwerik in het ochtendzonnetje
De boomleeuweriken in de Boswachterij Dorst laten zich alweer een kleine twee maanden niet meer horen maar zijn er nog wel. Anders dan je zou verwachten zitten ze niet in bomen maar meestal gewoon op de grond.

Net als de veldleeuweriken zitten ze in de korte begroeiing van open vlaktes. Het korte gras zorgt voor voldoende beschutting. En op de open vlakte in de Boswachterij zitten ze graag, goed verborgen op de grond. Om ze te zien is het, 't makkelijkst om dwars door de vlakte te lopen.

Net als patrijzen wachten ze tot op het aller-laatste moment om op te vliegen en na een korte vlucht vallen ze weer op de grond om vrijwel direct in de omgeving op te gaan. Wat dat betreft lijken de twee soorten leeuweriken wel op elkaar. De veldleeuwerik zit ook altijd verborgen op de grond en is daar heel moeilijk te ontdekken

boomleeuweriken paradijs
De boomleeuwerik zit in het voorjaar in een topje van de boom te zingen en zingt ook vaak in de baltsvlucht en is dan een stuk makkelijker
te zien. Maar als die andere, de veldleeuwerik eenmaal in de lucht zit, kun je genieten van zijn prachtige zang en spectaculaire balts-vlucht. In deze tijd van het jaar verzamelen de boomleeuweriken zich in kleine groepjes en ik vermoed dat ze eerdaags zuidwaarts zullen vertrekken. Hoewel er ook zijn die gewoon hier blijven maar die heb ik hier in de winter nog niet eerder gezien. De komende tijd maar eens beter opletten.

goed gecamoufleerde boomleeuw
Afgelopen zaterdag vlogen steeds vijf a zes boomleeuwen op en een metertje of dertig zaten ze weer op de grond. Soms zit zo'n beestje even op een open stukje en zie je pas hoe mooi getekend deze vogel is. Als je rustig blijft staan, zijn ze echt niet schuw en laten ze  zich goed bekijken.

In tegenstelling tot heel veel vogelsoorten gaat het juist met de boomleeuwerik erg goed. Na een flinke dip in de jaren negentig, groeit het aantal vogels gestaag en men weet eigenlijk niet goed waarom dat is omdat het broedgebied voor deze soort niet groter is geworden. Ik zou zeggen, laat maar groeien die aantallen want het is een heerlijke bosvogel ook al is hij niet zo makkelijk te zien.

Wil je meer weten van deze typische vogel van de open vlaktes, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/boomleeuwerik

dinsdag 24 september 2019

Ruiende cetti's zanger.

op de achtergrond het cetti's zanger territorium
Tsja, wanneer heb je met een doortrekker te maken en wanneer heb je te maken met een vogel die na de ruiperiode voor het eerst weer voorzichtig begint te zingen. Dat is nog eens lastig vast te stellen en heel soms, in een enkel gevalletje, zou je dan naar alle waarschijnlijk-
heid vast kunnen stellen dat het om een ruiend exemplaar gaat.

En zo denk ik dat ik in de Oranjepolder te maken heb met een ruiende cetti's zanger en geen doortrekker of een of andere willekeurige voorbijganger. Het zit namelijk zo dat ik elke dag een rondje door de polder loop en begin dit jaar voor het eerst een cetti's zanger langs het Kromgat ontdekte, een kronkelende waterloop van Oosterhout naar Raamsdonksveer met een dichte oeverbegroeiing.

Op 24 maart van dit jaar begon de reeks waar-nemingen van de zingende cetti's zanger langs Het Kromgat, vrijwel dagelijks klonk de explosieve zang van deze stiekemerd. In een strook struiken langs het water van ruimgenomen, een metertje of honderd lang. Een kleine vijftig waarnemingen verder verstomde het geluid eind juli en bleef het wekenlang doodstil. Ik vroeg mij af of de vogel weggetrokken was of mogelijk uit lijfsbehoud zijn snaveltje dicht hield want het was immers ruitijd.

Voor de meeste vogels geldt dat in deze periode tijdens de rui de vogel extra kwetsbaar is en beter niet te uitbundig moet zijn. Pas als de veren weer in perfecte staat zijn en je snel, als dat nodig is, kunt vluchten, kun je je weer laten horen en dat was afgelopen maandag weer het geval. De krachtige roep van de cetti's zanger klinkt nu weer dagelijks in dezelfde struiken als voorheen. Hij is de rui dus goed doorgekomen en kan weer laten horen dat hij zijn territorium de komende tijd weer beheer(s)t.
cetti's zanger

Omdat dit zo'n andere vogel is dan bijvoorbeeld een roodborst, waar er veel meer van zijn, is de kans erg groot dat het hier steeds om dezelfde vogel gaat. Ik durf dan wel te zeggen dat de ruiperiode van deze ene vogel ongeveer vijftig dagen heeft geduurd. Niet eerder heb ik de ruiduur zo nauwkeurig vast kunnen stellen. Dat is dan weer het voordeel van een niet alledaagse vogel zoals de cetti's zanger en elke dag hetzelfde stuk door de polder wandelen.

Wil je meer weten van deze struikbewoner, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/cetti-s-zanger

vrijdag 20 september 2019

Kruisbekken gearriveerd.

Surae op het mooiste moment van de dag
Dat was weer een hele tijd geleden, over-vliegende kruisbekken in Surae. Ik denk dat het wel twee jaar geleden was, dat ik ze in Surae voor het laatst gezien had. Het kan zijn dat ik gewoon niet goed opgelet heb. Het zijn drukke beestjes die je, als ze in de lucht zitten, niet makkelijk mist. In datzelfde jaar heb ik in de Chaamse bossen wel drie grote kruisbekken gezien. En dat is een nog zeldzamere soort dan de "gewone" kruisbek. De kruisbekken zijn meestal ook doortrekkers en met wat geluk zijn de groepjes van dinsdagochtend blijvertjes en hier de hele winter nog te zien en te horen.

mannetje(l) en vrouwtje(r) kruisbek
Aan voedsel is in de bossen van Surae geen gebrek, overal zijn wel groepjes lariksen, dennen en sparren te vinden en dat zijn bij voorkeur de bomen waar deze vogels op de zaadkegels foerageren. En daar zag ik ze dus ook opvliegen, eerst een groepje van 12 vogels en wat verderop maar liefst 28 kruisbekken. Ze leven in de broedgebieden niet in groepen maar in koppels verspreid in een broedbiotoop en deze over-

dennenkegels genoeg
vliegende groepen zijn dus duidelijk op trek, op weg naar het zuidwesten. En nogmaals, als er maar genoeg voedsel te vinden is en de winters niet al te streng zijn, kunnen we ze de komende maanden hier met regelmaat in de bossen van Surae horen en zien.

Ik hoop ze deze keer ook eens op de foto te zetten want dat is mij door hun beweeglijkheid nog steeds niet gelukt. Dat zou bijvoorbeeld heel goed op de oever van het oude zwembad kunnen zijn als ze 's-morgensvroeg gaan drinken. Dat heb ik nog niet eerder gezien maar dat is mogelijk mijn beste kans.

Wil je meer weten van deze vogel met de vreemdste snavel, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kruisbek

dinsdag 17 september 2019

Heel even volop paapjes.

het lijkt wel een spiegelbeeld
De afgelopen weken ben ik vooral bezig met het afscheid nemen en uitzwaaien van de zomer-gasten. En tijdens dat uitzwaaien in de mooiste natuurgebieden hier in de buurt zie ik gelukkig ook weer vogels in onze gebieden arriveren. Zij vullen de komende maand(en) de gaten van de vertrokken zomergasten weer in. Wisseling van de wacht zogezegd.

Paapjes broeden niet in deze omgeving, het dichtstbij is Drenthe en dan nog verder noordelijk. Ooit hebben ze ook in Brabant gebroed maar dat is alweer lang geleden. Ook deze beestjes zijn dus op trek en zijn nu hier geland, en niet zomaar een paar, nee in de Zonzeelse polder zag ik er zeker acht in een weiland zitten.

Laag bij de grond op een takje wat net wat boven de rest uitsteekt, een prima uitkijkpost en voor mij een mooi zicht op het vogeltje. Met het zachte strijklicht van de ochtendzon zagen ze er mooi warm geel/bruin uit. Wel wat beweeglijk en ook elkaar achternazittend, verplaatsen ze zich door het veld.
paapje vanaf een rietstengel op de uitkijk

Ik denk dat in dit groepje paapjes ook wat jonge vogels zaten, die waren niet uitgesproken uitge-kleurd en getekend en kwamen wat vlak gekleurd over en dat zou dan duiden op jonge vogels. Er zat in ieder geval geen mooi getekend mannetje tussen want ik zag geen enkel paapje met het kenmerkende boevenmaskertje. Wel hadden ze allemaal, zonder uitzondering een lage en licht gekleurde oogstreep en daarmee onderscheiden ze zich van bijvoorbeeld vrouwtjes of jonge roodborsttapuiten. Die kom je in het zelfde gebied tegen en zitten ook op lage struikjes of takjes die ze graag als uitkijkpost gebruiken.

De paapjes zijn op trek naar het zuiden van de Sahara en dat is vanuit de Zonzeelse nog eindje fladderen. De Sahara steken ze in een keer over en dat is een prestatie van formaat want je hebt het over een vogeltje van een gram of 15-16.

Wil je meer weten van deze kleine en o zo schaarse broedvogel, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/paapje

vrijdag 13 september 2019

Ook de laatste is vertrokken.

boerenzwaluwen, klaar voor vertrek
De meeste gierzwaluwen zijn rond 1 augustus vertrokken naar hun overwintergebied in Afrika. De dagen daarna werden nog wel wat giertjes gezien maar per dag liep dat aantal terug. Nu, ruim een maand later, is Nederland weer gierzwaluwvrij. Tenminste, bijna want er zat tot afgelopen vrijdag in een nestkast in Raamsdonksveer nog 1 gierzwaluw. Een gezond beestje, volgroeid en klaar voor de tocht. Dit nakomertje heeft dus een maand achterstand op de rest en het zal mij benieuwen of het goed komt.

jonge huiszwaluwen
Na de gierzwaluwen zijn de oeverzwaluwen en vervolgens de huiszwaluwen aan de beurt. De boerenzwaluwen gaan als laatste en zijn overigens ook weer als eerste terug. deze zwaluwen blijven het langst in Nederland en de gierzwaluw het kortst. Trouwens, de gierzwaluwen die nu nog gezien worden zijn vermoedelijk Scandinavische vogels, die moeten een langere weg afleggen en passeren nu ons land.

En na die late gierzwaluw zag ik afgelopen zondag in Lage Zwaluwe nog een paar jonge huiszwaluwen in de nesten onder een dakbalk zitten. De kleine kopjes staken nieuwsgierig naar buiten en zo te zien zijn ze ver klaar en kunnen ze binnenkort ook op pad. En zo vertrekken de zwaluwen en komen er weer andere wintergasten voor in de plaats,

Toch jammer en echt een gemis als je ze zo lang niet meer ziet.
Wil je meer weten ven de gierzwaluwen, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/gierzwaluw

dinsdag 10 september 2019

Voorbij trekkende purperreigers.

Purperreiger in de Zouwe Boezem bij Lexmond
De reigertrek van de purperreigers kende afgelopen week een piek. Met name op donderdagavond vlogen veel purperreigers naar het zuiden. Best gek, want het was qua weer niet echt een ideale avond. Er stond een redelijk harde westenwind en de temperatuur lag onder normaal voor de tijd van het jaar. En juist op deze avond besloten ze om massaal op pad te gaan. Een weekje eerder, met een lekker briesje uit het noorden(wind in 't hol) en een graadje of 22, lieten ze deze kans voorbij gaan.

Maar ja, deze vogels hebben geen Buienradar-app en vertrekken op gevoel. Hoe ze elkaar informeren om juist met z'n allen deze donderdagavond te gaan, is voor mij weer een groot vraagteken. Gedurende de avond, tot aan de schemer toe, vlogen groepjes hoog over. In een rommelige formatie, wisselende kopposities en af en toe op thermiek een cirkeltje omhoog zag ik twee groepjes, een van twaalf stuks en een groepje van achttien stuks vertrekken.

Op reis naar betere oorden
Het voelde een beetje als uitzwaaien, toen ik op zolder, naar het westen kijkend, de vogels van rechts naar links voorbij zag komen. Dat gaat weer een hele tijd duren voordat ze weer van links naar rechts voorbij komen. Van de trekvogels is de purperreiger een maandje of zes bij ons en de andere helft van de tijd zitten ze in de Afrikaanse zon. Het is mij dit jaar gelukt om ze zes maanden achter elkaar te zien, van april(telpost Breskens) tot afgelopen donderdag(thuis op zolder). Het wachten van donderdagavond was het meer dan waard want ik stond er toch al een uurtje of wat.

Wil je meer weten van deze schaarse reiger, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/purperreiger

vrijdag 6 september 2019

Zeearenden beloeren.

route info van 2 zeearenden 
De techniek staat voor niets. De eerste Nederlandse jonge zeearenden zijn voorzien van een GPS zender en kunnen we nu zomaar de dagelijkse gang van zaken van deze vogels volgen. De zeearenden met GPS zender zijn,  als we naar het kaartje kijken, erg honkvast en zijn tot een week of wat de rivier naar de Brabantse Biesbosch nog niet overgestoken. Een zeearend, een vrouwtje, uit de Dordrechtse Biesbosch(gele lijn) en een mannetje geboren op de Hellegatsplaten(rode lijn), zijn via de website van de Zeearenden-werkgroep van minuut tot minuut te volgen.

Regelmatig vliegen zeearenden ook in de Brabantse Biesbosch rond en enkele weken geleden zelfs boven ons huis in Oosterhout. Maar wat ze verder allemaal uitspoken en waar ze bijvoorbeeld in de winter blijven is tot nu toe steeds gissen geweest.

overwinterende zeearend
in de winter van 2018/2019
In de winter zitten vaak meerdere zeearenden in de Biesbosch en die komen vrijwel allemaal uit Duitsland. Waar die van ons dan blijven is mij onduidelijk en misschien blijven ze wel hier en dat weten we vanaf nu dus wel, tenminste als ze gezenderd zijn.

De enorme zeearend die over ons huis vloog, langzaam op de thermiek cirkelend, koerste naar het zuiden. Ik kon zien dat het een zogenaamde adulte vogel was. De witte staart was goed te zien maar dat geeft niet meer aan dan dat de vogel ouder is dan vier jaar. Of de vogel ook al een partner heeft en volwassen is, is onduidelijk. Het kan zelfs tot het zevende levensjaar duren voordat de vogel voor nageslacht zorgt en eigenlijk kun je dan pas zeggen dat het een adulte vogel is.

Wil je meer weten van deze imposante luchtschepen, klik dan op de link
https://portal.werkgroepzeearend.nl/



dinsdag 3 september 2019

Slaapplaats kleine zilvers.

slaapplaats langs de Bandijk
Voor zolang het duurt hebben de kleine zilverreigers een slaapplaats langs de Bandijk bij Werkendam uitgekozen. Vlak langs de weg tussen de rivier de Merwede en de Muggen- waard zitten tegen de avond ongeveer dertig kleine zilverreigers in de dode bomen bij elkaar en brengen er de nacht door.

Een gekke plek als je kijkt hoe druk het daar ook 's-avonds is. Het verkeer raast met hoge snelheid van en naar de veerboot bij de Kop van 't Land. De vogels trekken zich er niet veel van aan en zitten in het avondzonnetje wat te poetsen en vallen tegen de schemer in slaap. Hoe lang dat dit ritueel zich zal herhalen weet
Net aan de andere kant van de weg, bij de Muggenwaard
ik niet. De vogels zullen over enige tijd wel verkassen. Meestal schuiven ze, naarmate de wintermaanden naderen, op naar het westen en zijn dan vooral langs de kust te vinden. Wordt het echt koud dan verkassen ze naar het warme Afrika. Maar zoals gezegd, ze zitten nu in behoorlijke aantallen bij ons in de Biesbosch.

Het is zelfs zo dat er momenteel meer zitten dan de grote zilverreigers, Die kun je in een flinke winter juist in de Biesbosch verwachten. Een aantal jaren geleden zaten in een strenge winter ruim 800 grote zilverreigers bij de voormalige fietsbrug, vlakbij de Petrusplaat.

Wat ik niet wist is dat er maar een heel klein aantal kleine zilverreigers in Nederland broedt. Het zijn er maar een stuk of 75 die in De Oostvaardersplassen, de Wadden en Delta broeden. Weer wat geleerd. En net als de grote zilverreiger broeden ze dus niet in een van de mooiste natuurgebieden van Nederland, de Biesbosch? Maar dat is volgens mij een kwestie van tijd. De eerste broedende grote zilverreiger wordt alweer enkele jaren verwacht en wie weet heeft ie dat al een keer stiekem gedaan.


Wil je meer weten van de kleine zilver met zijn gele tenen, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kleine-zilverreiger

vrijdag 30 augustus 2019

Succesvolle visarenden.

wat een uitstraling heeft deze visarend
De visarenden hebben in de Biesbosch weer een supergoed broedseizoen achter de rug. Het is alweer het derde seizoen op rij dat de visarend in Nederland, in de Biesbosch broedt. De twee koppels hebben ieder een of meer jongen grootgebracht. Een van de twee nesten zit niet eens zo verborgen in een van de hoogspanningsmasten en een ander nest zit in de Hardenhoek in een bosje omringd door dode bomen. De bomen zijn doodgegaan door het hoge water in dat deel van de Noordwaard.

De visarenden hebben een mooie "vorkboom" uitgekozen en zijn van een flinke afstand toch goed te zien. Ik gebruik daar wel mijn telescoop voor anders is het niet te doen. De vogels zaten altijd wel in de buurt of op het nest maar zijn nu uitgevlogen en kunnen  overal en nergens zitten. Ze vinden, is dan wel een uitdaging en vaak ook een toevalstreffer. Veel leuker ook dan naar een vast plekje gaan, de telescoop richten en..... afvinken die vogel.

een mooie ruisvoorn in de klauwen
Afgelopen week gebeurde het gelukkig ook dat de vogel op een geheel andere plek opdook. Boven in een boom langs de Merwede, aan de rand van de Biesbosch. De vogel zat in de top met een ruisvoorn in de klauwen. Een prachtig beest met de uitstraling van een heerser van het gebied en dat istie ook.

Hij heeft alleen van de zeearend wat te duchten maar volgens mij kunnen ze prima naast elkaar leven en maken ze elkaars leven niet zuur. De zeearenden pakken net zo makkelijk een gansje als de visarenden een ruisvoren pakt en ze zullen elkaars prooien zeker niet afpakken.

Nog een kleine maand en alle visarenden zijn vertrokken naar Afrika om daar de winter door te brengen. Die trek zorgt nog wel even voor een visarendenpiek in de Biesbosch. Er zullen de komende weken nogal wat visarenden korte tijd doorbrengen in dit gebied en extra reserves opbouwen voor de lange tocht. "Onze" visarenden krijgen er dan even wat voedselconcurrenten bij, maar dat is geen enkel probleem als je ziet hoeveel vis hier zit. Vanaf de bruggetjes kun je diep in het heldere water vaan de Noordwaard kijken en dan zie enorme scholen voorns voorbijtrekken.

Wil je meer weten van deze uitstekende visser, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/visarend