zaterdag 23 oktober 2021

Grote gele kwikstaart.

Waterzuivering van de Brabantse Delta
Tijdens de maandelijkse watervogeltelling in de Oranjepolder staat altijd een bezoekje aan de Waterzuivering van de Brabantse Delta op het programma. Ik mag dan een rondje over het terrein met de vele, soms stinkende bezink bassins lopen en krijg dan de kans om de vele meeuwen te bekijken en te tellen. Elke keer is dat een totaal ander rondje. 

De ene keer barst het van de meeuwen en zie ik zomaar vijf verschillende soorten en de maand daarop slechts een soort en dat zijn dan kokmeeuwen. De ene keer honderden de keer daarop zijn het amper twintig exemplaren. De tijd van het jaar heeft hier grote invloed want grote delen van het jaar zijn veel meeuwensoorten niet in het binnenland te zien en zitten ze in het zuiden zoals de kleine mantelmeeuw of zitten de meeuwen in het voorjaar in de broedgebieden.

mannetje grote gele kwikstaart
Heel af en toe zit er ook iets anders tussen zoals krakeenden, een overvliegende ijsvogel een roepende groene specht of een grote groep foerageerde putters op de vele kaardenbollen die op het terrein staan. Maar sinds twee maanden zie en vooral hoor ik daar ook de grote gele kwikstaart en ook deze keer zag ik ze. Het waren een mannetje en een vrouwtje en toen ik daar met mijn contactpersoon van Brabant Water over sprak vertelde hij mij dat die gele kwikken een heel jaar op het terrein te vinden zijn. Het klonk mij een beetje vreemd in de oren want ik kom daar nu ruim anderhalf jaar en ze zijn mij de laatste drie tellingen pas opgevallen.

Ze zouden hier dus ook kunnen broeden, tenminste als het klopt dat ze hier een heel jaar aanwezig zijn.
vrouwtje grote gele kwikstaart
Dat is dus een reden om dat de komende tijd eens goed te onderzoeken. Het zou kunnen kloppen omdat ik hier alleen maar tel in de periode september tot en met april en het broedseizoen daar niet kom. Als deze grote gele kwikken volgende maand nog steeds op het terrein zitten, zal ik het balletje eens opgooien en vragen of ik het hele jaar door, zo rond de vijftiende van de maand het terrein op mag.

Het zou toch bijzonder zijn als we hier om de hoek een koppel broedende grote gele kwikstaarten hebben? Het zou kunnen want in Breda broeden ze tenslotte ook in de stad. Nu maar hopen dat dit geen Duitse trekvogels zijn die hier toevallig een tijdje blijven hangen.

Wil je meer weten van deze grote gele kwikstaart, klik dan op de link,
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/grote-gele-kwikstaart

dinsdag 19 oktober 2021

"Hij is net weg."

juveniele roze spreeuw
"The story of my life", kun je wel zeggen. Al heel vaak kom ik net iets te laat aan bij plek waar een mooie,  nieuwe zeldzame vogelsoort zit. Dat is deels mijn eigen schuld, want ik wacht altijd net iets te lang omdat ik zeker wil weten dat het geen doortrekker is of zoiets. Ze moeten wel een tijdje blijven hangen zodat ik er van op aankan dat ik hem zie en daar gaat het dan meestal mis. 

De dwergaalscholver is zo'n soort. Hij werd al ruim een week gemeld bij Nieuwegein en toen het zo uitkwam reden we erlangs. Die ochtend was hij nog gezien maar toen wij op de plek waren was hij net weg. Vandaag gingen we op weg om de roze spreeuw in Moerdijk te bekijken. En jawel hoor, hij was net weg werd ons gezegd. De bewijsfoto werd getoond om ons te laten zien dat hij zeven minuten voordat wij daar waren nog op de plek aanwezig was. Dat heb ik weer dacht ik nog.

nu iets verder weg
Speuren en nog eens speuren leverde uiteindelijk succes op. Dus toch niet tevergeefs naar Moerdijk centrum gereden. De roze spreeuw was in gezelschap van een tiental "gewone" spreeuwen en viel direct op door zijn lichte kleur. Het is verder een gewone spreeuw om te zien maar hij mist het zwarte, gestippelde verenkleed. Hij had zelfs iets weg van een veel te lichte merel. Hij had ook die mooie roze kleur en zwarte pet en rug niet. Een hele jonge vogel die nog helemaal niets had van het volwassen kleed.

Deze vogelsoort komt oorspronkelijk voor in oost Europa en vliegt in de trektijd naar het zuidoosten tot in India en Sri Lanka toe. Deze heeft dus duidelijk de verkeerde afslag genomen en is naar het westen gevlogen en trekt op met de gewone spreeuwen. Misschien dat hij via het zuiden de weg terug weet te vinden en komt het hopelijk nog goed met deze vogel.

In de winter, als die niet al te streng is, kan hij hier prima overleven en lust hij wel wat van een vetbolletje of besje. Vrijwel gelijktijdig met onze waarneming van deze roze spreeuw kreeg ik een melding van een tweede in de Dordtse Biesbosch. In een "normaal" najaar worden in Nederland slechts een tot drie roze spreeuwen gezien. Dus dit kun je nu als die waarneming in de Biesbosch klopt een topjaar noemen.

Wil je meer weten van deze jonge oost Europese dwaalgast; klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/roze-spreeuw

vrijdag 15 oktober 2021

Buidelmees in Dorst?

vrouwtje buidelmees in Dorst
De vogeltrek heeft altijd wel iets spectaculairs in petto. Meestal op plekken die net iets te ver weg voor mij zijn, want ik rijd niet snel voor een bijzondere vogel naar Texel of zo. Gelukkig gebeurt dat ook wel eens dichtbij en dat was afgelopen zondag dus het geval. In de Boswachterij Dorst zat in de rietkraag van een kleine leemput tussen het oude zwembad en de roeivijver een buidelmees te roepen.

Dat geluid klonk luid en duidelijk en viel direct op want de rest van de zangers is behoorlijk stil. Er is geen noodzaak om te roepen of te zingen, hooguit een aanleiding om je te laten horen. Gevaar of een contactroepje om op te reageren, meer niet. 
buidelmees nestje
In het voorjaar hoorde en zag ik de buidelmees in de Biesbosch en dat contactroepje klonk precies hetzelfde als dit roepje en dan rinkelt er een belletje(bij mij). 

Deze buidelmees zat ondanks de pittige regenval bovenin het riet en hing aan een dikke lisdodde sigaar, zijn favoriete zaden. Hij plukte de zaadjes uit de sigaar en at zich vol. Dat is waarschijnlijk ook wel nodig want ook deze mees vertrekt zodra het weer wat beter is naar zuidwest Frankrijk.
sprinkhaanzanger in het bos bij Dorst
Deze buidelmees, een vrouwtje(klein maskertje) zag er kwiek uit en zat niet in het bos vanwege een mankementje. Vorig jaar werd ik hier ook verrast door een hele ongewone trekvogel. In een lage struik zat toen een sprinkhaanzanger, ook een vogel die je zeker niet in een gemengd bos verwacht. 

Het is steeds leuk als je zo op het verkeerde been wordt gezet. Een vogel die je op een plek tegenkomt waar hij niet thuishoort zorgt ervoor dat eerst de twijfel toeslaat die daarna omslaat in blijdschap als de herkenning van de soort er is. 


De volgende ochtend in alle vroegte ging ik weer op zoek naar deze speciale mees want ik wilde haar voordat het weer beter werd, en ze haar lange tocht zou vervolgen, nog een keer zien. Helaas, de vogel was al gevlogen en dus moest ik voorlopig doen met de mooiste vogelherinnering in Dorst van dit jaar.

Wil je meer weten van deze zeer zeldzame Nederlandse mees, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/buidelmees

dinsdag 12 oktober 2021

"The eagle has landed".

overvliegende schreeuwarend
Een echte zeldzame doortrekker, een schreeuwarend, hing in de lucht boven de polders ten noorden van Dussen. Door de harde zuiden wind schoot het niet op voor deze knaap. Ik volgde de groepsapp nauwlettend en zag dat de arend vanaf de brug bij Gorinchem tot de polders tussen Werkendam en Hank ruim anderhalf uur onderweg was. Ik rekende uit dat hij over een klein uurtje tussen Waspik en Raamsdonk moest zijn en ik bedacht dat de dijk bij de Overdiepse polder de meest strategische plek was om hem op te vangen.

Ik kon zo in een rechte lijn van de Keizersveersebrug oostwaarts tot Waalwijk opschuiven en een knappe arend die mij kan ontlopen dacht ik nog. Na ruim een half uur was de schreeuwarend nog steeds niet in de Overdiepse polder bij Waspik aangekomen en werd ik toch wel ongerust. Het zal mij toch weer niet gebeuren dat ik net te laat ter plaatse ben en de unieke ontmoeting met een schreeuwarend misloop? 

schreeuw op zoek naar eten
De groepsapp rammelde er lustig op los en zeker toen de knaap een akker bij Dussen uitkoos om even bij te komen. "The eagle has landed". Er zat niets anders op om per direct de via A27, de Maas over te steken en de polder van Dussen in te crossen. De modder vloog in het rond, mijn auto kleurde langzaam van zwart naar geelbruin en niet veel later was de bewuste akker gevonden. 

De schreeuwarend, een grote roofvogel ongeveer anderhalf keer een buizerd zat op de grond en liep kwiek heen en weer. Ik denk dat hij zo her en der wel een piertje uit de grond trok of zelfs iets groters wist te verschalken. De schreeuw komt oorspronkelijk uit oost Europa en zuidoost Europa tot Griekenland toe.

De arend is op weg naar zuid Afrika waar deze soort overwintert en deze is wel heel westelijk zuidwaarts getrokken. Normaal gesproken vliegt hij via de Bosporus naar het zuiden maar deze keer zal dat Gibraltar zijn. Niet elk jaar is de schreeuwarend in Nederland te zien maar de laatste jaren neemt het aantal waarnemingen wel toe. Het kan natuurlijk ook zijn dat door het toenemend aantal vogelaars de arend vaker opgemerkt wordt of ze trekken zo stiekem aan steeds verder westwaarts. Dat laatste zou mooi zijn voor ons. Leuk voor mij in ieder geval. 

De vogel was het wandelen in de akker al snel beu en trok verder zuidwaarts. Makkelijk te volgen want de zuidenwind zorgde er wel voor dat hij niet te snel weg kon vliegen.

Wil je meer weten van deze bijzondere dwaalgast, klik dan op de link,
https://nl.wikipedia.org/wiki/Schreeuwarend

vrijdag 8 oktober 2021

Vliegende torpedo.

knappe kop op de zeedijk van Westkapelle 
Op de een of andere manier vind ik dat de jan van gent iets mysterieus heeft. Ik denk dat dat komt door zijn`gelaatsuitdrukking`. De scherp getekende kop met de heldere oog met blauwe oogring kijken je echt aan en bij de meeste vogels zie je niets speciaals en dat komt denk ook door de meestal zwarte ogen die verder weinig zeggen. Een jan van gent is ook zo´n ultieme zeevogel die een groot deel van zijn leven in de lucht hangt en alleen als het nodig is, als een speer naar beneden duikt om een vis te vangen of aas te pakken.

Dat jagen ziet er altijd spectaculair uit. Van een flinke hoogte laat hij zich als een baksteen naar beneden vallen en klapt op het laatst de vleugels in waardoor de vogel op een speerpunt lijkt en moeiteloos het wateroppervlak klieft. Zonder al te veel weerstand schiet de vogel dan meters diep het water in en weet zo een door rondzwemmende vis te spietsen. 
frisse duik naar een visje

Vorige week zondag doken de jan van genten dat het een lieve lust was, spectaculair zoals de show werd opgevoerd. Soms zo dichtbij dat je amper een foto kon maken. De jan van genten broeden onder andere aan de overkant van de Noordzee, voor de Schotse kust op het eiland Bass Rock. Jaren geleden waren wij daar een keer vlakbij en zagen een wit eiland vol met meer dan honderdduizend jan van genten. Dit is een van de grootste broed kolonies in Groot Brittannië en ongeveer 10% van de wereldpopulatie broedt hier.
prachtige 2e kalenderjaar jan

Het eiland kleurde niet alleen wit van de jan van genten maar ook van de vogelpoep. Het moet daar enorm gestonken hebben en ook de enorme herrie van de krijsende jannen moet gigantisch zijn. Wij stonden op een veilige afstand en konden de vele vogels rond de rots zien vliegen.

De jan van genten van afgelopen zondag waren ook luidruchtig en dat geluid,`kroh-kroh-kroh-kroh` klonk steeds net voordat de vogel het water raakte en achter de overboord gegooide visresten aan dook.
adulte jan

De onvolwassen vogels zijn soms nog mooier dan de adulte vogels omdat ze een prachtig vleugelpatroon hebben en toch al die mooie scherpe getekend kop hebben. Je ziet aan hun bouw en hun manier van vliegen dat ze gemaakt zijn om dagenlang op de wind boven de golven te zeilen. Ze hebben zelfs wat weg van een albatros die dat ook zo mooi kan.

Wil je meer weten van deze Noordzee albatros, klik dan op de link,
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/jan-van-gent

dinsdag 5 oktober 2021

Over zee gejaagd.

grote jager
Jagers zien er niet als roofvogels uit maar het zijn wel degelijk roofvogels. In hun gedrag laten ze niets te raden over. Ze zijn constant bezig het leven van andere vogels moeilijk te maken. In het broedseizoen leven ze op het land en zijn ze de schrik van veel andere broedvogels en kleine zoogdieren. Alles wat door te slikken is, van ei tot jong vogeltje is een potentiële prooi. 

Als ze na het broedseizoen hun leven boven zee leven hebben ze een andere techniek aangeleerd. Ze achtervolgen meeuwen en sternen net zolang tot ze hun doorgeslikte voedsel weer uitbraken en eten dat dan op. Wat je maar lekker vindt denk ik dan. 
een kleptoparasiet aan het werk
(kleine jager)

Deze manier van eten vergaren heet dan met een mooi woord, kleptoparasitisme(moest ik even opzoeken). Tijdens de zeetocht vorige week zag ik verschillende keren de grote en kleine jagers aan het werk. Naast deze twee jagers heb je ook nog de middelste en zeldzamere kleinste jager. Ze lijken allemaal op meeuwen maar zijn het niet.

Op de een of andere manier zie je hoe ver ook op zee direct dat het om een jager gaat. De manier van vliegen is zo specifiek en meestal veel steviger en doelgerichter dan de wat slome dans-achtige vleugelslag van meeuwen

wenden en keren
Soms lijkt de vlucht zelfs valkachtig en dat voor een vogel met een spanwijdte van bijna anderhalve meter, als het tenminste een grote jager betreft.

De kleine jager is zeker dertig centimeter kleiner maar lijkt in de vlucht wel erg veel op de grote jager. Ook de jacht is vergelijkbaar , determinatie is dus een kwestie van details ontdekken. De snavel van de grote is echt een stuk forser dan de snavel van de kleine jager maar op grote afstand is dat dus nauwelijks waar te nemen.  

Wil je meer weten van deze echte zee roofvogel, klik dan op de link,
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/grote-jager

vrijdag 1 oktober 2021

Zeekoeten met bril.

adulte brilzeekoet
Een flink stuk uit de Nederlandse kust levert altijd weer iets bijzonders op. De echte zeevogels komen niet aan land tenzij er gebroed moet worden. Maar zodra het broedseizoen achter de rug is, vertrekken de vogels inclusief de jongen naar open zee. Daar blijven ze dan de rest van het jaar. Vliegen, zwemmen, duiken en eten. Met het land hebben ze verder niets.

Afgelopen zondag op volle zee, zo'n twintig kilometer uit de kust kom je ze tegen, de echte zeevogels zoals jagers, jan van genten, zeekoeten en alken. Deze dag waren vooral de zeekoeten goed vertegenwoordigd, dobberend op de kleine golfjes, soms alleen en soms in kleine groepjes. 
twee adulte brillendragers

Toch gaat het in deze periode maar om een goede duizend vogels die in de Nederlandse wateren verbijven dus wat dat betreft troffen we het deze dag wel. De zeekoeten hadden allemaal al hetzelfde winterkleed. Van de tientallen zeekoeten had geen enkele vogel nog het veel mooiere zomerkleed. Je moest daarom ook goed speuren of het jonge of adulte zeekoeten waren. De jonge vogels hebben nog geen scherp gedetailleerd kleed en missen ook de zwarte zijstrepen. Ze zijn wat egaler van kleur. 
zelfs in de haven een zeekoet
En wat ook opviel was de lange oogstreep die alle vogels hadden. Zeekoeten met die lange oogstreep worden ook wel de gebrilde zeekoeten genoemd en dat komt omdat deze vogels uit het arctisch gebied komen. Zuidelijke zeekoeten missen die brilstreep en die hebben we die dag niet gezien. De zeekoeten zonder brilstreep komen meer voor in het zuiden van het Kanaal tussen zuid Engeland en Frankrijk en verder zuidelijk natuurlijk, vooral als er steile rotskusten zijn want daar broeden ze.

In de vlucht is de zeekoet goed te herkennen, als het licht tenminste goed is en dat was zondag het geval, door de voorbij de staart uitstekende poten. De alken die voorbij vlogen hebben de poten onder de staartveren zitten en zie je dus niet. Daarbij is de dikke stompe snavel ook opvallend. 

Wil je meer weten van deze kleine zeebewoner, klik dan op de link,
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/zeekoet

dinsdag 28 september 2021

Volhardende sperwer.

sperwer op de uitkijk
Het is mij nog niet vaak gebeurd dat ik een sperwer aan het werk zag. In het verleden sloeg er wel eens een in de tuin toe en sloeg daar een mus maar de jacht zelf zag ik dan niet. De jacht van een sperwer is speciaal want hij moet het hebben van het verrassingseffect. Zomaar uit het niets slaat hij toe en de prooi weet amper wat hem overkomt. Hier in de wijk zie ik regelmatig een hoop veren van een duif liggen en in het bos zie ik ze wel eens voorbij schieten en razendsnel verdwijnen tussen de bomen. 

Meestal verraden de mezen en vinken de aanwezigheid van een roofvogel maar dan heeft die al een poging gewaagd. Die alarmerende geluiden maken mij dan alert en speur ik de omgeving zorgvuldig af. In de boswachterij ben ik meestal te laat en heeft de stiekemerd allang toegeslagen. Eergisteren zag ik een sperwer in een naaldboom zitten en dat was dankzij de paniek die onder mezengroep was uitgebroken. Ook deze keer was ik te laat om hem in volle actie te zien jagen.

hoe wendbaar moet je wel niet zijn?
Twee weken geleden zag ik eigenlijk voor het eerst een sperwer goed aan het werk. Hij joeg een duif uit een klein bosje wilgen en populieren en probeerde hem zo te slaan. Opvallend was de snelheid en wendbaarheid van de duif die de sperwer keer op keer wist te ontwijken. Ik dacht nog waarom gaat die gekke duif steeds weer terug dat bosje in, daar loert immers de sperwer op hem? 

Maar nadenkend over dit gedrag snapte ik uiteindelijk die duif wel. Als je steeds de bescherming van de bomen opzoekt is de kans dat de sperwer een geslaagde aanval doet klein. De sperwer is wel super wendbaar maar de bomen zorgen zo wel voor een flinke hindernis die bijna onneembaar is. En als de duif het open gebied invliegt is hij een stuk kwetsbaarder en heeft de sperwer voordeel en maakt veel meer kans. 

loerend op een prooi
De sperwer had dus de aanval ingezet en als hij zijn kostbare energie eenmaal ingezet heeft, geeft hij niet zomaar op. De ene uitval na de andere uitval werd geplaatst en ik kon het hele tafereel op een afstandje perfect gadeslaan. Die duif was opvallend wendbaar en dat verwacht je eigenlijk niet van zo'n logge vogel. Ik zie de duiven vaak in mijn tuin rond waggelen maar dat veranderd zodra ze op de wieken gaan. Dan zijn het echte snelheidsduivels en geen gemakkelijk hapje.

Wil je meer weten van deze snelle roofvogel, klik dan op de link; 
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/sperwer

vrijdag 24 september 2021

Late lijstertrek?

fitte grote lijsters
Later dan ik eigenlijk had verwacht, waren de grote lijsters weer in de Boswachterij Dorst gearriveerd. Elk jaar aan het eind van de zomer, begin herfst komen ze hier aan en blijven dan een paar weken hangen. Foerageren, opvetten en uitrusten vermoed ik want er ligt nog een flinke tocht in het verschiet. Het valt niet mee om ze goed te bekijken want ze zijn behoorlijk schuw en vliegen direct weg als er iemand in de buurt komt. Ze verlaten de open vlakte en verdwijnen tussen de bomen en komen daar eigenlijk nooit naar terug. Het is dus zaak om als eerste ter plekke te zijn en niet te dichtbij te komen.

Eergisteren was ik vroeg in het bos en had niet zozeer het idee dat ik die ochtend een grote groep lijsters zou zien. Dat idee had ik een maandje eerder wel. maar toen waren ze in geen velden of wegen te zien. 
zanglijster
Toen dacht ik nog dat ze dit jaar de Boswachterij over zouden slaan. Na een tijdje onbeweeglijk, met de opkomende zon in de rug, aan de rand van de vlakte te staan, zag ik steeds meer lijsters. En anders dan andere jaren waren het niet alleen grote lijsters maar zaten in die groep ook flink wat zanglijsters. Uiteindelijk waren het meer dan dertig lijsters, zang- en grote lijsters bij elkaar. 

Wat mij wel bekend is, is dat zanglijsters ook in flinke groepen wegtrekken echter, dat ze dan ook in grote gemengde groepen vliegen dat wist ik niet. Tenminste, ik vermoed dat ze straks ook samen gaan vertrekken. Afgelopen jaar heb ik vooral 's-avonds laat in de polder de lijsters over horen vliegen. Dat doen ze dus niet alleen overdag maar ook als het aardedonker is. Ze kennen de weg.
3 alerte grote lijsters

De vogels arriveerden dit jaar wat later dan anders en  ik vermoed dat dat te maken heeft met het koude en natte voorjaar. Veel trekvogels bleven in het voorjaar in Spanje en Frankrijk hangen, wachtend op beter weer en arriveerden daardoor een stuk later bij ons in de broedgebieden. En dat zou dus ook de latere vertrekdatum van deze lijsters kunnen verklaren. In ieder geval ben ik weer gerustgesteld toen ik ze zag en zijn we ze dus voor de Boswachterij niet kwijtgeraakt.

Ik ben trouwens ook nog benieuwd hoeveel lijsters hier achterblijven want ze gaan niet allemaal weg. Het kan dus zijn dat ik de hele komende winter door, regelmatig een grote lijster in de Boswachterij zie vliegen want zingen doen ze voorlopig niet.

Wil je meer weten van deze geweldige zangers, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/grote-lijster

dinsdag 21 september 2021

Meer zilverreigers gezien.

Blauwe-, kleine- en grote zilverreiger
De purperreigers zijn vrijwel allemaal vertrokken en er is zo her en der nog wel een achterblijver te vinden maar het is toch ver gedaan. Afgelopen vrijdag zagen we er nog een en ik ga er vanuit dat mijn laatste van het seizoen is. De eerste zie ik waarschijnlijk pas weer in april 2022. Maar daar gaat het nu niet om, het gaat over de grote en kleine zilverreigers.

De grote zilverreigers zijn alweer een paar weken terug uit de broedgebieden en zijn nu volop in de Oosterhoutse polders te zien. Behalve vanmorgen dan, tijdens de watervogeltelling zag ik geen grote zilverreigers maar afgelopen week des te meer. 

de laatste purperreiger?
In de Gecombineerde Willemspolder zaten in twee weilanden maar liefst achttien grote zilvers samen met veertien blauwe reigers. In twee weilanden tweeëndertig reigers. Het zou dus best wel eens een goed broedseizoen zijn geweest.

In de Noordwaard een vergelijkbaar verhaal, ook daar zitten momenteel veel kleine en grote zilverreigers. Ik heb nog eens gekeken wat het verschil met voorgaande jaren was en geen enkele september maand vanaf 2016 tot heden liet zo'n groot aantal zilvers zien. In het hele gebied zitten deze september maand meer dan dertig grote zilverreigers tegen vijftien a twintig in de voorgaande jaren. De genoemde aantallen haal ik uit de watervogel inventarisaties vanaf de winter van 2015-2016 tot heden. Nu bijna dus een verdubbeling aantal zilvers.

Het voorjaar was misschien minder droog en warm dan de afgelopen drie jaar en ik vraag mij nu af of dat er iets mee te maken kan hebben? Laten we zeggen dat het afgelopen voorjaar in ieder geval anders was dan de voorgaande jaren.

kleine zilver
Of was een grotere voedselaanbod de doorslaggevende factor. En als dat laatste zo is, is een minder warm en wat natter voorjaar dan beter voor de prooidieren van de reigers? Kikkers, muizen en mollen hebben die ook een beter voorjaar gehad? Geen zekerheden maar wel opvallend dat er dit jaar meer reigers zijn. En of het andere wat mindere voorjaar daar een rol in heeft gespeeld weet ik niet.

Niet alleen hier in de polder maar ook in de Noordwaard en al die zilverreigers slapen waarschijnlijk in een of in een paar grote groepen in de Biesbosch. Ik zou die slaapplaatsen wel eens willen zien. In november hebben we de eerste slaapplaats telling weer en dan zouden we daar ook weer iets van moeten merken.

Wil je meer weten van deze grote witte en statige verschijning, klik dan op de link; https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/grote-zilverreiger

zaterdag 18 september 2021

Een ongewone gele kwikstaart.

vanmorgen tegen een uur of negen
Het duurde vanmorgen wel tot negen uur voordat de mist enigszins was opgetrokken. Langzaamaan trok de opkomende zon het grijze gordijn van de Muggenwaard weg en zag ik pas hoeveel vogels in het gebied zaten. Gisteren zaten de andere natte polders van de Noordwaard ook helemaal vol met watervogels en vanmorgen was dat dus niet anders. 

De grauwe ganzen waren de eerste vogels die het gebied verlieten. Luid gakkend stegen een paar honderd ganzen op en vertrokken naar de foerageergebieden. Waarschijnlijk zoeken ze de lege aardappelvelden en graslanden op om zich tegoed te doen aan oogstresten en mals gras. Voor mij een geluk want anders is er geen tellen meer aan. 
als de mist is opgetrokken, dan.....
Een pittige klus om alles goed te monitoren en te accuraat te tellen want kwaliteit staat voorop. In deze tijd van het jaar is het goed opletten geblazen want je kunt altijd een verrassing tegenkomen. Zo zag ik nog twee late grutto's driftig in de slikbodem roeren en terwijl deze vertrekkers daar bezig waren zwommen de overwinteraars een paar meter verder voorbij. Smienten en pijlstaarten zijn al mondjesmaat aanwezig en dat gaat nu op gang komen.
    gele kwikstaart           engelse kwikstaart
Maar waar ik niet altijd even scherp op ben, zijn de doortrekkende kleine zangvogels. Het leuke vanmorgen was dat een gewone gele kwikstaart mij attendeerde op een foeragerende engelse gele kwikstaart. Hoe dat ging? Beide gele kwikken zaten in flinke groep witte kwikstaarten en de gewone gele kwik zag er zo anders uit dan die engelse kwik dat ik me afvroeg of dat soms een andere gele kwikkensoort was. De gewone heeft een grijs kopje en een witte wenkbrouwstreep terwijl die engelse kwik een groengele kop heeft met een gele oogstreep. 
de groengele rug en kop zijn goed zichtbaar

Alle bovendelen zijn groengeel en vrij egaal gekleurd. Bij de gele kwik zijn de bovendelen vanaf de kop naar de nek grijs en gaat daarna over in een groengele rug.

Als ze zo naast elkaar zitten, wordt het wel wat makkelijker en zijn de verschillen goed zichtbaar. Als ik de engelse gele kwikstaart alleen was tegengekomen had ik zo een, twee, drie de link nog niet gelegd. Dus met dank aan de "gewone" gele kwikstaart.

Wil je meer weten van deze vrij zeldzame gele kwikstaart, klik dan op de link;https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/engelse-kwikstaart

dinsdag 14 september 2021

"Arival of the birds".

Noordwaard gisterenochtend
Het muziekstuk Arival of the birds, daar moest ik gisterenmorgen aan denken toen op verschillende plaatsen in de Biesbosch al wintergasten waren gearriveerd. Op elke grote plas zaten al redelijk wat smienten en die waren een week geleden nog niet terug. En de eerste pijlstaart is ook al gearriveerd om hier de komende maanden te overwinteren. Arival of the birds is een muziekstuk dat gaat over de aankomst van de flamingo's en ik geloof dat het een Walt Disney film is. Ik beeldde mij de enorme wolken overvliegende vogels in, een prachtig gezicht moet dat zijn. Mooie muziek in ieder geval.

de eerste pijlstaart is ook terug
De wintergasten arriveren de komende weken maar ook doortrekkers doen de Biesbosch aan. Het wordt er de komende weken alleen maar drukker op. Zo zaten overal wel watersnippen en die zijn alweer een paar weken op trek. Je hoort ze overvliegen en ziet ze wel in elk rietkraagje, wat niet in te diep water staat, staan. Die watersnippen zijn op weg naar de overwintergebieden terwijl die eenden juist naar hier komen en niet verder gaan. 

De hele Biesbosch stroomt letterlijk vol met watervogels en dat kunnen in de piek van de winter makkelijk 30.000 of meer vogels zijn. Eenden, ganzen maar ook zwanen vinden hier een redelijk veilig rustgebied waar voldoende voedsel te vinden is.
zeearend op het vinkentouw
Dat trekt ook weer rovers aan en dan is de koning van die roversbende de zeearend wel. Elke winter zitten behoorlijk wat zeearenden in de Biesbosch en op het hoogtepunt daarvan zitten hier meer dan tien van die kolossen. En ook gisteren waren de zeearenden actief. Een clubje van drie jonge vogels maakte de Hardenhoek onveilig en zo zal het de komende maanden vrijwel dagelijks gaan. Alles in paniek de lucht in, af en toe een slachtoffer en dan weer die relatieve rust voor zo lang als het duurt. 

Er komen mooie maanden aan en de komende weken kunnen we hier dus ook genieten van de "arival of the birds".
 

vrijdag 10 september 2021

Op de vaste stek gezien.

doortrekkend paapje
Alweer heel wat jaren komen tijdens de voorjaar- en najaarstrek kleine zangvogels door ons land op weg naar Afrika om daar te overwinteren. Een aantal van die soorten zoals paapjes en tapuiten kiezen dan voor de Biesbosch en dan heeft met name de Noordwaard de voorkeur. 

Wat mij hieraan opvalt is dat deze vogels niet zomaar ergens in de Noordwaard neerploffen en daar een paar dagen tot een paar weken uitrusten en opvetten. Nee, ze zitten altijd in dezelfde hoek van de Noordwaard, in de polder Groote Muggenwaard. Makkelijk te vinden en het zijn altijd meerdere vogels. 

rustende tapuit
Soms zit er nog een roodborsttapuit, graspieper of rietgors bij maar het zijn vrijwel altijd paapjes en tapuiten. Op goede momenten in het voor- en najaar zijn dat soms wel acht tot tien vogels. Zo ook afgelopen week toen ook weer meerdere paapjes samen met een graspieper en rietgors de weidepaaltjes bemanden. Omdat je dit fenomeen al jaren kent, is het ook erg voorspelbaar geworden en gaat de verrassing er wel een beetje af.

Maar toch geeft deze bijna "vaste waarde" in het juiste seizoen wel te denken. Wat is er zo aantrekkelijk aan dit specifieke kleine gebiedje want zo zijn er maar genoeg in de Noordwaard te vinden? 
paapje en rietgors
Maar de grootste vraag is wel, hoe weten al die vogels dat het hier te doen is. Gemiddeld worden deze zangers maar een paar jaar met af een toe een uitschieter die wat ouder wordt. 

Dus in de loop van de jaren is de hele populatie wel een of meerdere keren ververst en toch blijven ze trouw naar hier komen. Is dit een stukje overlevering van oud naar jong? Is er iets genetisch gaande zoals bij de koekoek of evolutionair ontstaan zoals de grote vaste trekroutes van Siberië naar Afrika zijn ontstaan? Op de een of andere manier is in het wereldje van de paapjes en tapuiten dit paradijselijke stekje bekend geworden als veilig, voedselrijk en vooral rustig totdat die vogelaar weer naar ze staat te loeren.

Wie zal het zeggen maar het is toch weer hele leuke breinbreker. Op internet en in mijn vogelboeken heb ik nog niets gevonden wat mij in de juiste richting stuurt maar ik geef nog niet op. 

Wil je meer weten van deze kleine doortrekkertjes, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/paapje

dinsdag 7 september 2021

Een jonge zwartkopmeeuw?

eerstejaars zwartkopmeew
De kleine meeuwtjes zijn in dit blog al vaak aan bod geweest en dat is niet voor niets zo. Ik vind de kleine meeuwtjes als je met meeuwen liefhebbers praat, altijd wat ondergewaardeerd. De aandacht gaat vrijwel altijd uit naar de grote meeuwen want die zijn moeilijk te herkennen en vragen extra veel kennis van de jaarkleden en dat kunnen er soms wel vier zijn. Bij de kleine meeuwen ligt dat allemaal wat eenvoudiger. Meestal maar twee en soms een derde jaarkleed maken het allemaal wat overzichtelijk.

Toch moet je zeker in die eerste twee jaar ook goed opletten en kun je zomaar een determinatie foutje van formaat maken. En dat gebeurde mij afgelopen week dus ook. 
lichtbruin, grijs, wit en zwart
Ik zag een jonge meeuw die wat kleiner oogde dan een kokmeeuwtje en daardoor ging ik er gemakshalve maar vanuit dat het een dwergmeeuwtje moest zijn. Ik had die op de bewuste plek al vaker gezien en sterker nog dat is misschien wel de beste plek om dwergmeeuwtjes te zien.

Het bleek dus een eerstejaars zwartkopmeeuw te zijn. Hij zat in het water waardoor de poten niet zichtbaar waren en dat is in dit geval toch wel belangrijk. Roze bij de dwergmeeuw, zwart bij de zwartkopmeeuw. Verder zien die eerstejaars kleden er vergelijkbaar uit. Lichtbruin, wat grijs, wat grauwwitte veertjes en nog geen uitgesproken tekening. De kenmerkende zwarte kop zie je volgend jaar pas. 

twee adulte zwartkopmeeuwen
De eerstejaars kokmeeuw die in de buurt dobberde zag er duidelijk anders uit en had achter het oog dat zwarte vlekje al duidelijk zichtbaar en dat miste die jonge zwartkop waardoor de keuze voor een kokmeeuw al snel afviel. 

En met deze wetenschap zal ik niet snel meer aan een dwergmeeuw denken. Temeer ook omdat de dwergmeeuw niet voor niets zo heet want die is echt nog een flink stuk kleiner dan de kokmeeuw.

Volgend jaar zomer ziet dit beestje er heel anders uit en is dan makkelijk te herkennen. De komende zeven maanden zijn ze hier afwezig en zitten ze wat zuidelijker in Europa. 

Wil je meer weten van deze lastige jonge meeuw, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/zwartkopmeeuw

vrijdag 3 september 2021

Overal bontbekjes?

bontje in zomerkleed(voorgrond)
Het zijn in het seizoen misschien wel de meest voorkomende en tegelijkertijd ook de minst opvallende steltlopertjes die er zijn. Bonte strandlopers kom je in het steltloper seizoen eigenlijk overal wel tegen en daardoor zijn ze ook wat gewoontjes geworden. Ik betrap mijzelf er ook op dat ik ze maar weinig aandacht geef, terwijl het prachtige vogels zijn die zeker nu nog in zomerkleed prachtig getekend zijn.

Meestal zie ik ze aan de kust in grote groepen en af en toe een enkeling in het binnenland. Ik ken ze voornamelijk van de Zeeuwse kust en in het binnenland ken ik ze van de Biesbosch. Bij laag water op de grote slikplaten in de Noordwaard van de Biesbosch. Daar zitten ze soms met een paar honderd bij elkaar. Ze staan vooral bekend als kustvogels en daar zie ik ze dan ook in grotere aantallen dan hier.

nog een beetje zomerkleed
In deze tijd arriveren ze uit de broedgebieden die ver noordelijk liggen. Het arctisch gebied is in de korte zomer daar het broedbiotoop en daarbuiten zitten ze vooral in het zuiden en overwinteren ze dus ook in Nederland. De afgelopen dagen ben ik ze weer op verschillende plekken tegengekomen. Nog niet in grote groepen maar wel in de verschillende kleden. Van een volledig zomerkleed tot een mooi grijswit winterkleed en alle variaties daartussen. 

Die verschillende kleden in deze periode zorgen bij mij wel eens voor verwarring. Ik wil nog wel eens denken dat ik dan bijvoorbeeld met een krombek strandloper te maken heb. Maar jammer genoeg is dat er deze afgelopen weken nog niet van gekomen. 

bontje in volledig winterkleed
De snavel van de bontbek buigt pas op het eind wat naar beneden terwijl die van de krombek vanaf de basis een lichte boog naar beneden maakt. Maar qua grootte zijn ze zeker in winterkleed goed te vergelijken. Trouwens een kanoet in winterkleed lijkt ook op een bontje maar die is wel een slag groter en dat maakt het er dus niet makkelijker op.

We zitten nu nog in de piek van de trek en dan kun je ze dus overal wel tegenkomen. De afgelopen paar weken alleen al kwam ik ze tegen in Noordervroon, Huis ter Heide, Noordwaard, PlanTureluur en Herkingen. 

Wil je meer weten van deze "grijze muis" onder de stellopers, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/bonte-strandloper