Op zoek naar de rosse.

rosse grutto in winterkleed

Al weken ben ik op zoek naar rosse grutto's en het wilde maar niet lukken om er een of een paar te zien. Dat is best bijzonder want juist in deze tijd kunnen ze massaal aan onze kust overwinteren. Het gaat dan zelfs om vele tienduizenden vogels dus je zou denken dat een rosse grutto spotten een makkie is maar dat is voor mij de afgelopen paar weken niet zo geweest. Het kan met het tij te maken hebben gehad want bij laag water zitten de meeste vogels buitengaats op de droogge-vallen slikplaten en zandbanken. Daarbij komt dat in deze tijd vrijwel alle steltlopers hetzelfde licht-grijze verenkleed hebben en allemaal op elkaar lijken als ze met de kop in de veren dicht bij elkaar stilzitten.

 het zomerkleed, 18 jul 2018

Vorige week vrijdag ontdekten we een mooie groep aan de binnenkant van de zeedijk. Ze zaten dicht bij elkaar en bijna allemaal met de kop in de veren. Lichtgrijs met donkere vlekjes in de afzonderlijke veren. Een heel ander beeld dan de rosse grutto's in het vroege voorjaar als ze weer teugkeren naar het arctisch gebied waar ze broeden. De rosse grutto is dan soms meer dan "ross" te noemen want dan zijn eerder steenrood. Het zijn dan schitterende vogels om te zien en daarbij is ook te zien welke vogel een mannetje of een vrouwtje is. Vrouwtjes zijn meer grijs en de mannetjes zijn uitbundig steenrood gekleurd.

 De rosse grutto heeft een licht opgewipte snavel wat de Hollandse grutto niet heeft en ook de poten zijn minder lang en dat is nog het best in de vlucht te zien want de poten steken niet voorbij de staart. Bij de "gewone" grutto steken die ruim voorbij de staart. Twee opvallende kenmerken om ze uit elkaar te houden. 

honderden rosse grutto's, 22 okt 2024
samen met zilverplevieren en strandlopertjes

Maar we worden in deze tijd ook wel geholpen want de grutto zit in Zuid-Europa of in Afrika en die zien we in maart pas weer terugkeren dus je kunt je nu niet vergissen.. Straks is dat wel een ander verhaal want vanaf maar tot in mei kun je de beide soorten in hetzelfde gebied tegenkomen. Daarbij kun je de ondersoort de ijslandse grutto ook nog tegenkomen.

Je moet dan echt wel wat vogelkennis hebben om de soorten uit elkaar te houden. Voorlopig is dat nog niet aan de orde en is  het vooral zaak om grijze rosse grutto tussen al die duizenden andere grijze steltlopers te ontdekken. Vooral de enorme groepen zilverplevieren en bonte strandlopers kunnen voor verwarring zorgen.

Wil je meer weten van deze winterse grutto, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/rosse-grutto

Wegtrekkers bijna weg.

geringde strandplevier, 29 november 2025

Rond deze tijd zijn vrijwel al onze trekvogels vertrokken en zijn de wintertrekvogels gearriveerd. De meeste zangvogels zijn al geruime tijd weg en ook de meeste andere trekkers zoals sternen, purperreigers, zomertalingen etc. etc. zijn ook weg. Daarom werd ik afgelopen week zo verrast toen ik, én een noordse stern én een strandplevier zag. 

Strandplevieren trekken vanaf augustus weg en er kan af en toe een enkeling achterblijven maar als je nu een strandplevier ziet, is dat heel bijzonder. 

hele late noordse stern

Het zijn ook echte kustvogels en af en toe kun je ze in de trektijd zo'n beestje elders zien. Begin dit jaar zaten twee strand-plevieren even in de Biesbosch. Het was april en dat is de tijd dat de pleviertjes op trek zijn en net terugkeren. Ze namen in de Biesbosch even de tijd om te rusten en aan te sterken. De strandplevier van vorige week was geringd en deed dus mee aan een onderzoeksprogramma. Jammer genoeg was de ring niet af te lezen anders had ik wat meer over dit individu te weten gekomen. 

Ook de meeste noordse sternen zijn alweer even vertrokken en noordse sternen overwinteren zelfs helemaal niet in ons land dus deze vogel is denk ik de allerlaatste die nog moet vertrekken. Heel bijzonder om hem zo enthousiast vissend te zien. Het leek er ook helemaal niet op dat hij al van plan was om te vertrekken. Als deze achter-blijver uiteindelijk weg is moet ik tot april wachten om ze weer te zien. 

strandplevier in de Biesbosch, 14 apr 2025

Vorig jaar zat in april, de trektijd van deze sternen, ook een exemplaar in de Biesbosch. Een dag rusten en foerageren om daarna regelrecht door te vliegen naar de broedgebieden. Het was toen een echte bijzonderheid want het zijn echte kustvogels en ook in de Delta moet je goed zoeken om ze te vinden. Broeden kunnen ze ook lekker anoniem doen in een visdieven kolonie. Nederland is het meest zuidelijke deel van het broedgebied wat tot in het arctische gebied in het hoge noorden doorloopt.

Dus om deze twee wegtrekkers op zo'n laat moment in het jaar te zien was verrassend. Daarbij vond ik het ook erg toevallig dat ik deze twee kustvogels dit jaar ook allebei in de Biesbosch had gezien. 

Wil je meer weten van de langste lange afstandstrekker, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/noordse-stern

En wil je meer weten van de zeldzaamste plevier van ons land, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/strandplevier

Dwarrelende sneeuwvlokjes.

sneeuwgors bijna in winterkleed, dec 2025

In de eerste twee maanden van dit jaar was het mij niet gelukt om de `echte` wintervogels zoals fraters, ijsgorzen en sneeuwgorzen te spotten. Ik was daarvoor wel naar de geijkte stekken gegaan zoals de zeedijk bij Westkapelle, de  Brouwersdam, de Kwade Hoek en de Oesterdam. Dat zijn nogal wat plekken om ze te zoeken en het was ook een goede spreiding van mijn kansen maar het mocht niet baten. De teller bleef op O waarnemingen staan. Ik had mij toen al voorgenomen om de twee laatste maanden van het jaar dezelfde stekken af te struinen. 

groep sneeuwgorzen, november 2017

Nu is het de laatste jaren sowieso erg lastig om deze soorten te zien en het is al helemaal niet meer zo dat je ze in grote groepen kunt spotten. Jaren geleden lukte het in de Kwade Hoek nog wel eens om groepen sneeuwgorzen van vijfentwintig tot zelfs vijftig vogels te zien. In diezelfde Kwade Hoek lukte het jaren geleden ook om ijsgorzen en fraters te zien. Dat is tegen-woordig al helemaal een bijzonderheid en er zijn meer jaren dat ze daar niet zitten dan wel. Het klimaat en de zachte winters kunnen wel eens een oorzaak zijn en dan denk ik gelijk, "wat is er nieuw?". Het is eerder gewoon geworden dat ze hier niet meer te zien zijn.

sneeuwgorzen in winterkleed, dec 2025

Fraters zijn erg inmiddels zeldzaam geworden en daar moet je tegenwoordig zelfs voor naar de de Wadden of Noord-Groningen. Incidenteel worden ze nog elders gezien maar zonder foto heb ik altijd mijn twijfels. Vijftien jaar geleden zaten de fraters bij Battenoord en op de Oesterdam. Haast niet voor te stellen maar het is wel zo.

In ieder geval lukte het afgelopen week wel om de eerste sneeuwgorzen van dit jaar te spotten. Het lukte pas in de laatste maand van het jaar en ik zag zelfs twee kleine groepjes een van vijf en een van zes exemplaren. 

De meeste vogels waren in volledig winterkleed en een paar vogels hadden nog deels het zomerkleed aan en waren grotendeels nog wit. Een sneeuwgors in het volledig witte zomerkleed en zwarte rug is hier niet of nauwelijks te spotten. Best jammer want dan zijn ze pas echt op zijn mooist. Wij doen het in deze tijd van het jaar met de oranjebruine en witte wintervariant, ook mooi maar het kan dus nog mooier.

een groep van vijftig sneeuwgorzen, december 2017

Wil je meer weten van deze sneeuwvlokjes, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/sneeuwgors

Invasie van kramsvogels?

binnentrekkende kramsvogels

Vorige maand werd ons land overspoeld met wintergasten. Vooral de enorme groepen pimpelmezen van in totaal wel 100.000 vogels vielen op. Ook de koperwieken en kramsvogels kwamen met grote wolken ons land binnen en zo ook in Biesbosch, in de Noordwaard zagen we grote groepen neerploffen in de wilgen en populieren. Moe van de lange vlucht en tijd voor een korte pauze. Waar ze daarna naartoe vlogen is mij niet duidelijk. Ik zie nu in ieder geval veel minder kramsvogels dan een maand geleden.

Ik denk dat veel van die trekvogels na een pauze hun tocht vervolgen en doortrekken naar het zuiden. Dat dit najaar zoveel trekvogels via ons land vliegen is niet gek want wij liggen met ons land en vooral ook onze kust op de trekroute naar het warmere zuiden. Dat het nu zoveel vogels zijn en naar mijn idee ook eerder in het najaar en daarbij ook nog eens meer vogels en soorten zijn, kan met verschillende oorzaken te maken hebben. Het kan in het noorden al eerder kouder zijn dan anders samen met een stevige oostenwind, vogels voelen feilloos aan wat voor weer er aan komt en  wanneer ze weg moeten gaan. En misschien is de voedselvoorraad wel te klein om de winter mee door te komen. Een slecht bessenjaar zorgt ook altijd voor meer vogeltrek.

en nog een plukje kramsvogels

Het is natuurlijk een theorie van de koude grond maar het viel wel op. Dat gevoel werd ook nog eens bevestigd door de inmiddels drie verschillende klapeksters die ik afgelopen weken heb gezien. Een soort waar je in de afgelopen winters met wat geluk slechts een of hooguit twee exemplaren zag. Afgelopen maand zag ik bij elkaar zo'n 400 kramsvogels en dat was aanzienlijk meer dan de afgelopen jaren. Ik moet diep in mijn geheugen graven om nog aan dat soort aantallen te komen en de laatste keer was misschien wel dertig-vijfendertig jaar geleden toen in een strenge winter de grote groepen kramsvogels zelfs de tuinen bij ons in de wijk afstruinden naar bessen en ander voedsel.

Nu vraag ik mij wel af of nu meer vogels de winter hier door gaan brengen of dat de bulk van de afgelopen weken weer verder gaat? In ieder geval hebben we hier met een prima bessenjaar te maken en zie ik overal volle meidoorn- sleedoornstruiken en aan de kust hangen de duindoorns ook helemaal vol met bessen. Mochten ze toch doortrekken dan hebben ze tijdens deze tussenstop niet te klagen over te weinig voedsel. Aansterken is hier geen probleem.

Wil je meer weren van deze steng kijkende lijsterachtige, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kramsvogel