Waar zijn de matkoppen toch gebleven?

matkop, boswachterij Dorst, 10 feb 2021
(Willow Tit, Poecile Montanus)

Als het met een vogel slecht gaat dan is dat de matkop wel. Jaren geleden was het geen kunst om ergens een matkop te zien en te horen. Maar die tijd ligt alweer ver achter mij. Matkoppen houden van oude en ook natte bossen en die ken er wel een paar. Onder andere de Doolhof in de Biesbsoch is zo'n oud, zompig nat bos met oude bomen en veel rottend hout. En daar hoor ik al zeker twaalf jaar de matkoppen roepen. Elk voorjaar kom ik hier een paar keer voor een broedvogelinventarisatie en de matkop hoor ik daar altijd wel roepen. Ik moest daaraan denken toen ik vorige week maandag eindelijk weer een matkop in het bosje van de Ganzewei hoorde.

De komende maanden ga ik daar weer naar de Doolhof en hoop ook weer op de matkoppen. Ik ben daar nu niet zo zeker meer van want het gaat met de matkoppen heel snel achteruit. 

boswachterij Dorst, 28 dec 2020

Als ik daar goed over nadenk dan zijn de mat-koppen in de boswachterij Dorst inmiddels uiterst zeldzaam geworden. De laatste keer dat ik in de boswachterij matkoppen zag en hoorde is ook alweer twee jaar geleden en de keer daarvoor is zelfs vijf jaar geleden. Kun je nagaan!

Meestal gaat zo'n achteruitgang van een vogel-soort vrij geruisloos en zijn ze opeens verdwenen. In de Doolhof hoorden we tijdens de inventari-satierondes bijvoorbeeld ook altijd wielewalen jodelen en ook die zijn daar inmiddels verdwenen. Heel vreemd eigenlijk want het gebied is in het geheel niet veranderd. 

matkop, 20 dec 2017 polder De Zalm

Het hele gebied en de polders daaromheen zijn nog steeds hetzelfde en worden op dezelfde manier beheerd. Het bos wordt alleen maar ouder en voldoet daarmee nog steeds prima aan de eisen van de matkoppen. Wat dan de oorzaak van de achteruitgang van de soort is, is slechts gissen.

 In het agrarisch gebied waar de veranderingen al jaren gaande zijn snap ik wel dat die veranderingen zijn weerslag op de natuur hebben. Want die boeren kunnen er wat van. Soms gebeurt er iets positiefs en vestigt een soort zich in een gebied. Neem nou de Oranjepolder waar sinds een paar jaar ook een paar cetti's zangers leven en dan in dezelfde periode zijn de patrijzen daar verdwenen. Van vijf roepende mannen op een mooie voorjaarsavond naar slechts een patrijs in het afgelopen jaar. En nu hoor ik geen enkele patrijs meer in onze polder. Voor patrijzen moet ik nu naar de Gecombineerde Willemspolder. En ook daar staat de populatie onder druk en dat ga ik volgende week verder uitzoeken.

Wil je meer weten over deze verdwijnsoort, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/matkop