maandag 29 juni 2026

Het wemelt van de kokkies.

kokmeeuwen zijn koloniebroeders, 2 mei 2022
(Black-headed Gull. Groicocephalus Ridibundus)
En ineens zit de Hardenhoek in de Biesbosch vol met jonge meeuwen. Het zijn voor 90% kok-meeuwen en de rest zijn onder andere zwart-kopmeeuwen en misschien dat er ook nog ergens een pontische meeuw heeft gebroed. Een mengvorm kan trouwens ook want een pontische meeuw kruist ook wel eens met een zilvermeeuw. In de Hardenhoek, het N2000 gebied in de Noordwaard, ligt een eiland en daarop wordt massaal door kokmeeuwen gebroed. Het zijn echte koloniebroeders.

Behalve meeuwen kun je daar op het eilandje ook broedende visdieven, kluten, kuifeenden, wilde eenden vinden en soms ook een koppel tafel-eenden en zelfs een koppel pijlstaarten die het hier ook een prima broedgebied vinden om lekker anoniem en veilig hun jongen groot te brengen.
juveniele kokmeeuw, 12 juni 2026
Bij 90% kokmeeuwen moet je denken aan ruim 2.800 broedparen die hutje mutje op een eiland zitten. Trouwens in 2021 broedden daar zelfs 3.300 broedparen en dat aantal halen we de laatste jaren niet meer mede veroorzaakt door de vogelgriep. Het is daar op dat eilandje een drukte van jewelste en als die groep broedende meeuwen verstoord wordt door bijvoorbeeld een overvliegende zeearend dan stijgt ook het immense kabaal van al die roepende en alarmerende meeuwen op. Wat een enorme herrie is dat. 

In deze tijd zijn de meeste jonge meeuwen uitgevlogen en zie je overal die bruin-witte meeuwtjes bedelen om voedsel of zelf foerageren. De aantallen zijn enorm en deze broedplaats hoort daarom ook in de top tien van meeuwenbroedplaatsen van Nederland thuis. De 
Noordwaard, 7 augustus 2024
kokmeeuw kleurt al naar het winterkleed
totale aantallen monogame kokmeeuwen met 
hun jongen in de Noordwaard lopen in deze tijd makkelijk op tot 11.000 tot 12.000 exemplaren. En dan te bedenken dat al die vogels elke dag moeten eten. Dat zegt wel wat over het voedselaanbod in dit deel van de Biesbosch.

In totaal leven ongeveer 90.000 broedparen in ons land en dat zet het aantal kokmeeuwen in de Biesbosch wel schril af op dit totaal aantal vogels. In de winter slapen ongeveer 50.000 overwinteraars in de Biesbosch en ook dat lijkt veel maar in totaal gaat het om maar liefst een half miljoen overwinterende kokmeeuwen on ons land, slechts 10% van het totaal aantal vogels.
Goed om het even allemaal in perspectief te zien. Veel is dan maar een woord en een rekbaar begrip geworden.

Wil je meer weten van dit kleine parmantige meeuwtje, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kokmeeuw

vrijdag 26 juni 2026

We zijn weer uitgeteld.

een prachtige ochtend in de Ruwen Hennip. Een van de telplots in de Biesbosch. 
















En weer zit er een vogeltelseizoen op. De afgelopen drie maanden zijn de broedvogels van zeven plots in de "natte" Biesbosch weer intensief geteld. Met ongeveer acht dagen tussen elke telling ontstaat een prima beeld van de aanwezige broedvogels in deze gebieden. Vanaf de aankomst van de eerste broedvogels rond half maart, zoals de blauwborst die in Afrika heeft overwinterd, tot de laatste soorten zoals de bosrietzangers die vanaf half mei arriveren, worden alle territoria van zingende mannen in kaart gebracht. En wat later in het seizoen tellen ook de voedselvluchten mee.

Noorderplaat blauwborst, 2 juni 2021
(Bluethroat, Luscinia Svecica)
Als je het goed beschouwd, is het in deze periode van het jaar niet de meest ideale hobby. In het begin van het seizoen is het weer meestal niet ideaal. Het kan dan koud en nat zijn. Het waait en het licht is niet optimaal en naarmate het seizoen vordert, is het weer inmiddels wel wat beter maar wordt het steeds vroeger licht. Met als gevolg dat eind mei begin juni je al om een uur of drie-vier in de gebieden moet zijn. Je moet namelijk een uur voor zonsopkomst starten met je telling. Tel daarbij de reistijd van thuis en de vaartijd naar de plot bij op en je praat dan over nachtwerk. Maar de beloning is heel groot, dat dan weer wel.

voedselvlucht van een roerdomp?
Noorderplaat,15 juni 2023
(Eurasian Bittern, Botaurus Stellaris)

Het voordeel is dat je zo in deze hele bijzondere gebieden mag komen met heel veel bijzondere vogels. De natuur is hier zo'n 600 jaar geleden tijdens de Sint-Elisabethsvloed ontstaan. Los van de boeren die hier eeuwenlang hun invloed hebben uitgeoefend is het een ongerept gebied waar veel mooie en bijzondere vogels leven. Waar vind je zoveel "hoempende" roerdompen? Dertig-veertig zingende blauwborsten of wat te denken van een stuk of vijftien "snorrende" snorren? Samen met al die rietgorzen, kleine karekieten en rietzangers heb je het bij elkaar al gauw over honderden broedvogels in de oude rietpolders van de Biesbosch.

Staatsbosbeheer maakt tegenwoordig veel werk van het onderhoud van deze oude rietpolders. De waterstand wordt zorgvuldig op het juiste peil
Langeplaat, 17 april 2021

gehouden wat heel belangrijk is voor de gevoelige roerdomp. En elk jaar wordt een deel van onge-veer 20% van het riet in de polders gemaaid. Zo wordt de kwaliteit van het riet beter en verdwijnen de ongewenste planten zoals wilgen. 

Terugkijkend op dit seizoen kan ik niet anders oordelen dan dat het een vergelijkbaar seizoen als alle voorgaande telseizoenen was. Veel mooie momenten, misschien wat in aantal afnemende broedvogels, iets meer roerdompen dan voorgaande jaren en alweer heel wat jaren het gemis van roepende porseleinhoenen. Als ik dan toch een minpuntje moet noemen. Volgend jaar een nieuwe ronde met nieuwe kansen.

dinsdag 23 juni 2026

Koereiger verovert Nederland.

koereiger in de Biesbosch, 1 oct 2025
(Cattle Egret, Bubulcus Ibis)
Ik kende de koereigers alleen van vakanties in Afrika. In elk Afrikaans land waar wij onze vakanties doorbrachten, zagen we koereigers. Soms zagen we een enkele koereiger op een zandbank in de rivier de Nijl bij de Aswandam in Egypte tot enkele honderden koereigers samen met een paar honderd heilige ibissen bij een poel in de Ngorongoro krater in Tanzania. In ons land had ik ze destijds nog nooit gezien en in die tijd was dat ook niet erg waarschijnlijk om ze hier te zien. 

Pas in de laatste tien jaar jaar is de koereiger in ons land van dwaalgast naar broedvogel gepromoveerd. Je kunt ze nu al, zonder er al teveel moeite voor te doen, wel ergens in het buitengebied vinden waar vee graast. Ze zitten het liefst in wat ruigere weides met voldoende vee en insecten. In het intensieve agrarische gebied met hun strakke raaigras biljartlakens kom je ze niet makkelijk tegen.

Koereigers, zoals het hoort, 12 nov 2025
Ongeveer vijftig jaar geleden veroverden de koereigers vanuit Afrika de Middellandse zee landen en langzamerhand trokken ze steeds wat verder noordwaarts en ongeveer vijfentwintig jaar geleden werd een eerste broedpoging in Nederland vastgesteld. Die mislukte overigens, tot zo´n vijf jaar geleden toen het wel lukte. En nog maar twee jaar geleden waren dat alweer een kleine dertig broedparen in zes verspreide  kolonies. Ineens is het een vrij algemene jaar-vogel die als broedvogel steeds meer voet aan de grond krijgt. Zo gek en snel kan het dus gaan.
slaapplaats, 14 oktober 2024
Nu heb ik wel geluk dat de Biesbosch hier om de hoek is en ik daardoor de koereigers vrij vaak zie. Het is geen bijzonderheid meer, zeker in het na-jaar niet als de koereigers zich hier verzamelen en tegen de avond de slaapplaats opzoeken. Ze slapen in een groep dode bomen, ingeklemd tussen de doorgaande weg en De Merwede. In 2024 sliepen daar ruim zestig koereigers samen en de afgelopen twee jaar waren het alweer in de zeventig reigers. Ik begreep dat de koereiger na de blauwe reiger de meest voorkomende reiger van ons land is. Hoe snel kan het gaan?
Gat van de Zalm, 2 december 2022
Ik zie iets gelijkends gebeuren met de grauwe klauwieren. Eerst was dat bijna tien jaar geleden een zeldzaam exemplaar wat je angstvallig geheim hield tot enkele tientallen broedparen in de verschillende natuurgebieden hier in de buurt. Ook de Biesbosch hoort in dat rijtje thuis. Er verdwijnen nog steeds veel meer soorten uit ons land dan dat er nieuwe soorten bijkomen maar het is een opsteker dat er nog steeds nieuwe soorten graag naar ons land komen en zich hier ook nog eens vrij snel succesvol vestigen. 

Wil je meer weten van deze snel ingeburgerde reigersoort, klik dan op de link; 
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/koereiger

vrijdag 19 juni 2026

Blij voor de ringmus!

Ringmus Oranjepolder,14 maart 2024
(Eurasian Tree Sparrow, Passer Montanus)
Afgelopen week zag ik een item over ringmussen in het BBC programma Springwatch. En ook in Engeland keldert de ringmussen populatie in rap tempo en nemen de aantallen af en af. Een trieste constatering. Net als hier kan ik wel zeggen. Ik heb in de afgelopen jaren met eigen ogen gezien hoe hard de populatie hier in de Oranjepolder achteruitgaat. Ik ben elke dag dat een of een paar ringmussen blij en denk elke keer "ha, ze zijn er nog". Het zijn er nog maar een paar en de groepen van 10 tot 20 ringmussen die kwetterend van knotwilg naar knotwilg fladderen ligt alweer een hele tijd achter mij. De laatste tijd zat het de ringmussen niet mee.   
ringmus in een knotwilg, 24 mei 2026

De Gemeente heeft het leefgebied van de mussen alweer een paar jaar op de korrel. De rijen knotwilgen worden om de twee jaar in een keer gekortwiekt en daarmee wordt het broedgebiedje vrijwel onbruikbaar. Langs een oude landweg in de Oranjepolder, de Kromgatweg stonden drie grote oude wilgen waar ook een groepje ringmussen in leefden en ook dit broedgebiedje is inmiddels verdwenen. De afgelopen twee jaar zijn de bomen een voor een gekapt en verdwenen niet alleen de karakteristieke polderbomen maar ook de ringmussen. In een van de bomen werd door buizerds gebroed en onderin het grote buizerdnest hadden de ringmussen hun nest gebouwd. Slim want predatoren durfden hier niet te komen en ook zaten de vogels hier goed beschut tegen slecht weer. En zo is in de afgelopen jaren van lieverlee het leefgebied van deze poldervogels gesloopt. 
betere tijden, jaren geleden
Oranjepolder, 17 september 2018
Daarbij moet ik ook nog zeggen dat de boeren met hun intensieve bewerkingen van de landerijen het leefgebied ook flink onaantrekkelijk hebben gemaakt. De afgelopen twee jaar zie ik nog maar twee ringmussen in de knotwilgen en ik houdt mijn hart vast hoelang ze het nog vol kunnen houden. Afgelopen week werd ik blij verrast toen ik eerst een tsjilpende ringmus in wilg zag zitten en iets verderop een andere ringmus twee jonge pas uitgevlogen ringmusjes zag voeren. Een regelrechte opsteker want hier draait het om, een nieuwe generatie die het stokje over kan nemen en het voortbestaan waarborgt. 

Oranjepolder, 24 mei 2024
Dat is misschien wel een vorm van wensdenken want zo makkelijk gaat het jammer genoeg niet. En landelijk staat de soort ook onder druk en is de Oranjepolder niet alleen een gebied waar de soort gedoemd is om uit te sterven. Brabant is sowieso door de intensieve landbouw en veeteelt samen met de ruilverkavelingen uit de zeventiger jaren een gebied met een laag percentage ringmussen.

Wil je meer weten van de poldervogels, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/ringmus

maandag 15 juni 2026

Een uitbundig uitgedoste kauw.

kauw met leucisme, 2 juni 2026
(Westeren jackdaw, Corvus Monedula)
Bij alle dieren, planten komen wel bijzondere verschijningsvormen voor en dat is bij mensen niet anders. Als bij iemand geheel of gedeeltelijk het pigment melanine ontbreekt spreekt men van albinisme. De huid is dan wit en de ogen zijn rood gekleurd. Maar er is ook nog een soort tussen-vorm waarbij bij vogels bijvoorbeeld niet alle veren voldoende pigment hebben gekregen en een deel van de veren wit zijn. Er bestaat ook nog zoiets als melanisme waarbij de veren geheel zwart zijn en een teveel aan pigment hebben.

Vogels met leucisme vallen hierdoor erg op maar hebben hier geen last van. Ze zijn niet minder gezond en lopen geen extra gevaar door het opvallende verenkleed. Het is soms ook mooier 
Gecombineerde Willempolder 2 juni 2026
om te zien. Vooral donkere vogels hebben deze
kleurafwijking en ik zag al weleens een merel met witte veren en ook een zwarte kraai met een deel van de veren witgekleurd. De kauw die ik een paar weken geleden zag was door dit aparte verenkleed een stuk interessanter om te zien dan de "standaard" uitvoering van de gewone kauw.

Hij had er geen last van zo te zien en scharrelde in de grote groep kauwen ongehinderd rond. De andere kauwen zagen in deze afwijkende soort-genoot geen reden om hem te verstoten of te discrimineren. Het is wel zo dat een afwijkende kleur ervoor zorgt dat een partner vinden wel wat 
kauw, zwarte kraai en de leucist
moeilijker is. Bij mensen is dat weleens anders en wat dat betreft kunnen we wel van de dieren leren. Wat overigens ook goed te zien is dat de poten, snavel en ogen niet verkleurd zijn en bij albino's is dat dan wel het geval en laat het verschil in pigmentafwijkingen goed zien. Bij eksters, merels, kraaien en kauwen komt deze pigmentafwijking vaker voor dan bij andere vogels. Zou dat misschien aan het zwarte verenkleed liggen?  Alhoewel de ekster niet helemaal zwart is en je de pigmentafwijking niet snel zal opmerken. Bij merels, kauwen en kraaien zal je dat des te eerder opmerken.

Wil je meer weten over kleurafwijking bij vogels, klik dan op de link; https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/20-jaar-albinos-en-andere-rariteitenweten van deze 

donderdag 11 juni 2026

Zijn het wel doortrekkende zwarte wouwen?

zwarte wouw polder Ganzewei, 1 mei 2024
(Black Kite, Milvus Migrans)
Het aantal waarnemingen van zwarte en rode wouwen neemt de afgelopen jaren alleen maar toe. Daardoor steeds wat minder bijzonder maar als ik er een zie is dat nog steeds een genietmomentje. De neef of nicht van de zwarte wouw, de rode wouw is inmiddels een gevestigde broedvogel in ons land en alhoewel de aantallen nog niet groot zijn, is de populatie met bijna vijftig broedparen al flink te noemen. Zelfs niet heel ver hiervandaan is een broedpaar vastgesteld. Voor de zwarte wouw ligt dat wel wat anders en daar staat onze groeiende inheemse populatie nog maar aan het begin. Een goed handvol broedt in ons land en er bestaat een donkerbruin vermoeden dat zich bij ons in Brabant zelfs het derde broedpaar zou kunnen gaan vestigen. Twee broedparen zitten in Zuidoost Brabant en het derde mogelijke broedpaar zou zich hier vlakbij kunnen vestigen. Ik ben benieuwd!

zwarte wouw Noorderplaat, 20 mei 2023

Ik zie de zwarte wouw elk jaar weleens tijdens de vogeltrek maar als broedvogel is dat toch een heel ander verhaal. Als je ze tijdens de trek ziet, vliegen ze over en voordat je het goed en wel doorhebt zijn ze weer weg. Als broedvogel ga je een heel ander gedrag zien, dan wordt er gebaltst, geroepen en gejaagd om maar eens wat te noemen. Allemaal activiteiten die ik nu niet van ze ken. Ik zag ze onlangs wel jagend bezig waardoor ze ook lang in het betreffende gebied rondhingen. Dan zie je dus ook een heel ander vliegbeeld dan tijdens de trek. Opvallend wendbaar en makkelijk wat hoogte pakken op thermiek en daarna mooie lange glijvluchten omlaag. Ze zijn hier helemaal thuis, nu nog een nestplek vinden of bouwen en aan de slag zou ik zeggen.

Huis ter Heide, 12 mei 2026
Het gebied waar ik ze laatst zag, paste helemaal bij de eisen die een zwarte wouw aan zijn leef- en broedgebied stelt. Een open landschap afgewisseld met bomen en water. Van alles wat zeg maar. Ze zijn verder vrij makkelijk wat nestbouw betreft, of zelf een nest bouwen of een gebruikt nest van kraaien hergebruiken. Opvallend is wel dat de broedparen van zwarte wouwen in Nederland eenlingen zijn terwijl het in het buitenland waar ze veel voorkomen een soort koloniebroeders zijn. Meerdere broedparen zoeken elkaar daar op en broeden in een soort los kolonieverband. Het kan zijn dat de broedparen bij ons de pioniers van de deze soort zijn en mocht de populatie zich de komende jaren verder uitbreiden er dan wel in kolonieverband gebroed gaat worden. 

Het zijn bijzondere ontwikkelingen die we de laatste tijd vaker hebben meegemaakt. Zilverreigers, koereigers, grauwe klauwieren, cetti's zangers, zeearenden en visarenden hebben zich hier in de afgelopen jaren als broedvogels gevestigd. En in dat rijtje komen de rode en zwarte wouwen nu ook te staan. En ik kan dan zeggen ik was erbij en ik keek ernaar. Mooi toch?!

Wil je meer weten van deze nieuwkomers, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/zwarte-wouw

maandag 8 juni 2026

Voor wie is het broedseizoen het zwaarst?

koekoek in de Biesbosch, 29 april 2025
(Common Cuckoo, Cuculus Canorus)
Veel vogels hebben in deze broedtijd 1 legsel en daar blijft het dit seizoen dan ook bij. Er zijn echter ook vogelsoorten met twee of zelfs drie legsels in het broedseizoen. En 1 ei produceren is niet niks, je hebt nogal wat calcium of kalk nodig om een eischaal te kunnen produceren. Elke broedvogel doet dat weer op haar eigen manier. Soms door voeding zoals insecten eten en er is zelfs een vogel die in staat is om calcium te onttrekken aan het eigen skelet. De kanoet is daarvan het beste voorbeeld.

Want een kanoet kan wel tot bijna 50% van haar eieren voorzien van kalk onttrokken aan het eigen skelet. Maar je snapt wel dat zoiets maar beperkt kan want anders zakt de vogel in elkaar of breekt van alles. Lijsters eten weer slakken en de slakkenhuizen worden weer door andere vogels gegeten. Zo doen broedvogels dat dus allemaal op hun eigen manier.

koekoek in Oostdijk, 2 juni 2020
Nu vraag ik mij af hoe dat bij een koekoek gaat. Een koekoek vrouwtje legt in een broedseizoen ongeveer vijfentwintig eieren. En het produceren van een enkel ei duurt zo'n 24 uur. En dat ei moet in het nest van een waardvogel worden gelegd wat ook de nodige tijd kost. Niet elke waardvogel laat dat zomaar gebeuren dus dat vraagt ook aardig wat werk. Een hele klus lijkt mij dat. Bij andere vogelsoorten worden de eieren in een vrij korte periode vlak na elkaar gelegd meestal met een tussenpauze van vierentwintig uur of soms iets meer. Als het nest gevuld is met eieren kan gebroed worden en daarmee is het klaar. Een steltloper bijvoorbeeld legt vier eieren en is de klus daarmee binnen een week klaar en kan het uitbroeden beginnen.

Een koekoek is daar bij elkaar dik een maand mee bezig want ten eerste heeft de koekoek niet elke dag een geschikt nest beschikbaar. Er moet veel energie gestoken worden om een nest van een waardvogel te vinden en in de tweede plaats moet de koekoek in tussentijd ook nog eens voldoende calcium innemen om een eischaal te kunnen produceren. Daarmee vind ik in dat een koekoek vrouwtje een bijna onmogelijke prestatie moet leveren om zoveel eieren te produceren in een beperkte tijd en ze ook nog eens te plaatsen in geschikte nesten. 

Biesbosch, 23 juni 2023
Het lijkt allemaal makkelijk, een ei in een nest van een ander droppen en klaar is kees, maar zo is het dus niet. Ik zie met name in de Biesbosch nogal wat koekoeken aan het werk en dat is gezien alle inspanningen die nodig zijn wel een van de beste plekken om voor nageslacht te zorgen. In de rietpolders leven en broeden heel veel rietvogels zoals rietzangers. In een grote rietpolder leven daar ongeveer honderd rietzangers die prima als waardvogel kunnen dienen. In een overzichtelijk gebied heel veel mogelijkheden om een ei in een geschikt nest te deponeren. Volgens mij is dit de vogelsoort die het, als het op het leggen van de eieren aankomt, het meest afziet. De beloning is dan wel dat de koekoek geen eieren hoeft uit te broeden en geen jongen hoeft te voeren. Dat laat deze slimmerik aan de waardvogels over. Neemt niet weg dat de prestatie enorm is en een diep respect voor deze broedparasiet is op zijn plaats is, Lang leve de koekoek!

Wil je meer weten van deze ondeugende broedvogel, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/koekoek

donderdag 4 juni 2026

Ook dit jaar jonge ransuilen.

ransuil op een winterroest, Biesbosch
16 mrt 2026 (Long-eared Owl, Asio Otis)
Dit is de tijd dat de ransuilen jongen hebben. Begin februari verlaten ze de winterroestplaatsen en zoeken ze hun broedgebied of territorium weer op. Hier bij ons in de Oranjepolder zitten elke jaar wel een paar ransuilen en ze broeden hier ook jaarlijks. Zo ook dit jaar en wederom succesvol. De afgelopen week hoorde ik voor het eerst dit voorjaar roepende jongen en dat waren minimaal twee verse ransuilen. In februari-maart hoorde ik op deze plek een mannetje "zingen". Nu moet je je daar niet al teveel van voorstellen maar het is zeker een mooi en vooral mysterieus geluid. Het is een opvallend zacht geluid dat opmerkelijk ver draagt. 's-Avonds laat is het relatief stil in de polder en valt dit bijzondere geluid ook op grote afstand gelijk op. Op een gegeven moment hoorde ik het vrouwtje antwoorden en ook dat geluid is opvallend en klinkt heel anders dan de zang van de man.

Oranjepolder, 31 maar 2010
De man heeft een mooi donker en rond geluid en klinkt wat besmuikt. Daar staat dan het wat scherpere en rauwere geluid van het vrouwtje tegenover. Ze klonk een beetje als een bazige vrouw die haar man een sneer gaf. Op de een of andere manier vond hij dat prima want ze zijn ergens in de polder tot broeden gekomen. Aangezien ze zelf geen nesten bouwen maar gebruikte nesten van ekster, kraaien en misschien ook van roeken voor een zacht prijsje overnemen, vermoed ik dat ze middenin de roekenkolonie hebben gebroed. Lekker anoniem en relatief veilig aangezien roeken geen eierrovers zijn en ook geen jonge vogeltjes op het menu hebben staan.

De roeken zijn alweer even klaar en hebben de broedkolonie verlaten en zwerven door de polder, zoekend naar emelten en engerlingen. Als die larven niet te vinden zijn, zijn ze de boeren dankbaar als die de akkers inzaaien met allerlei lekkere zaden waar ze ook gek op zijn. De boeren zijn dan weer minder blij maar dat geeft niks.
4 jonge ransuilen in de Oranjepolder, 9 juni 2012
De verse uilen hebben in de eifase en nestfase bij elkaar een kleine twee maanden in het nest doorgebracht. Daarna verlaten ze het nest en bedelen nog een paar weken vanaf een tak en pas daarna vliegen in de polder rond. De ouders jagen zich een ongeluk achter de muizen aan om de honger van de bedelende jongen te stillen. In een goed muizenjaar kunnen ze tot wel acht jongen in het nest hebben en ik heb het idee dat het weleens een goed muizenjaar kan zijn want op een avond telde ik alleen al langs Het Kromgat turend door mijn nachtkijker dik veertig muizen. 

Stel je dat eens voor, elke nacht acht hongerige magen vullen met twee tot drie muizen. Neem daarbij ook nog eens dat in deze tijd de nachten nog steeds korten waardoor de druk op de ouders alsmaar groter wordt. Dat is pas stress! Voorlopig draait het gezin en bedelen de jongen avond na avond voor een paar verse muizen.

Wil je meer weten van deze schemerjager, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/ransuil

maandag 1 juni 2026

Vale gieren in de buurt.

vale gier, Strijbeek 16 juni 2021
(Griffon Vulture, Gyps Fulvus)
Afgelopen week werden ten oosten van Antwerpen dik vijftig overtrekkende vale gieren gespot. De wind was zwak en kwam uit het zuidoosten. Dus erg snel zouden ze niet vliegen. De lijn die ze vlogen was door de windrichting naar het noordoosten en toen ik op de kaart keek zou de te verwachten koers richting Nederland zo ongeveer tussen Breda en Tilburg lopen. 

Het gedrag van de gieren kennende zouden ze nauwelijks een vleugelslag maken en vooral op de thermiek omhoog schroeven om daarna in een glijvlucht verder te zweven totdat er zich weer een nieuwe thermiekbel aandient en zo gaat dat steeds opnieuw. De windrichting bepaalt dan de richting waarin gevlogen wordt. Ik heb heel die middag de Belgische waarnemingen.be gevolgd met het idee dat ik ze hier in de buurt weleens over zou zien komen. Het ging erg traag en ze bleven hangen in de buurt van Retie en Ter Aalst

oorgier, Tsavo West in Kenia
Jaren en jaren geleden was er ook in het voorjaar een exacte situatie en trokken de vale gieren vlakbij Moerdijk richting het noorden over. Die heb ik destijds gemist en had ze niet op tijd opgemerkt. Dat was op 16 juni 2016 wel anders. Toen was de vliegrichting iets sympathieker en lag de koers over Hoogstraten-Strijbeek-Ulvenhout. Het was toen al vrij laat in de middag en was het zeer waarschijnlijk dat ze naar beneden zouden komen want als vale gieren ergens een hekel aan hebben is op pure vleugelkracht vooruit vliegen. Laat in de middag wordt door afkoeling van de dagtemperatuur met weinig thermiek het schroeven en zweven niet meer mogelijk.

witruggier, Serengeti in Tanzania
De vogels zijn toen net ten zuiden van Strijbeek geland om de nacht door te brengen en toen wist ik dat ze daar de volgende dag nog zouden zitten, Opvliegen zou dan pas na een uur of tien in de ochtend gebeuren omdat dan de thermiek gunstig genoeg zou zijn om de reis te vervolgen. Ik was nog voor acht uur ter plaatse en vond vrij snel een paar gieren in de toppen van de hoge naaldbomen. Bingo, vale gieren in Nederland gespot. Ik kende tot dan toe alleen de gieren van onze reizen naar Afrika.

vale gier in Strijbeek, 16 juni 2021
Maar afgelopen week liep het verhaal toch net iets anders, de koers had ik redelijk goed ingeschat alleen vlogen ze nu precies over de stad Tilburg en werden ze zelfs middenin het centrum van de stad overvliegend opgemerkt. De uren daarna volgde ik de vogels via waarneming.nl van Tilburg naar Utrecht, Amersfoort over de Veluwe verder noordoostwaarts. Ook nu werd het langzaamaan avond en moeten de beesten ergens zijn geland voor de nacht. Ik dacht nog, morgen volg ik ze verder en hoop ik ze op de terugweg naar het zuiden alsnog te zien. Maar dat was ijdele hoop en daarmee zit ik met een onopgeloste vraag, "waar zijn ze gebleven?" Na deze spectaculaire dag zijn ze niet meer gemeld. Ik vermoed dat ze naar Duitsland zijn gevlogen en vanaf daar zuidwaarts zijn getrokken, terug naar Zuid-Europa. Terug naar huis. Volgend jaar een nieuwe kans denk ik dan maar.

Wil je meer weten van de enorme dwaalgast, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/vale-gier