Een pimpelmees in Afrika.

Afrikaanse pimpelmees, Betancuria 30 okt 2026
(African Blue Tit, Cyanistes Teneriffae Degener)

Een simpel en alledaags vogeltje kun je een pimpelmees best wel noemen. We komen ze het hele jaar door wel ergens tegen, in de tuin, het park, het bos en ook in de stad. In de winter nemen de aantallen ook nog eens toe als de noordelijke pimpels hier komen overwinteren. Wat ik overigens niet wist is dat er nogal wat varianten bestaan. Zo heb je bijvoorbeeld ook nog de afrikaanse pimpelmees met maar liefst zeven ondersoorten. Deze groep pimpelmezen leven aan de rand van Noord-Afrika van Libië, Tunesië, Marokko en op de Canarische eilanden. En omdat een aantal van deze ondersoorten op eilanden leven, kun je daar ondersoorten tegen-komen die nergens anders voorkomen. Bij ons in Europa hebben we te maken met maar een soort en kunnen de pimpelmezen makkelijk mengen en is het vrijwel onmogelijk om als ondersoort op dit Europese vasteland raszuiver te bestaan.

op deze kleine groep eilanden leven
5 van de 7 ondersoorten

Op de Canarische eilanden in de Atlantische Oceaan voor de Marokkaanse kust is dat dus wel mogelijk en kun je bijna per eiland wel van een endemische pimpelmeessoort spreken. De over-koepelende mezensoort op de Canarische eilanden wordt de teneriffa pimpelmees oftewel cyanistas teneriffae genoemd. De ondersoort die ik zag heeft de naam cyanistas teneriffae degener en komt alleen voor op Fuerteventura en Lanzarote. In totaal komen maar liefst vijf ondersoorten op de verschillende eilanden voor en die hebben alle-maal nog een extra Latijnse naam. Het uiterlijk per ondersoort is niet verschillend of onderscheidend het gaat dus uitsluitend om het gebied wat de soort of ondersoort bepaald. Ze lijken trouwens als twee druppels water op onze pimpelmezen en je kunt goed zien dat ze verwant zijn. 

ze waren zelfs met z'n tweeën

Het is zelfs zo dat alle pimpelmezen en hun ondersoorten dezelfde geluiden maken wat wel lekker is en hoef je alleen maar op de locatie te letten om de soort vast te stellen.Toch weer een interessante constatering want ik was in de veronderstelling dat de afrikaanse pimpelmees als soort niet zoveel of zelfs geen ondersoorten kende. In heel Europa komt immers ook maar een soort voor. En nog een hele mooie constatering is dat deze eilanden daarnaast nog veel meer andere endemische vogelsoorten kennen. De geïsoleerde ligging is wat dat betreft een enorm voordeel en een bonus voor een vogelaar.