Volop wintergasten te zien.

We hebben amper nog een winter gehad en voor veel vogels is dat een zegen. Weinig kou, sneeuw en ijs zorgen er bijvoorbeeld voor dat de ijsvogel- en reigerstand weinig inleveren. Maar ook de wintergasten komen deze mindere periode hier vrij gemakkelijk door. En dat er veel wintergasten zijn merk ik vrijwel dagelijks. In de polder zitten veel meer kramsvogels, koperwieken en sijzen als anders. En in de bossen bij Chaam zaten de afgelopen maanden grote kruisbekken en grote barmsijzen, soorten die hier niet zomaar overwinteren.

De sijzen die weer graag op de elzen-proppen foerageren, vinden die in grote aantallen langs Het Kromgat en in het bos zie ik trouwens ook regelmatig op de berkenkatjes foerageren. Deze sijzen, een groep van ruim dertig vogeltjes vliegt dagelijks heen en weer tussen de bomen van de elzen en essensingel. Ik kan mij nog herinneren dat in een strenge winter, zo´n acht jaar geleden, de sijzen op het bevroren water van Het Kromgat zaten en daar samen met een grote groep putters, vinken en groenlingen de gevallen zaadjes oppikten. De afgelopen milde winters waren er veel minder sijzen en soms was er ook geen enkele sijs in de polder te bespeuren.

vol met sijzen

De winter in het noorden, waar onze wintergasten vrijwel allemaal vandaan komen, is denk ik wel wat strenger en het voedselaanbod zal daar een stuk lager liggen. Met name een tekort aan dennenappels, zaden van berken en lariksen zorgt ervoor dat deze soorten nu hier komen overwinteren. Nou en als je dan in de polder of de bossen van Surae rondloopt, zie je dat daar geen sprake is van voedseltekorten. Dan is dat hele eind naar hier vliegen niet voor niets geweest.

De koude winterse omstandigheden of de genen bepalen niet altijd de massale trek naar het zuiden, het voedselaanbod ter plaatse bepaald mede of er in een bepaald jaar massaal naar het zuiden getrokken wordt of niet. En dit is dus zo´n jaar van voedseltekorten en dan treffen ze hier zo´n slappe winter en volop voedsel aan, de geluksvogels!

Halfkes genoeg.

Met halfkes bedoel ik geen halvegare medemens maar een mooi klein eendje, de wintertaling. De wintertalingen werden vroeger zo genoemd omdat de kooiker maar de helft kreeg betaald voor een wintertaling in vergelijking met de opbrengst van een dikke wilde eend, smient of krakeend. Een wintertaling is ook veel kleiner dan een andere eend.

Maar als je eens goed naar een wintertaling mannetje kijkt, dan zou je op basis van zijn uiterlijk veel geld willen neertellen. De koptekening en het verenkleed tot en met de staart is prachtig en er zijn maar weinig eenden die dit evenaren. Ja, hooguit een pijlstaart en een zomertaling evenaren de schoonheid van een wintertaling. En misschien moet je het nonnetje nog in je overweging meenemen, maar het nonnetje is weliswaar een eend maar meer verwant aan de zaagbekken. Het nonnetje is een van de acht leden uit de zaagbekkenfamilie die hier voorkomt.

grote groepen opvliegende wintertalingen

Maar ja, alles in overweging nemende, is de wintertaling met zijn scherp omlijnde kleuren toch wel het mooiste eendje wat we hier hebben. Mooi kastanjebruin kopje met een prachtige groene oogvlek, opvallend gele driehoekige stuit en een gespikkelde lichtgrijze/beige borst.

Helaas kom ik ze zo goed als nooit tegen in de Oranjepolder, ook in de Gecombineerde Willemspolder zitten ze niet. Ik heb het nog eens nagezocht en dan hebben we het zegge en schrijven over een waarneming van een vrouwtje wintertaling op 20 januari 2017. Dat is wat anders als je naar de Biesbosch gaat, daar verblijven in de winter makkelijk vier- tot vijfduizend wintertalingen en zie je regelmatig grote groepen wintertalingen opvliegen. meestal is er dan gevaar en vliegt er een slechtvalk of zeearend over het gebied.

Een bezoekje aan de Noordwaard is dan ook altijd weer de moeite waard want naast de vele prachtige wintertalingen zie je daar vrijwel alle in Nederland voorkomende eenden bij elkaar zitten.

Wil je meer weten van deze knappe eend, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/wintertaling

Kleine zwanen

een deel van de groep kleine zwanen in de Gecombineerde Willemspolder

Gisteren ben ik weer eens naar de Gecombineerde Willemspolder gereden om de kleine zwanen te zien. De groep is sinds mijn laatste bezoek aan de polder weer een stuk groter geworden en is weer bijna even groot als in januari van de voorgaande jaren. Ik telde 71 kleine zwanen en in deze groep zaten slechts twee jonge zwanen. Een erg laag aantal en ik kan mij niet herinneren dat het aantal jongen zo laag was.

kleine zwaan geel 293E 

De twee jonge zwanen zijn de jongen van geel 293E en wit 223E. Deze nummers zijn de halsbanden die de zwanen om hebben. Dit koppel kleine zwanen heeft afgelopen zomer vier jongen gekregen en dit gezin is in Vught voorzien van halsbanden. Een ouder en een jonge vogel, voor zover ik weet, zijn voorzien van een GPS zender met zonnecellen(223E en de jonge zwaan 224E).

Wat mij opviel is dat slechts twee van de vier jongen meegekomen zijn met de ouders. De twee andere jongen heb ik niet in de groep gezien en ik ben benieuwd waar die ergens uithangen.

Wat ook opvalt is dat deze gezenderde en geringde kleine zwanen tot afgelopen zaterdag niet buiten de gemeente Vught zijn geweest. Ze zijn afgelopen weekend pas deze kant opgekomen en foerageren nu dus bij ons in de polder.

een jonge kleine zwaan met GPS zender

Dat we tot zover een milde winter hebben mag duidelijk zijn en dat hebben die kleine zwanen ook in de gaten. Ik zag namelijk op de site www.geese.org dat veel van de geringde kleine zwanen die ik vorig jaar gezien en gemeld heb, nog steeds in Duitsland rondhangen. Vrijwel allemaal zitten ze in de buurt van Cuxhaven, Niedersachen, een kleine 500 kilometer naar het noordoosten en dat is ook de richting waarin ze over een kleine maand vertrekken. Dus ik vermoed dat ik deze zwanen dit jaar hier niet meer ga zien.

Dat hier toch weer een flinke groep zit is dan des te bijzonder te noemen want dat zijn dus voor een deel andere zwanen dan voorgaande jaren. De groep wijzigt dus steeds van samenstelling. Ook leuk om te weten dat dit dus een dynamisch gebeuren is. Deze ringen laten dat prima waarnemen.

Wil je meer weten van de kleine zwaan die helemaal niet zo klein is, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kleine-zwaan

Kleine bonte timmerman.

Afgelopen weekend was ik voor een vogelinventarisatie in de Galeiwaard, onderdeel van de Noordwaard in de Biesbosch. Druk op zoek naar alle soorten vogels die zich in het gebied ophouden viel een snelle vlucht tussen de kleine boompjes op, dat was geen mees, roodborst of merel. Nader onderzoek wees uit het hier om een kleine bonte specht ging. Sowieso een hele leuke waarneming maar voor de Biesbosch geen alledaagse waarneming want hier zitten toch voornamelijk watervogels.

Je zou het zo een, twee, drie niet zeggen maar zo'n kleine bonte specht is echt niet veel groter dan een vink of mus. Van spechten denk je al snel aan het formaatje merel of zelfs nog wat groter maar dan heb je het dus over de grote bonte specht, zijn grotere broertje.

Het vogeltje vloog snel van stam naar tak en terug en bleef net niet lang genoeg zitten om er een foto van te maken maar met de verrekijker was hij prima te volgen. Het zwart witte patroon

mannetje kleine bonte specht

van de rugpartij was goed te zien en doet denken aan het strepen patroon van een zebra en is heel anders getekend dan de rug van de grote bonte die een vrijwel geheel donkere rug heeft met witte flanken.

Het is ook niet moeilijk om ze uit elkaar te houden maar het is vooral moeilijk om er ergens een te vinden en dat komt dus ook zeker door het formaat van het vogeltje. Het is een vogel van de oude bossen maar ook van oude grienden en moerasachtige omgevingen, zoals de Biesbosch.

Ik heb nog eens goed in mijn Biesbosch soortenlijst gekeken maar deze waarneming was pas mijn tweede keer in de Biesbosch. Het was een mannetje dat heen en weer vloog, je kon zijn rode petje goed waarnemen en de vrouwtjes hebben dat rode petje niet. Die zijn, zeg maar, kleurloos. Dat gebeurt wel vaker in de vogelwereld dat de vrouwtjes er een beetje saai uitzien.

Wil je meer weten van deze kleine timmerman, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kleine-bonte-specht

Roerdomp

roerdomp in paalhouding

Ben je net bijgekomen van de ene bijzondere waarneming zoals het smelleken, word je weer verrast door de volgende bijzondere waarneming. Afgelopen zaterdag werd ik verrast door de statige in het riet opgestelde roerdomp. Hij stond in de voor de roerdomp karakteristieke paalhouding. De roerdomp neemt deze houding aan als er gevaar dreigt. Door deze onbeweeglijke pose lijkt hij op een bos riet en gaat hij volledig op in zijn achtergrond.

Natuurlijk had hij niets van ons te vrezen maar ik kreeg op een gegeven moment wel een beetje medelijden met hem. Zo lang- zamerhand verzamelden zich een stuk of tien vogelliefhebbers  aan de rand van de Ganzewei om te genieten van deze vogel. En natuurlijk om vrachten foto's te schieten want dit was zo'n "once in a lifetime" ontmoeting.

Hij stond daar denk ik, met een kloppend hart te wachten tot wij
weggingen of stond zich af te

angstige blikken

vragen welk moment hij moest kiezen om verschrikt op te vliegen en de veilige binnen- landen van de Biesbosch op te zoeken. Een plek waar wij niet kunnen komen en waar hij over enige tijd in alle vroegte rustig kan gaan zitten hoempen. Want de broedtijd komt er aan en slechts enkele koppels roerdompen broeden in de Biesbosch. Dus zo bijzonder is deze ontmoeting.

Afgelopen jaar heb ik in maart en april in de vroegste ochtend, het was nog donker en een uur of vier, de roerdomp horen hoempen in de polder Vijfambachten. Ik vermoed dat daar, nadat de klepduikers hersteld zijn, de roerdomp weer broedt. De klepduikers zorgen ervoor dat het weer een natte polder, met voor de roerdomp, voldoende voedsel en een ideale leefomgeving is.

Wil je meer weten van deze als rietpluim vermomde moerasvogel, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/roerdomp

Eindelijk weer een smelleken!

smelleken op de uitkijk

Het gebeurt mij maar een of twee keer per jaar dat ik een smelleken tegenkom. Deze week had ik dat geluk weer en zag er een op een forse molshoop in de polder De Kroon in de Biesbosch zitten. Het is een echte wintergast die vrijwel altijd in de westelijke helft van ons land te vinden is.

Het gebied van polder De Kroon past overigens perfect bij zijn oorspronkelijke biotoop waar smellekens in Scandinavië ook broeden want dat doen ze niet bij ons. Open, uitgestrekt en kaal landschap met zangvogels zoals gorzen, vinken en piepers.

Het smelleken vliegt snel en laag boven de grond en weet zo zijn prooien te overrompelen. Dat moeten wel kleine vogeltjes zijn want een smelleken, het kleinste valkje van Europa, is zelf ook maar een klein vogeltje. Ik zag het smelleken op een molshoop zitten en op amper vijf meter zat een kievit en het viel mij op dat ze in grootte amper verschilden. Dat is dan weer handig als je vergelijkings- materiaal hebt. Hij leek het wel naar zijn zin te hebben daar op die molshoop want hij kwam niet in beweging en bleef daar de hele tijd zitten. Ik moest verder, het gebied door, op zoek naar geschikte uitkijkpunten voor komende zaterdag als we het gebied inventariseren voor de Vogelwerkgroep De Biesbosch.

Ik had hem graag zien jagen want dat heb ik nog niet eerder gezien. Tot op heden zag ik ze steeds op de grond of op een weipaaltje zitten. Dat ik het smelleken steeds als een hij beschrijf komt omdat ik ook zeker ben dat het een mannetje is. De leigrijze rug, lichte borst en geel/oranje poten zijn kenmerkend voor het mannetje. Een vrouwtje is veel bruiner en minder getekend en is dan ook wel eens te verwarren met een torenvalk. Nee, dit was een zekere waarneming van een mannetje smelleken. Geluksvogel die ik ben.

Wil je meer weten van deze kleine jager, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/?vogel=200

Zingende merel.

zie hem eens zingen.

Een alledaagse maar inmiddels ook weer niet zo alledaagse vogel is de merel geworden. Iedereen heeft inmiddels wel een keer gehoord van het virus wat een waar slagveld onder de merels in Nederland maar ook in Duitsland, Oostenrijk enz heeft aangericht.

En daarom was ik zo blij verrast toen ik afgelopen week in alle vroegte, het was nog bijna donker, in de bossen van Surae liep en daar de eerste merel van het nieuwe jaar hoorde zingen. Het viel mij op dat ik er een beetje blij van werd, van dat warme, volle vogelgezang. Was dat een paar jaar geleden de normaalste zaak van de wereld als je de merel hoorde zingen, zo bijzonder is dat nu het geval.

Sowieso is het weer bijzonder om de eerste merels van het nieuwe seizoen te horen zingen maar dat is nu een beetje extra bijzonder geworden. Het valt misschien niet op als je buiten bent dat er echt minder merels zijn, dat komt ook door de merels die uit het noorden naar hier komen om de winter in Scandinavië te ontvluchten. Het lijkt alsof er niets is gebeurd!

als het straks niet alleen maar bij
plaatjes blijft.

Het was zelfs zo dat ik twee maanden geleden een groep van 22 merels op een paar vierkante meter zag zitten. Ze deden zich tegoed aan de grote hoeveelheid rottend fruit wat op de grond lag. Ook vlogen veel merels in de bermen op en het leek zelfs even dat er meer zaten dan ooit tevoren. Maar hoe ziet onze wereld er straks uit als deze wintermerels weer weg zijn? Zien we dan nog wel, en belangrijker, horen we dan nog wel merels zingen?

Nu geloof ik ook wel dat er een moment komt dat het virus uit gewoekerd is en de merelstand zich zal herstellen want dat kunnen ze, die merels. Kijk maar eens hoe ze zich in het verleden hebben aangepast van echte bosvogel naar echte stads- en tuinvogel. De merel vindt overal wel een oplossing voor als je ze de tijd maar gunt, die hoop blijf ik houden.

Wil je meer weten van deze zwarte Sinatra, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/?vogel=143

Tafeleenden hebben het zwaar.

Nion plas

Tijdens mijn wandeling rond de NION-plas zag ik een paar tafeleenden, het waren mannetjes en ik weet dat dat zorgelijk is. In de eerste plaats omdat het er maar een paar zijn en in de tweede plaats omdat het alleen mannetjes waren. Steeds vaker hoor ik dat de verhouding mannetjes-vrouwtjes niet meer in balans is. Net als bij de kuifeenden is dat evenwicht volledig zoek. Er zijn veel meer mannetjes dan vrouwtjes kuifeenden en dat is dus ook het geval bij de tafeleenden.

mannetje tafeleend

Het is zelfs zo dat 71% van alle tafeleenden, mannetjes zijn en het is nog niet helemaal duidelijk waarom dat is(twintig jaar geleden was dat nog 59%). Vrouwtjes leven waar-schijnlijk korter en dat is iets wat nu meer voorkomt dan vroeger en gaat op den duur echt een probleem worden want daardoor neemt de aanwas van jonge tafeleenden snel af. Bij de kuifeenden ligt dat percentage enigszins anders maar is eveneens zorgelijk te noemen, daar is 61% van de populatie een mannetje.

Men vermoed dat het ligt aan de over-levingskansen van vrouwtjes in de broedtijd. Mogelijk is predatie een reden maar het kan ook liggen aan het feit dat de vrouwtjes wat later en zwakker aan de wintertrek beginnen. Ook moeten de vrouwtjes door het latere vertrek verder vliegen dan de mannetjes die al eerder op pad waren gegaan en de beste foerageer plekken hebben bezet en ook hoefden de mannetjes daardoor minder ver te vliegen. Maar nogmaals, het is niet precies duidelijk wat de reden van deze afname is.

vrouwtje tafeleend

De totale populatie overwinterende tafeleenden is in de afgelopen jaren met 25% afgenomen en in de afgelopen 7 jaar zie ik op de Millennium en NION-plas het aantal tafeleenden ook teruglopen naar nu nog een enkeling en op een goede dag maximaal vier tafeleenden.

De komende week ga ik de wat grotere groep kuifeenden nog eens op de verhouding mannetjes-vrouwtjes bekijken. Ik heb een donkerbruin vermoeden dat ook daar de scheve verhouding wordt bevestigd.

Wil je meer weten van deze zorgelijke ontwikkeling, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/?vogel=218

Oostdijkse sneeuwgorzen

de eerst rietgors in beeld

Afgelopen donderdag was de voorspelling af en toe een bui en in de middag kans op een bui natte sneeuw. Het klonk niet best maar het was de beste dag van de week. De hele week werden we op donker, somber en regenachtig weer getrakteerd. Maar welke vogelsoorten kun je juist met winters weer en sneeuw verwachten, de sneeuwgors en ijsgors natuurlijk. Wel een paar soorten die je vrijwel niet in het binnenland tegen zult komen, daar moet je echt voor naar de kust en specifiek naar de Wadden waar in de winter de grootste concentraties voorkomen.

voorbij scherende sneeuwgors

Deze twee zeldzame wintergasten werden alweer een paar dagen achter elkaar bij Oostdijk op Goeree Overflakkee gemeld. Toevallig in een gebied wat ik goed ken omdat we daar al jaren in het voorjaar op vakantie gaan. Maar wat ik niet wist, was dat in deze tijd van het jaar de open duinvlakte volledig onder water staat. in het voorjaar is het een heerlijk verlaten gebied wat voor strand en badgasten niet interessant is. Geen schoon zandstrand, dichtbij een parkeerplaats en strandtent met alles bij de hand als je maar niet hoeft te lopen. Nee, dit gebied is leeg en ruig, veel verstuivingen, een strand met veel helmgraspollen, zeekraal, en zelfs wat lage struiken. Ideaal voor veel soorten gorzen.


voorbij vliegende sneeuwgorzen

We liepen door de duinovergang, sloegen af naar het westen en liepen tot onze enkels in het water, zover we konden kijken water met graspollen. We hielden het net droog. De eerste rietgorzen en een paar fraters vlogen op. Daarmee was de dag alweer geslaagd. Fraters zijn ook van die spaarzame wintergasten. In de verte zagen we grote groepen kleine lichte vogeltjes vliegen. Het kon bijna niet waar zijn dat dat allemaal sneeuwgorzen waren. Ik had wel op een paar gorzen gerekend maar het waren en veel meer dan vijftig. Wat een geluk.

De sneeuwgorzen waren wel wat vliegerig, of dat door de wind kwam of omdat wij daar rondliepen weet ik niet maar ze bleven op een voor hun veilige afstand van ons verwijderd. Tussen de opvliegende vogels ontdekten we een paar strandleeuweriken en ook een groepje ijsgorzen. Dit zijn de wat donkere neven van de sneeuwgorzen. De sneeuwgorzen verschillen onderling behoorlijk van kleur maar hebben allemaal de lichte onderkant gemeen en goed herkenbaar. Een heerlijke ochtend met koude voeten, harde wind en veel gorzen, het totaalplaatje klopte.

Wil je meer weten van deze taaie rakker uit het hoge noorden, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/?vogel=389

Rieten gezien.

Toendra rietgans

Elke winter is het weer een traktatie om de rietganzen te zien. Om deze gans te zien moet je toch wel naar de Biesbosch waar ze meestal in de uitgestrekte graslanden zitten. Ze zijn wat schuwer dan de grauwe ganzen die ook bij in de polders voorkomen. Je moet echt alle ganzen groepen die je ziet, afspeuren om ze daartussen te ontdekken.

Ik zag ze afgelopen week, op een mistige ochtend, tussen de duizenden kolganzen zitten. Op een paar voormalige grasakkers zaten ook nog eens honderden eenden, zwanen, canadese- en grauwe ganzen. Het waren twee groepen rietganzen, een van een stuk of zestig en een groep van dik honderd rietganzen.

Het zijn toendrarietganzen, de bij ons meest voorkomende rietganzen. Er worden in het oosten van Brabant nog wel eens taigarietganzen gezien maar ik moet eerlijk zeggen dat ik het verschil niet

ken en ook geen moeite doe om deze zeldzame rietgans te ontdekken. De verschillen zijn miniem en de kans is veel te klein dat deze rietgans erbij zit. Ik meen dat er steeds meer stemmen opgaan die de soortnaam willen veranderen naar gewoon rietgans zonder onderscheid. Dan hebben we straks alleen nog de kleine- en gewone rietgans, lekker makkelijk.

Nadat we een tijdje naar deze rietganzen hadden gekeken, vonden ze het toch maar beter om te verkassen en dat zorgde ervoor dat alles de lucht inging. Wat een spektakel was dat, alle ganzen en eenden vlogen onder een luidkeels geroep en geklapwiek op en verdwenen door de laaghangende mist snel uit het zicht. En leeg waren de velden en er daalde een rust en stilte neer die je alleen bij dichte mist voelt en hoort. Jammer, die leegte.

Wil je meer weten van deze gans, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/?vogel=224

Zwartkopmees of matkop.

Afgelopen week ben ik op verschillende plaatsen de matkop tegengekomen. Ik hoorde de vogeltjes eerder dan dat ik ze zag. Het is een prachtig meesje dat je in deze tijd regelmatig op kerstkaarten afgebeeld ziet staan. Een aandoenlijk en lief meesje wat niet zo veel voorkomend is als de alom bekende koolmees en pimpelmees. Met zijn gitzwarte petje en lichte ietwat vale lijf ziet hij er veel minder kleurrijk uit dan de pimpel- en koolmees maar is daarom zeker niet minder mooi.
 
Het geluid is zo specifiek dat je hem onmogelijk kunt verwarren met andere mezen. Het geluid van de kool- en pimpelmees verschilt niet veel van elkaar en zorgt nog wel eens voor verwarring maar de matkop met zijn typische pééh, pééh geluidje herken je direct. Dit meesje is vooral in het oosten van ons land actief en ik denk dat wij zo'n beetje op de westelijke grens van zijn verspreidingsgebied in Nederland zitten. Ten westen van ons komen ze veel minder voor en ontbreken zelfs op de Wadden, Noord Holland en Zeeland.

Het zijn liefhebbers van toch wat vochtige bossen met berken waar ze net als spechten, ja, dat klinkt bijzonder, hun nestholte in uithakken. De soort gaat ook weer achteruit en men vermoed dat dat komt door de verdroging van de bossen. Ik kom daar steeds vaker achter dat verdroging en verlaging van de waterstand een allesbepalende factor is voor de vogelstand.

Weidevogels hebben hier nog het meeste last van, geen vochtige weides en akkers, geen insectenlarfjes, geen voedsel voor de jongen, geen succesvol broedsel. En zo gaat de teruggang hier in de hele vogelwereld, een eindeloos gevecht lijkt het wel. Gelukkig zijn er her en der initiatieven om de vogels een handje te helpen, maar naar mijn idee te kleinschalig om echt verschil te maken.

Wil je meer weten van deze niet algemene mees, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/?vogel=141

Aankomst kleine zwanen

aankomst kleine zwanen

Een bezoekje aan de Gecombineerde Willemspolder was op maandag de 18e niet vergeefs. Ik had de kleine zwanen dit najaar al een paar keer eerder in Zeeland en op Texel gezien en de winterse speldenprik van afgelopen week zou de kleine zwanen wel eens zuidwaarts kunnen sturen. De kleine zwanen zitten eerst een tijdje op de grote meren, IJselmeer en Veluwemeer en als het voedsel daar opraakt, de kleine fonteinkruid knolletjes zijn favoriet, trekken ze naar de grazige weides bij ons in het zuiden.

Vandaag was het dus zover en zaten 24 vermoeide kleine zwanen in het malse gras. Ze zaten daar tussen ruim zestig knobbelzwanen die volgens mij voor ze de wacht houden. Veel kleine zwanen zaten met de kop in de veren en lagen te rusten. Ze hebben namelijk een tocht van meer dan 8.000 kilometer achter de rug en dat gaat je niet in de "kouwe veren" zitten.

kleine zwaan

De groep zal de komende tijd verder groeien tot naar ik schat zo'n tachtig vogels. In het clubje van vandaag was geen van de zwanen geringd of voorzien van een halsband. Daar ben ik nog het meest benieuwd naar, kleine zwanen met halsbanden. Begin dit jaar zaten negentien verschillende halsbanden in de wei met als grootste bijzonderheid de GPS halsband met zonnecel voorzien van nummer 209E. Ik moet nog eens uitzoeken of het nog wel zin heeft om deze halsband te melden want de GPS zender levert veel betrouwbaardere en exacte data op dan de meldingen die ik doe via www.geese.org

geringde kolgans

Ik heb al wel een kolgans met een GPS halsband, voorzien van een zonnecel, in de Biesbosch gezien. Deze Russische kolgans is in augustus 2016 in Kolguev in de provincie Arkhangelsk geringd en zit nu hier in de Noordwaard. Melden op geese.org levert in ieder geval veel leuke informatie over de vogels op. Dus afwachten tot de eerste geringde kleine zwaan zich in de Willemspolder zich aandient.

Wil je meer weten van het melden van geringde ganzen en zwanen, klik dan op;
https://vogeltrekstation.nl en http://www.geese.org/

Appelvinken

appelvink

Als je een echte krachtpatser uit de vogelwereld wilt zien, moet je zeker eens goed naar de appelvink kijken. Zijn postuur straalt serieuze kracht uit. Een dikke nek en in verhouding een enorme dikke kegelvormige snavel, gemaakt om een harde noot te kraken.

Een appelvink kraakt met gemak een kersenpit maar kiest toch ook vaak voor de makkelijke weg en eet dan de relatief zachte zaden van de spaanse aak. En die spaanse aak staat bijvoorbeeld ook bij de ingang van het Lukwelpark aan de Bouwlingstraat in Oosterhout. Een gedekte tafel voor niet alleen de appelvinken maar ook voor de groenlingen en vinken. 

ingang Lukwelpark aan de Bouwlingstraat

Ik hoor en lees op verschillende plekken dat veel vogels uit het noorden en oosten deze kant opkomen omdat daar voedsel-schaarste zou zijn. Grote kruis-bekken, grote barmsijzen, appel-vinken en zwarte mezen trekken massaal naar het westen waar het in de winter wat milder is dan in de landen van herkomst. Hier is voldoende voedsel te vinden en zo komen ze de winter wel door.

Ik had dat idee dat het in het noorden en oosten niet oké is ook al wat eerder gekregen omdat ik al weken flinke groepen sijzen in de Oranjepolder tegenkom. Er zijn jaren geweest dat je ze maar amper zag en dat komt dan volgens  mij door het wat ruimere voedselaanbod in het noorden.

De appelvink is geen uitbundige zanger en je moet het doen met een kort en iel piepje. Wel erg herkenbaar en als je het hoort kijk je direct op. De vogel heeft een onvriendelijke en strenge gelaatsuitdrukking maar om nou te zeggen dat het een lelijke vogel is moet ik dat toch ontkennen.

De appelvink is mooi oranjebruin met zwarte en witte accenten. De staart eindigt in een mooi wit bandje en hij heeft een gitzwart brilletje en sikje. Net als alle vinkachtigen zoals de vink, keep en groenling is het een prachtig beestje en is een bezoekje aan het Lukwel park zeker de moeite waard.

Wil je meer weten van deze strenge krachtpatser, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/?vogel=3

Koe(reiger) in de wei

koereiger in de wei

Als ik aan een koereiger denk, denk ik automatisch aan Afrika. Ik heb ze daar zelf maar genoeg gezien en in natuurfilms over Afrika zie je altijd koereigers parmantig tussen de buffels, olifanten en kuddes gnoes lopen. De koereiger in een Nederlandse wei tussen de schapen zien lopen is dan ook apart te noemen. Maar dat was wel zo in het Oudeland van Strijen. En er liepen zelfs twee koereigers rond en dat is helemaal bijzonder te noemen. Het zou kunnen dat deze twee afkomstig zijn uit Frankrijk want daar groeit de populatie koereigers jaar na jaar.

 zo ken ik de koereiger

Een koereiger ziet er net wat anders uit dan de kleine en grote zilverreiger. Deze twee zilverreigers zien er allebei elegant uit en bewegen ook zo. Een koereiger ziet er wat (p)lomper uit, hij beweegt zich ook wat schrikachtiger en is heel wat drukker dan zijn witte familieleden. Maar dat hoeft dus geen probleem te zijn, want een van de twee koereigers plukte zomaar een molletje uit het gras. Dat gebeurde razendsnel en laat zien dat deze `Afrikaan` van oorsprong zich hier heel goed staande kan houden. Ik moet eigenlijk zuiderling zeggen want dat klopt tegenwoordig beter.

Dat jagen tussen buffels en koeien en hier dus tussen de schapen is en beproefde methode, het vee jaagt de insecten, muizen en ook mollen op en de koereiger scharrelt daar tussendoor en pikt zo zijn graantje mee. het zijn echte handige Harry´s.

Wil je meer weten van deze witte weidevogel, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/?vogel=118

Dwergjes spotten.

dwerggans

Afgelopen weekend hadden we het plan opgevat om naar het Oudeland van Strijen te gaan en op zoek te gaan naar de zeldzame dwerggans. Deze kleine gans, niet veel groter dan een eend die heel erg op een kolgans lijkt, wordt hier alweer een paar weken op waarneming.nl gemeld. Maar dan heb je hem nog niet zomaar gezien en herkend.

Oudeland van Strijen

Dwergganzen zijn erg zeldzaam en zijn in de wintermaanden maar op een paar plekken in Nederland te zien. Wereldwijd gaat het jammer genoeg ook steeds slechter met deze gans en de vogel staat inmiddels op de rode lijst. Jaren geleden is de dwerggans in Zweden en Finland opnieuw geïntroduceerd en afstammelingen van deze groep dwergganzen overwintert dus bij ons. Het zijn afstammelingen van de oorspronkelijk wilde ganzensoort die tot ver in Oost Siberië voorkomt. De vogels die daar leven, trekken overigens in de winter richting China en niet naar Europa.

In een hele natte wei, behoorlijk ver weg vonden we een groep van maar liefst twaalf dwerggansjes. Goed te herkennen en het lukte zelfs om de gele oogring te zien. De oogring is kenmerkend voor de dwerggans. De kolgans mist deze gele oogring en heeft een iets kleinere witte bles en een wat drukker gestreept borstpatroon maar verder lijken ze wel erg veel op elkaar en zijn dus ook met elkaar te verwarren.


duidelijke gele oogring

Pas een keer eerder had ik een dwerggans gezien en dat was weer een jaar of vijf geleden in noord Friesland in een grasveld vlak tegen de Waddenzee aan. Ook zo'n plek waar je dit soort bijzonderheden tegen kunt komen. Op deze plek had ik ook een witbuikrotgans gezien, minder zeldzaam maar toch wel bijzonder.

Wil je meer weten van de zeldzame dwerggans, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/?vogel=36