Kruisbek met zijn scheve bek.

kruisbek mannetje, 25 mrt 2020
(Common Crossbill, Loxia Curvirostra)

In de Boswachterij staan flink wat geschikte bomen voor kruisbekken en toch zie je ze maar zelden. Elk jaar lukt het wel om er een paar te zien maar gewoon is het zeker niet. Vorige week maandagochtend hoorde ik ze druk roepen en meestal zijn ze dan met een groepje. Druk heen en weer vliegend en met wat geluk gaan ze dan even zitten zodat je ze even kunt bekijken. De mooie rood gekleurde mannen en de groengele vrouwen zaten in de top van een lariks waar ze zich tegoed deden aan de zaden in de kegels. 

Ze braken de larikskegels af en namen die mee naar een tak waar ze met de scheve snavel werden opengebroken zodat ze bij de zaden konden. Behalve lariks zaden eten ze ook zaden van dennen- en sparappels. En ook van die bomen  staan er genoeg in de bossen van Dorst. Ik vermoed dat dit doortrekkers zijn want de hele winter heb ik ze hier niet gezien en ik geloof nooit dat ik ze gemist heb. Die opvallende scheve snavel

kruisbek man in een lariks, 21 jan 2021
boswachterij Dorst

blijft toch gek om te zien, de bovensnavel wijst naar links en de ondersnavel naar rechts. Het is natuurlijk een perfect stuk gereedschap om die harde larikskegels open te breken maar het lijkt alsof er iets niet helemaal goed is gegaan en de vogel daarom gehandicapt is. Dat is dus niet zo en er zijn maar genoeg vogels die een hele speciale aangepaste snavel hebben die helpt om goed te kunnen foerageren. Kijk maar eens naar de snavel van een lepelaar, specht of wulp en ook de snavel van een roofvogel. Allemaal verschillende vormen met een specifieke toepassing.

boswachterij Dorst, 23 mrt 2026
kruisbek vrouw

Ik vraag mij af of er eigenlijk wel kruisbekken in de Boswachterij broeden? Ik zie ze daar vrijwel alleen in de tijd dat ze op trek zijn en af en toe in de winterperiode. Wat verder in het voorjaar en in de zomer ben ik daar nog niet eerder een kruisbek tegengekomen laat staan dat ik daar een jonge kruisbek heb gezien. Dat ik de kruisbekken in een groepje zag foerageren duidt er eigenlijk al op dat het doortrekkers zijn. Broedvogels zijn erg op zichzelf en zoeken elkaar niet op. 

In Nederland gaat het trouwens om slechts enkele honderden broedparen en volgens mij is de Boswachterij Dorst iets te kleinschalig met niet voldoende naaldbomen. Daarvoor moet je dan toch meer richting de Veluwe gaan, daar zijn nog uitgestrekte naaldbossen die beter passen bij de behoeften van de kruisbekken. En behalve de Veluwe zijn in Drenthe en de Utrechtse Heuvelrug ook nog geschikte plekken om te broeden.

Wil je meer weten van deze scheve bekken, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kruisbek