Koekoek betrapt of niet?

koekoeken el dorado, De Donge met zijn brede rietkragen en rust

Deze periode, van begin mei tot half juni is de toptijd om een koekoek te horen en zien. Veel koekoeken vertrekken zodra de eieren in andermans nesten gelegd zijn en dat gebeurt dus in deze weken. Het viel mij de afgelopen weken op, dat elke keer als ik langs De Donge liep, er minstens twee koekoeken zaten te roepen.

jonge koekoek langs Het kromgat in de Oranjepolder

Langs De Donge staat een stevige rietkraag en daarin leven zeker acht kleine karekieten-koppels. Ik vermoed dat deze koekoeken de kleine karekiet als waardvogel hebben. Vorig jaar zag ik op deze plek nog dat een koekoek achterna gezeten werd door twee kleine karekieten. Zij was dus waarschijnlijk op heterdaad betrapt toen ze haar ei in het kleine karekietennestje wilde leggen.

Koekoeken kiezen de waardvogelsoort niet uit, maar zijn zelf ook door karekieten uitgebroed en opgevoed. De waardvogelsoort zit, zeg maar in de genen ingebakken. Er zijn koekoeken die hun eieren in nesten van heggenmussen, kleine karekieten, graspieper of kwikstaart leggen en ik verdenk deze koekoeken langs De Donge ervan hun eieren bij de kleine karekiet in het nest te leggen.

vrouwtjes koekoek

Afgelopen zaterdag zag ik op een heel andere plek, de duinen van Goeree, een koppel koekoeken. Het grijze mannetje en het mooi kastanjebruine vrouwtje. Ze hadden het druk met elkaar of kenden geen angst en naderden ons op een metertje of twintig, bleven rustig in een struik zitten en vlogen pas na enige tijd op. Niet eerder dan uitgebreid door ons bekeken te zijn.

Een zeldzame waarneming want de vrouwtjes koekoek is geen alledaagse verschijning. De kans dat je een mannetje ziet is een stuk groter want al roepend trekt hij de aandacht. En maar heel af en toe hoor je het vrouwtje "hinniken".

Wil je meer weten van deze geheimzinnige weidevogel, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/koekoek

Weer eens wat anders.

De Noorderplaat in oude glorie hersteld

Langzaamaan merk je de veranderingen in het van oudsher zoetwater getijdegebied, De Biesbosch. Ik kom hierop omdat ik een artikel las met alle geboekte "successen" van de afgelopen paar jaar. De belangrijkste verandering die tot grote successen heeft geleid, is wel het verhogen van het waterpeil in de oude rietpolders. Daarnaast zijn deze gebieden ook weer door drastisch snoei- en maaiwerk volledig "gerestaureerd", 

De geheel aan veranderingen is zo langzaam gegaan dat het voor mij bijna ongemerkt is gebeurd en vielen ze mij door de samenvatting in dat artikel ineens op. "Ja, verrek, dat is de afgelopen jaren inderdaad allemaal bereikt".

Denk dan bijvoorbeeld maar eens aan de Noordwaard die van agrarisch gebied getransformeerd is naar een "semi" natuurgebied waar ruimte voor de rivier de prioriteit heeft. Maar toch, dit inmiddels buitendijkse gebied heeft een enorme aantrekkingskracht op vogels en maakt de Biesbosch nog gevarieerder en vooral ook groter.

Voor mij springen een paar van die successen er echt uit en dat zijn de waarnemingen van een paar echt zeldzame vogels tijdens de broedvogelinventarisaties van dit voorjaar. Er worden in De Biesbosch met grote regelmaat zeer bijzondere vogels waargenomen, dwaalgasten, doortrekkers of vrij algemeen maar bijzonder voor de Biesbosch. Daar gaat het mij dus niet om, het gaat mij juist om de zeer zeldzame broedvogels die zich hier nu voor het eerst of opnieuw gevestigd hebben en van plan zijn hier te blijven.

kleinst waterhoen, niet gezien
alleen nog maar gehoord

Inmiddels kennen we allemaal de kranten- en televisieberichten van de succesvol broedende visarend en zeearend in de Biesbosch. Minder bekend en minder aantrekkelijk voor de media maar zeker niet minder belangrijk voor de Biesbosch, zijn de super verborgen levende rallen zoals het kleinst waterhoen en porseleinhoen. Deze twee zeldzaamheden, samen met een aantal teruggekeerde roerdompen, maken het restauratiewerk van de oude rietpolders compleet en tot een groot succes.

Heel eerlijk, zijn deze twee rallensoorten mij meer waard dan al die mooie waarnemingen van dwaalgasten, doortrekkers en al die andere bijzonderheden samen. Een grotere beloning, door de definitieve vestiging van deze vogels, is haast ondenkbaar.

Vliegende deur

zeearend, 2e kalenderjaar vlakbij het visarend nest.

Er is veel over te doen want iedereen wil wel eens een zeearend van dichtbij zien. Gelukkig hebben de zeearenden in de Biesbosch een nieuw nest gebouwd wat je, nu er weer veel blad aan de bomen zit, onmogelijk kunt zien. Bij het oude nest waren in de broedtijd altijd wel mensen te vinden die de plaat van hun leven probeerden te schieten. Dat is nu niet meer mogelijk.

Het was wel even schrikken toen in het AD een interview over de zeearenden in De Biesbosch, deed voorkomen dat het makkelijk was om vlak bij het nest te komen. De zeearenden hebben nu een goede keuze gemaakt en kunnen in alle rust hun jongen opvoeden.

Met wat geluk zien we over enige tijd de jongen door De Biesbosch zeilen en worden ze door hun ouders met een malse nijlgans gevoerd. Zo hebben wij dat een paar jaar geleden een paar keer mogen zien. De zeearend plukte toen vrij makkelijk een nijlgans uit de lucht en gaf die in de lucht aan het vrouwtje over die op haar beurt de prooi aan een jonge zeearend voerde.

Bij ons is de zeearend nog een relatief nieuwe soort maar dat is in andere landen wel anders. Duitsland en nog verder oost- en noordwaarts is de zeearend een oude bekende en gaat het ook goed met ze. Zo goed dat ze zich steeds verder westwaarts verspreiden. Een gelukje voor ons.

zeearend in Valdez

In noord Amerika is de soort zelfs algemeen en ook de nationale vogel van de USA. Tijdens onze vakanties in Britisch Columbia en Alaska zagen we de Amerikaanse zeearend regelmatig en ook nog eens van dichtbij. In de jachthaven van Seward, Alaska zat de zeearend op de mast van een zeilbootje, of in Valdez, op een meerpaal bij de ingang van de haven. Niemand kijkt hier van op, behalve wij dan.

Met wat geluk wordt de Europese zeearend net zo algemeen als zijn Amerikaanse neef en zien we de zeearend in de jachthaven van Drimmelen op de mast van een zeilbootje zitten. Het zou zomaar kunnen.

Wil je meer weten van deze vliegende reus, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/zeearend

Spotvogel gespot.

spotvogelbosje

Eind mei 2017 ontdekte ik aan de rand van de Gecombineerde Willemspolder, in het bosje langs De Donge, vlak bij de Groenendijk een spotvogel. Elke keer als ik daar in alle vroegte voorbij kwam, hoorde ik de spotvogel luid en duidelijk zingen. Dat was overigens maar een week of twee en daarna heb ik hem daar niet meer gehoord. In totaal verblijft de spotvogel maar een maand of drie in ons land en gaat na de broedtijd alweer snel terug naar Afrika.

spotvogel

Vanmorgen liep ik door het buitengebied van 's-Gravenmoer naar Oosterhout en terug en zou ik tweemaal het bosje van de spotvogel van afgelopen jaar passeren. Ik was hoopvol gestemd want waarom zou deze vogel daar niet terugkeren? De omgeving beantwoord immers aan alle spotvogel eisen zoals "struwelen, dichte bosschages, bosranden grenzend aan agrarisch gebied op de kleigronden", zo staat dat namelijk in de boeken beschreven.

spotvogel mooi op kleur

Op de heenweg, geen spotvogel, op de terugweg toch maar eens het gebiedje ingelopen en wat tijd in geconcentreerd luisteren gestoken. Op verschillende plaatsen aan de rand tussen de begroeiing en akkers met de ogen dicht geluisterd. Steeds wat verder door het gebied speuren, leverde toch weer succes op. De spotvogel zat goed verborgen op een metertje of twintig van mij vandaan en hoe ik ook mijn best deed, ik kreeg hem niet te zien.

Ik heb nog geprobeerd om de vogel uit zijn "tent" te lokken door het geluid af te spelen op mijn telefoon maar ik ben daar geen voorstander van. Je verstoort en frustreert de vogel omdat je met dat geluid doet voorkomen of er een indringer in zijn gebied zit. Een vogel die sterk territoriaal is ingesteld, wil nog wel eens de confrontatie met de indringer aangaan en naar de bron van het geluid komen. Maar deze vogel was daar niet gevoelig voor. Niet erg, de beloning van zijn gezang was meer dan genoeg.

Wil je meer weten van deze imitator die wel 42 andere vogels kan nadoen, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/spotvogel

Vogels waar je ze niet verwacht..

biotoop; een leefomgeving waar vogels zich thuis voelen.

Vogels verblijven in een omgeving waar ze zich het beste thuis voelen, voedselaanbod, beschutting of bescherming, nestmogelijk-heden of klimatologische omstandigheden bepalen dat, De samenstelling van al die factoren maken dat een vogel zich in zo'n biotoop thuis voelt en zich ook gaat voort-planten. Maar die biotoop voorkeur wordt voor veel vogelsoorten twee keer per jaar losgelaten en dat is tijdens de voor- en najaarstrek.

Dan overbruggen de meeste vogels enorme afstanden om van en naar de broedgebieden te vliegen en dan gebeurt het meest wonderlijke. Je ziet dan vogels op plekken waar je ze niet zou verwachten en dat maakte ik deze week weer eens mee.

een velduil in het veld zoals het hoort

Laag over zee, voor de kust van Oostkapelle zag ik een velduil noordwaarts vliegen. Dat was wel de laatste plaats waar je een velduil kon verwachten. De naam zegt het al, velduil, een uil die in het veld leeft en dat doet deze uil ook. Dus om hem nu boven zee te zien vliegen was wel heel bijzonder. Deze vogel was hoogstwaarschijnlijk op weg naar zijn of haar broedgebied noordelijk van ons.

Maar dat was nog niet alles, vandaag kwam daar een vrouwtjes ijseend bij. Een ijseend in mei zien is zeer bijzonder want deze eenden soort vertrekt al in maart naar het arctische toendra's en er overwinteren sowieso maar weinig ijseenden voor de Nederlandse kust. En dat was nog niet alles, deze vrouwtjes ijseend zat niet op volle zee maar op een grote plas binnendijks bij Westkapelle.

vrouwtje ijseend

Het leek mij een volledig gezonde vogel die in alle rust haar verenkleed zat te poetsen, dus waarom deze eend hier zat, was mij in het geheel niet duidelijk. Een oude eend die niet meer broeds is en de lange tocht niet meer wil maken, of een jonge eend van vorig jaar die nog niet aan broeden toe is. Het kan allemaal. Geen idee wat de reden van haar verblijf hier is maar ik genoot ervan.

Deze bijzondere waarnemingen maken deze tijd uiterst interessant, maar je moet je ogen wel openhouden.

Wielewaal, een grote kanarie.

De Doolhof ontwaakt maar langzaam.

Heel vroeg in de ochtend in De Doolhof ook wel het Binnenkooigat genoemd, klonk op het eerste gehoor merelgezang maar dat was het niet. Het was dezelfde ronde warme klank die een merel ook heeft. Het warme geluid, klonk keer op keer exact hetzelfde en toen viel het kwartje al snel. Dit is de wielewaal.

De wielewaal is nog maar net terug uit Afrika en is een vaste gast in de Biesbosch, echter, dit is de eerste keer dat ik deze schuchtere vogel hoor en zie in De Doolhof. De wielewaal vloog al zingend van boomtop naar boomtop en volgens mij had hij ons in de gaten waardoor een goed zicht op zijn knalgele lijf uitbleef.

We keken tegen het licht in en daardoor zagen we vooral zijn silhouet. Geen probleem voor mij want het geluid van de wielewaal is al een mooie bonus.

wielewaal man

De Doolhof is een nat bos in De Biesbosch, waar bomen om mogen vallen en door schimmels en torretjes tot compost worden verwerkt, en erg rijk is aan vogels. Ideaal voor wielewalen.

Geen wonder dat daar alweer meer dan dertig jaar de broedvogels worden geteld. En elk jaar tijdens deze BMP tellingen ontdekken weer een nieuwe soort. Het was ook in dit gebied waar een jaar of vijf geleden de boomklever definitief voet aan de grond in de Biesbosch kreeg, vorig jaar zagen en hoorden we hier de grauwe vliegenvanger en dit jaar namen we in alle vroegte de wielewaal waar.

Je gelooft het niet maar er zijn wereldwijd wel dertig soorten wielewalen en slechts een soort komt bij ons voor en dan ook nog eens heel verborgen, hoog in de boomtoppen. Schuw als hij is laat hij zijn warme lied uit volle borst klinken, echt genieten!

Wil je meer weten van de king size kanarie, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/wielewaal

Porseleinhoentje in de Biesbosch.

de buitenrand van de rietpolder De Vijfambachten

Vanmorgen ging de wekker om 3.30 uur en was het tijd om op te staan. Vandaag stond de BMP (broedvogel) inventarisatie in de Biesbosch op het programma. Een uur voor zonsopkomst zingt al een deel van de zang- en rietvogels en hoor je ook nog enkele nacht-vogels zoals roerdomp, bosuil en rallen. De moeite waard om daar wat nachtrust voor op te geven.

Tijdens de laatste inventarisatie die ik in de rietpolder, De Vijfambachten had, ongeveer een maand geleden, hoorde ik daar voor het eerst een porseleinhoen roepen.

Het geluid dat een beetje doet denken aan een zweepslag, viel mij gelijk op en deze ochtend was ik hoopvol gestemd om het porseleinhoen opnieuw te horen. De polder is naar mijn idee niet een uitgesproken biotoop voor een porseleinhoen maar laat dat de vooral de vogel zelf bepalen

porseleinhoen

Die vogel houdt volgens mij meer van slikranden en natte ondiepe watertjes met veel riet of een moerasachtige omgeving. En in de rietpolder De Vijfambachten is de laatste jaren het waterpeil flink verhoogd en eigenlijk iets te diep voor deze zeldzame nachtvogel. Maar, nogmaals de vogel zelf denkt daar dus anders over.

Vandaag was de beloning zelfs nog groter toen we maar liefst twee porseleinhoenen hoorden. Niet heel ver van elkaar en tegelijkertijd zaten ze te roepen. Met deze waarneming kunnen we heel blij zijn want deze waarneming geeft dus ook aan dat de eerste waarneming geen incident was en werd vandaag voor mij de definitieve vestiging van deze vogel in De Vijfambachten bevestigd.

En het geeft dus ook aan dat de eerste waarneming geen trekvogel betrof, want dat is deze hoen wel. Over een paar weken nog maar eens gaan luisteren want tot juli blijven ze actief roepen en moet ik er nog een keer van kunnen genieten.

Wil je meer weten van deze zeer zeldzame moerasbewoner, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/porseleinhoen

Kleine kare-karekiet.

kleine karekiet

Normaal gesproken hoor ik de kleine karekiet al in april uitbundig zingen. Maar dit voorjaar moest ik lang wachten om het opgewekte liedje van deze druktemaker te horen. Het lijkt alsof alle zangertjes wat later op gang komen maar deze kleine karekiet is ruim drie, bijna vier weken later dan mijn vroegste waarneming.
Het kan natuurlijk ook aan de onderhoudswerkzaamheden van het waterschap Brabantse Delta liggen. De Brabantse Delta onderhoud de waterloop Het Kromgat en daar hoort ook het maaien van de rietkragen bij. Afgelopen herfst is alles met de maaiboot wegge-maaid en dat zorgt er natuurlijk voor dat de rietzangers even geen stengels kunnen vinden waar ze zich aan vast kunnen houden.


zingende rietzanger

Nu de rietkragen weer flink beginnen uit te lopen, is er voor rietvogels weer houvast te vinden en worden de zangposten bemand. Op twee plekken heeft de kleine karekiet een territorium gekozen en ook de rietzanger is hier weer langs de oevers te horen.

Deze rietzanger is echt een vroege vogel, hij zingt al in het vroege ochtendgloren, het is dan zelfs nog een beetje donker. Daarbij is deze rietvogel ook al veel eerder terug uit het zuiden. Mijn vroegste waarneming van een rietzanger dateert van eind maart 2015, maar dat was dan ook een hele vroege en vanaf begin april zijn er alweer genoeg in de Biesbosch te vinden.

De kleine karekiet warmt zich dan nog aan het warme Afrikaanse zonnetje en poets daar zijn veren nog eens extra op om aan de lange terugreis te beginnen. De ergste kou is bij zijn aankomst al uit de lucht en kan wat hem betreft het voorjaar beginnen.

Wil je meer weten van de kleine karekiet, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kleine-karekiet

De krassende grasmussen.

de grasmus zat in de struiken langs Het Kromgat.

De zomergasten arriveren keurig op volgorde, soms wat eerder dan gewoonlijk maar er zit nog steeds een herkenbare volgorde in. Zo waren de grasmussen alweer een week of twee terug en zagen we de gierzwaluw op 21 april en de koekoek hoorden we op 22 april. De een wat vroeger dan de ander maar redelijk binnen de bekende en de te verwachten data.

De grasmussen die in geen velden of wegen op de andere mussen zoals de huis- of ringmus en zeker ook niet op de heggenmus lijken, hebben hun vaste plekjes langs Het Kromgat reeds ingenomen. Ik tel vrijwel dagelijks de vier vaste territoria en ik denk dat het daar ook wel bij zal blijven.

2015 is voor de Oranjepolder een grasmussen topjaar te noemen met acht bezette territoria en was het een drukke boel in de polder. Dat er nu maar vier territoria te vinden zijn, wil zeker niet zeggen dat het minder goed gaat met de grasmus, integendeel.

De elzen en essensingels langs Het Kromgat

Jaarlijks neemt landelijk het aantal grasmussen nog steeds toe alleen geven ze waarschijnlijk de voorkeur aan een andere mogelijk betere leefomgeving elders. Men schat dat 150.000 broedparen in Nederland zijn en dat is een serieus aantal.

Waarom deze grasmussen het zo goed doen in onze snel veranderende wereld weet ik niet. Ik zie een mogelijke verklaring niet terug in artikelen van SOVON en de Vogelbescherming. De enige mogelijke verklaring is dat de stijging alleen maar te maken heeft met herstel van een hele slechte periode in het verleden. Mooi die veerkracht !

Wil je meer weten van deze krasse krasser, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/grasmus

De snorrende sprinkhaanzanger.

sprinkhaanzanger zingt uit volle borst

De gele rietkragen die je nu overal nog ziet, worden de komende weken overwoekerd door de jonge frisgroene scheuten van dit jaar. Maar dat oude riet is erg waardevol. Er zijn namelijk redelijk wat vogels die met name van dat overjarige riet houden. Jammer genoeg missen we bij ons in de Oranjepolder die oude robuuste rietkragen. Het kleine stukje oud riet zie je alleen nog achter de volkstuintjes aan de Domeinweg. En daar zit dan ook de blauwborst en af en toe ook een kleine karekiet.

Bij Hooge Zwaluwe ligt de Zonzeelse polder, een gebied dat beheerd wordt door Het Brabants Landschap en daar kun je de brede overjarige rietkragen nog volop zien. Daar liep ik een paar dagen geleden en zag zoals verwacht blauwborsten, rietzangers en rietgorzen.

Maar wat ik niet direct verwachtte, waren de snor, die het liefst aan de buitenkant of de "natte" kant zit, en de sprinkhaanzanger die weer aan de andere, "droge" kant van het riet zit. Het ratelende geluidje hoor je al van verre en dan is het even goed speuren tussen de riethalmen om het beestje te zien zingen.

leefgebied van snorren en in de randen
van de sprinkhaanzangers  

Niet alleen de locatie van de vogels bepaalt met wie je te maken hebt, ook de toonhoogte van de zang van een snor en sprinkhaanzanger maakt dat je het verschil goed kunt onder-scheiden.

Zij zingen vergelijkbaar maar zitten nooit in elkaars gebiedje. De snor klinkt wat lager en de zang is wat ronder van klank terwijl de sprinkhaanzanger wat scheller of blikkeriger klinkt. Het vraagt wat ervaring maar dan is het verder ook makkelijk om ze te onderscheiden.

Beide vogelsoorten zitten dus vlakbij elkaar in de Zonzeelse polder en dat is prettig om ze te vergelijken en te leren kennen.

Wil je meer weten van de sprinkhaanzanger, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/ sprinkhaanzanger

Witgat in het Kromgat.

witgatje(tringa ochropus) 

Een ongewone bezoeker langs Het Kromgat vanmorgen, een witgatje. Een witgat is een steltloper die graag langs de oevers van waterpartijen naar voedsel scharrelt. Je kunt ze echt overal tegenkomen, van de leemputten in de Boswachterij Dorst tot de ondiepe stroompjes in de Biesbosch en sinds vandaag ook langs de regenwaterafvoer Het Kromgat.

Al het overtollige regenwater uit de wijk wordt de polder, via Het Kromgat, uitgemalen. Daardoor staat er altijd wat trek op het stroompje en dat is niet iets waar een witgatje de voorkeur aan geeft. Hij of zij houdt meer van plasjes, moerassen en zelfs van natte bossen.

Het is ook nog eens een steltloper die in bomen nestelt en niet als de kieviten en scholeksters op de grond in akkers en weilanden. Al met al een bijzondere vogel voor de Oranjepolder te noemen.

waar Het Kromgat overgaat in De Donge.

Het is een onopvallende donker gekleurde steltloper die, als je hem ziet, opvalt door het steeds opwippende achterste. De vogel is behoorlijk schuw en vliegt makkelijk op en dat is dan weer wel fijn want dan zie je hem tenminste. De witte stuit is dan opvallende en heel herkenbaar. Daarom had ik hem vanmorgen ook zo makkelijk in de smiezen.

Een witgatje is geen Nederlandse broedvogel en is dus slechts een doortrekker. Dit witgatje zal dus, na wat foerageren in onze regio, doorvliegen naar het oosten of noorden. Het dichtstbijzijnde broedgebied ligt over de grens in Duitsland. De laatste witgatjes zijn over een paar weken vertrokken en dan zien we ze deze zomer niet meer. Ik vermoed dat de eerste pas weer in september ons land bezoeken als ze op weg zijn naar het zuiden om te overwinteren.

Wil je meer weten van deze doortrekkende bezoeker, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/witgat

Blauwborst laat van zich horen.

blauwborst mannetje

Een echte Biesboschvogel en de laatste jaren zeker ook een Oranjepoldervogel is de blauwborst. Een echte rietzanger die wel houdt van wat ouder of overjarig riet. Tijdens de laatste twee broedvogel inventarisaties(BMP) in de Biesbosch zijn de aan-tallen blauwborsten weer aanzienlijk.

Vermoedelijk is de toename van het aantal blauwborsten in de oude rietpolders in de Biesbosch te danken aan de herstelwerkzaamheden van de klepduikers. Het waterpeil is weer hoger, en het oude riet met hier en daar een struikje is ideaal voor deze zangertjes.

In de Oranjepolder zijn de leefomstandigheden voor blauwborsten weer een stuk anders. Geen robuuste, natte, oude rietvelden maar wat drogere rietkragen die van tijd tot tijd ook nog eens gemaaid worden. Toch zie en hoor je hier met enige regelmaat een blauwborst zingen.

Rond de zandopslag bij de waterzuiveringsinstallatie en achter de volkstuintjes liggen wat rietplakkaten die door de blauwborsten goedgekeurd zijn. Het zijn geen toevalstreffers want ik zie en hoor ze hier nu alweer enkele jaren achtereen. De omgevingsfactoren moeten kloppen om tot broeden te komen en blijkbaar voldoet dit gebied aan de minimale eisen.

In de oude rietpolders in de Biesbosch zijn de leefomstandigheden in mijn ogen veel idealer. Met name de rustfactor lijkt mij bepalend en die heb je daar maximaal. Dat kun je van de Oranjepolder niet zeggen, met name de agrariërs die regelmatig de boel op zijn kop zetten en de toenemende recreatiedruk in ons gebiedje is niet gering.

Wil je meer weten van deze prachtig gekleurde rietvogel, klik dan op;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/blauwborst

Vogels tellen mee.

Noorderplaat Biesbosch

In deze periode worden de broed-vogels in de Biesbosch met een vaste regelmaat geïnventariseerd. Een hele interessante tijd waar je de "binnenkomst" van veel zang-vogels mee kunt maken.

En met binnenkomst bedoel ik zangvogels die na een lange en gevaarlijke tocht uit Afrika terugkeren naar de broed-gebieden. In de Biesbosch heb je een paar van die rietpolders waar veel vogels samenkomen om te broeden.

De rietgors en rietzanger zijn zowat de eerste die je daar in grote aantallen kunt horen, vrij kort daarna, ruim twee weken, hoor je blauwborsten en snorren. Kleine karekieten komen weer wat later die hoor je nu nog niet of zo eens een enkeling. Over een paar weken is het gezang in het riet bijna oorverdovend en zit alles uit volle borst te zingen.

roerdomp, iets minder

zeldzaam

zeldzaam porseleinhoen

Soms maak je iets bijzonders mee, roepende baardmannetjes, een over-vliegende visarend en een "hoempende" roerdomp. Maar afgelopen vrijdag maakte ik iets uitzonderlijks mee, er zat niet ver weg, het zal een metertje of 20 zijn geweest, een porseleinhoen te roepen.

Het geluid is zo anders dan andere rallen, want hij behoort tot de familie van de rallen. Het geluid lijkt nog het meest op een zweepslag die steeds een aantal keren wordt herhaald. Na een korte pauze worden de zweepslagen weer herhaald, onmiskenbaar het porseleinhoen en niet te verwarren met de andere rallen.

Heel bijzonder om mee te maken en een kers op de taart die het vroeg opstaan volledig goed maakt. Want dat is overigens wel een voorwaarde om het porseleinhoen te horen, het is nog vrijwel donker als je daar in die natte rietpolder rondloopt. Een uur later hoor je hem niet meer.

Wil je meer weten van deze ral die op de rode lijst staat, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/porseleinhoen

ooievaars

Afgelopen woensdag

3 september 2017 in de Oranjepolder

Of het nu vogels waren die nog op trek waren of vogels waren die nog niet broeden en gewoon wat rondvlogen weet ik niet. Afgelopen woensdagochtend vroeg kwamen ze laag overgevlogen en landden zelfs vlak achter mij in het eerste weiland van de Oranjepolder.

Twee on-geringde ooievaars doe ook direct in het gras begonnen te pikken, ze leken wel uitgehongerd. Veel ooievaars zijn al aan het broeden maar de ooievaars op weg naar het noorden, broeden een stuk later dan de Hollandse vogels. Ook wel logisch want in het noorden begint het voorjaar en dus ook het broedseizoen een paar weken later.

Maar hoe kom je daar nu achter? De meeste noordelijke ooievaars trekken via de Bosporus naar het noorden, dus wie zijn dit dan geweest?
In de afgelopen weken trekken vrijwel dagelijks kraanvogels en ooievaars over Nederland. De kraanvogels komen dit jaar ook behoorlijk westelijk over en zijn regelmatig in de Biesbosch te zien. Maar die trek moet eerdaags toch wel voorbij zijn want anders wordt het broedseizoen in het noorden wel heel erg kort.

De najaarstrek van de ooievaars van het afgelopen najaar hebben we in de Oranjepolder ook mooi mee kunnen maken. Op drie september kwamen maar liefst 19 ooievaars in de Oranjepolder foerageren. Niet schuw en redelijk benaderbaar lieten ze zich fotograferen. De twee van deze week waren alweer weg toen ik weer terug in de polder was.

Wil je meer weten van deze statige poldervogel, klik dan op de link;
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/ooievaar

Echtpaar buizerd.

links, vrouwtje en rechts, mannetje buizerd

De twee buizerds in de Oranjepolder  hebben het goed naar de zin. Beide vogels zitten in de nestboom of vliegen in de buurt rond, elkaar goed in de gaten houdend.

Het is overduidelijk een koppel en zo te zien mogen ze elkaar graag. Het mannetje vloog op een ochtend naar het nest en had volgens mij een prooi voor het vrouwtje bij. Zij vloog haar man achterna en landde ook op het nest, er werd wat gefladderd, en naar elkaar geroepen waarna het mannetje wat verderop op een tak toekeek hoe het vrouwtje het cadeau op at.
Toen ik dat tafereeltje zo gadesloeg, viel mijn oog op een tweetal ringmussen die aan de onderkant van het buizerd nest druk heen en weer vlogen. Zou dit een tweede geval van commensalisme zijn?

De ringmus profiteert van de aanwezigheid en bescherming van de buizerd en kan zo zonder enige bedreiging in deze boom gaan nestelen. De buizerd heeft hier geen last van en gedoogt de zogenaamde profiteurs.

samen op een tak

Daar leek het dan op maar het is onwaar-schijnlijk omdat ringmussen graag in los kolonieverband broeden. Het zal denk ik om insecten gaan, een makkelijke maaltijd bij elkaar sprokkelen in een nog vrij koude periode.

Niet veel verder, hemelsbreed vijfhonderd meter, broedt een tweede koppel buizerds. Zij hebben het bosje tussen de voetbalvelden van SCO geclaimd. Hun territorium grenst aan dezelfde weilanden waar het echtpaar van hierboven heerst. Grensconflicten zijn mij nog niet opgevallen maar ik zou er niet van staan te kijken als ze elkaar nog eens in de veren vliegen.

Wordt dus zeker nog een keer vervolgd.