Gestreepte strandloper overgewaaid.

gestreepte strandloper

Alweer een paar jaar geleden was een gestreepte strandloper in de Noordwaard neergestreken. Deze zeldzame dwaalgast uit Noord Amerika verbleef hier een paar dagen en trok toen weer door, naar ik vermoed het warme Zuiden. Hij was vermoedelijk op doortrek want waar moet je anders naartoe in dit koude landje.

Een paar weken geleden was ik op Texel en daar deed een tweede kans zich voor om deze mooie steltloper te zien. Hij zat lekker dichtbij in een pas aangelegd natuurgebied van Natuurmonumenten. Ook deze keer verbleef de vogel daar alweer een paar dagen en deed denk ik hetzelfde als destijds de "Brabantse" vogel deed. Opvetten, uitrusten en dan door naar de volgende bestemming. Misschien maakt hij nog een korte tussenstop in de Biesbosch, wie weet?

De gestreepte strandloper is minder gestreept dan bijvoorbeeld een watersnip maar met een beetje fantasie zie je toch wel wat strepen over zijn rug lopen. Maar de meeste strepen lopen verticaal over de borst en daar dankt hij zijn naam aan. De snavel is niet erg lang en licht gebogen en de poten zijn geel-groen gekleurd. Allemaal van die kenmerken die je ook aan andere steltlopers doet denken. 

De combinatie van deze kernmerken maken dus dat dit de gestreepte strandloper is maar ik moet eerlijk zijn dat ik die vogel ondanks de bovenstaande beschrijving er niet zomaar uitpik. Nu hadden we het geluk dat de vogel eenzaam en alleen in een plas langs de rand foerageerde want anders was hij nog eens niet opgevallen. Maar we hadden geluk en konden hem van redelijk dichtbij bewonderen. Genieten!

Wil je meer weten van deze zeldzame doortrekkende steltloper, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/gestreepte-strandloper

Желтобровая овсянкa is de weg kwijt.

Желтобровая овсянка (geelbrauwgors)

De vogel was even landelijk nieuws. Honderden vogelaars uit heel Nederland waren naar Drenthe gereisd om de geelbrauwgors te zien. Wij waren toevallig op vakantie in Drenthe en verbleven vlakbij de plek waar deze dwaalgast was neergestreken. 

Wat later in de middag ben ik gaan kijken of ik ook een glimp van dit beestje kon opvangen. En zoals dat altijd gaat als er iets bijzonders te zien is, barste het ook nu van de fotografen en vogelaars.  Het viel mij erg mee dat iedereen op gepaste afstand van de gors stond. Hij trok zich van al die belangstelling niets aan en at rustig verder van de oogstresten in de berm van de weg. Precies in de bocht waar de boer het erf van de boerderij oprijdt. Die vogel houdt het hier nog wel even vol.

Route in vogelvlucht 
Oost Siberië-Zuid China

Deze geelbrauwgors komt oorspronkelijk uit Oost Siberië en had eigenlijk naar Zuid China moeten vliegen want daar overwintert hij normaalgesproken. Er moet iets mis zijn met zijn GPS systeem want anders komt hij hier niet terecht. Ik vermoed dat een geslaagde terugreis er niet in zal zitten. 

De afstand die hij nu heeft afgelegd is twee keer zo ver dan wat de bedoeling is. Reken voor de reis van de Novosibirsk in Oost Siberië naar Lanzou in Zuid China in vogelvlucht ruim 2.600 km. Nu heeft hij van Novosibirsk naar Bunne in Drenthe 5.752 km gevlogen, dat is even wat anders en dat verklaart misschien zijn eetgedrag. Hij schranst continu door en je ziet hem bijna dikker worden. 

Deze gors is iets kleiner dan onze rietgors maar dan moet ik ze toch echt naast elkaar zien want zo valt dat verschil niet op. Dit is waarschijnlijk een 1e kalenderjaar mannetje en nog niet helemaal uitgekleurd. 

Deze vogel is nu, voor zover bekend, pas voor de tweede keer in Nederland gezien. De vorige keer was dat in 1982 op Schiermonnikoog. En de ontdekking toen, zal niet zoveel mensen op de been hebben gebracht als nu. We hadden toen nog geen waarneming.nl of social media. Deze dag hebben, schat ik, ruim 400 vogelaars de vogel gezien en vooral gefotografeerd. Zeker de moeite waard maar niet de moeite waard om vanuit Oosterhout de reis hiernaartoe te ondernemen. Vijf uur in de auto om een vogeltje te zien is toch iets teveel van het goede. Nee, dan is zo'n toevalstreffer op vakantie een uitkomst. 

Grauwe pijlstormvogel voor de kust.

een stevige Westenwind

Met een stevig briesje uit het Westen of liever nog het Noordwesten, komen de meest mooie zeevogels onder kust. Het nadeel van zo'n stevige wind is dat je de kijkers niet makkelijk stil en stabiel kunt houden en erger nog, je amper iets ziet van de sterk tranende ogen.

Neemt niet weg dat ondanks die ongemakken, zo'n zeedag de mooiste plaatjes oplevert. Een jagende grote jager achter een meeuw aan of een groep voorbij razende zwarte zee eenden, het maakt niet uit, alles is bijzonder voor een "binnenlander".

Van de meeste gangbare zeevogels is de Jan van Gent wel de bekendste en de grauwe pijlstormvogel is dan wel de minst bekende. Toch vliegen die in deze tijd volop langs de kust alleen moet je ze wel opmerken. Ongeveer de helft zo groot als een jan van Gent met ongeveer hetzelfde silhouet maakt dat je je hier zo in kunt vergissen. 

Deze zeevogel is echt een globetrotter en reist de hele wereld over. Als je hem ziet vliegen, snap je ook wel hoe hij dat doet. De wind is zijn grote hulpmiddel en stuurt hem van Noord naar Zuid en van Oost naar West over de wereldzeeën. Hij zeilt of liever gezegd, hij keilt vaak in een kantelende vlucht voorbij. Zo zagen wij ze een kleine twee weken geleden over de Noordzee vliegen. 

De vogels die nu even langs onze kust vliegen zijn weer op weg naar het Zuidelijk halfrond om daar naar de broedgebieden te gaan. Bijna niet voor te stellen maar ze broeden bijvoorbeeld in Nieuw Zeeland en komen dus na het broedseizoen naar het Noorden en verblijven dan zelfs nog veel Noordelijker dan de in onze Noordzee.

Wil je meer weten van deze globetrotter, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/grauwe-pijlstormvogel

Sneeuwgorzen op het strand.

sneeuwgorzen

Om een sneeuwgors te zien, moet je in het winterhalfjaar naar de kust en dan nog is het een grote gok of de ontmoeting lukt. Het zijn nooit grote aantallen en ze zitten nooit vast op een plek. Heel soms verblijven ze wel op een grote en redelijk verlaten kuststrook zoals de Kwade Hoek maar ook dat is geen garantie.

Afgelopen december kwam ik ze zomaar tegen op het strand van Cadzand en in de jaren ervoor nooit. Afgelopen weekend zag ik ze op het strand van de Eierlandsedam op Texel. En niet te weinig ook, er vlogen makkelijk veertig vogels onrustig heen en weer. Met het prachtige weer van afgelopen weekend, trokken veel vakantiegangers naar het strand en je kon mooi zien dat de meeste mensen deze bijzondere vogeltjes niet eens in de gaten hadden. 

Ze zigzagden tussen de wandelaars door en konden op een rustig stukje even foerageren om vervolgens weer op te vliegen omdat een hond, blokart(een soort skelter met een zeil)of spelende kinderen met hun ouders langs liepen. 

De sneeuwgorzen waren, voor zover ik kon zien allemaal in winterkleed en er zat geen spierwitte man in zomer kleed tussen. Het broedseizoen en ruitijd zijn al geruime tijd voorbij, dus zien wij hier alleen de winterkleden. De vogels zijn zo ook prachtig maar lastig te benaderen dus een paar goede foto's maken blijft meestal bij een wens.

Ze komen uit het hoge Noorden en overwinteren bij ons en zijn vanaf half oktober in Nederland. Afgelopen weekend, 8 en 9 oktober, was dus echt aan de vroege kant en behalve deze sneeuwgorzen zagen we ook de eerste strandleeuweriken over zee op het eiland arriveren. Nog zo'n zeldzame wintergast die je alleen aan de kust tegenkomt.

snel heen en weer vliegende sneeuwgorzen

De sneeuwgorzen zijn hier dus alleen om te overwinteren en hoe het met de soort gaat, is daar moeilijk aan af te lezen. Dat ze hier naartoe komen heeft meer te maken met de beschikbaarheid van voedsel in hun broedgebied. Als er weinig voedsel is dan zien we ze vaker en in grotere aantallen maar als er genoeg te eten is, zullen vele vogels niet zover afzakken en zien we ze een stuk minder. Dus vooral genieten van de spaarzame momenten.

Wil je meer weten van deze prachtige winterse verschijning, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/sneeuwgors

De niet zo gekraagde roodstaart.

vrouwtje gekraagde roodstaart

De vrouwtjes van de gekraagde roodstaarten vallen amper op. Soms, en dan vooral in deze tijd als er niet meer gebroed wordt en de vogels wat minder verborgen leven, wordt ik door het uiterlijk van deze vogel wel eens op het verkeerde been gezet. Want als je de rode staart niet ziet, kan het van alles zijn en is een vergissing zo gemaakt. De vogel heeft een beetje het uiterlijk van een roodborst zonder rode borst en gedraagt zich net als een vliegenvanger. 

De mannetjes zijn zo uitgesproken gekleurd en getekend dat vergissen onmogelijk is en dat geldt trouwens voor veel vogels maar de vrouwtjes van de soms kleurrijke mannetjes kunnen zo anoniem zijn en zo onopvallend leven dat je echt goed moet opletten met welke soort je te maken hebt. Ik zag dit vrouwtje samen met twee ander vrouwtjes in het struikgewas zitten en ik vermoed dat zij samen op trek waren want daar is het immers tijd voor. De vogels volgen de kustlijn en vliegen overdag naar het Zuiden. 

jonge gekraagde roodstaart, net
zo anoniem als zijn moeder

Op 1 oktober was de Euro Bird Watch en werden al die overtrekkende vogels geteld, van Noorwegen tot West Afrika toe. Op al die telposten is door vrijwilligers zorgvuldig geteld en ik ben benieuwd naar de resultaten. Het is altijd indrukwekkend om die aantallen te lezen. Zo zag ik dat in de afgelopen paar weken al meer dan 50.000 sijzen vanuit Scandinavië naar het Zuiden zijn getrokken. Nog even en dan zitten ze ook weer in Dorst.

Zij nemen dan de plekjes in van bijvoorbeeld die gekraagde roodstaarten en vliegenvangers. De sijzen van afgelopen winter zaten met name in het Lariksbos en het waren op sommige momenten wel meer dan honderd. Dat zal met die gekraagde roodstaarten niet snel het geval zijn want ik denk dat die meer in kleine groepjes doortrekken.

Overigens zijn de jonge gekraagde roodstaarten net zo anoniem als hun moeder, ze hebben alleen wat meer stippeltjes op de kop en borst. Vrouwtjes zijn egaal bruin gekleurd net als zoveel kleine bruine vogeltjes. Opletten dus.

Wil je meer weten van deze onopvallende vrouwtjes, klik dan op de link,

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/gekraagde-roodstaart

Euro Birdwatch 2022.

vogeltrek 

Zaterdag 1 oktober werd de Euro Birdwatch gehouden. Elk jaar wordt de EBW in het eerste weekend van oktober gehouden. Langs de gehele Westkust van Europa worden op telposten alle voorbijtrekkende vogels geteld. 

In Nederland worden ruim honderd telposten bemand. Vorig jaar trokken het in heel Europa op die bewuste dag meer dan zeven miljoen vogels voorbij. En dan te weten dat die trek een aantal weken aanhoudt en ook 's-nachts doorgaat. Dan hebben we het dus op meer dan tien miljoen vogels als het niet meer is.

Totaal in Nederland 

De West Brabantse Vogelwerkgroep bezet een telpost bij Breda, de Vogelwerkgroep Biesbosch telt vanaf de Dordtse Biesbosch en zo zijn er nog wel een paar hier in de buurt. De trek verloopt dus over een breed front over Nederland en dat gaat dan steeds verder naar het Westen in een steeds smallere strook langs de kust en zo verder Zuidwaarts richting Afrika.

Tijdens de EBW telling verbaasde ik mij over de enorme aantallen zanglijsters. Steeds vlogen op redelijke hoogte golven van tien tot dertig zanglijsters over. Tussen al die zanglijsters zaten ook flink wat koperwieken, merels en een incidentele beflijster. 

De zanglijsters vlogen in een soort los verband op redelijke afstand van elkaar terwijl de koperwieken er juist voor kozen om groepjes vrij dicht bij elkaar te blijven. 

De ervaren tellers waar ik tussen stond herkenden elk geluidje en konden met gemak de soortnaam benoemen. Zelfs de individuele beflijster die in een groep zanglijsters meevloog werd op zijn roepje herkend en daarna door de verrekijker ook gezien en bevestigd. Zelfs de buidelmees die langs de rivier voorbijtrok werd gesnapt. Zijn enkele roepje werd gehoord en herkend. Later werd de geluidsopname beluisterd en kon je roepende buidelmees goed horen. Dat was nog eens een scherpe vogelaar die dit vogeltje herkende. Om jaloers op te zijn.

Achteraf bleek dat die dag landelijk een topdag voor zanglijsters te zijn en langs onze telpost is ruim 6% van het landelijke aantal. In de bijna veertig jarige geschiedenis van trektellen was dit pas de tweede keer dat zoveel zanglijsters hier passeerden. 

Wil je meer weten van de Euro Birdwatch, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/help-mee/kom-zelf-in-actie/tel-mee/euro-birdwatch?

Zoeken langs de kust.

JO717, larus fuscus intermedius

Bijzondere meeuwen vind je eigenlijk alleen maar langs de kust en natuurlijk ook op zee. In het binnenland leven ook veel meeuwen en ook wel wat bijzondere soorten zoals de zwartkop-, geelpoot- en pontische- meeuw maar voor de echte bijzondere soorten moet je toch aan de kust zijn. Dwergmeeuwen, vorkstaartmeeuwen en drieteenmeeuwen zijn echte ¨zeemeeuwen¨ die je in het binnenland eigenlijk niet tegenkomt. 

Maar behalve deze meeuwensoorten, verblijven aan de kust ook beide mantelmeeuwensoorten die oorspronkelijk hier niet vandaan komen. De kleine- en grote mantelmeeuwen uit Scandinavië trekken in het najaar ook naar het Zuiden en blijven dan soms ook bij ons voor langere tijd aan de kust hangen. Het klimaat is hier toch wat milder dan in  het Noorden van Scandinavië. 

grote mantelmeeuw, geboren op 4 juli 2019
in Skinnfellskjæret, Arendal Noorwegen

Het probleem is dat je deze officiële ondersoorten niet een, twee, drie kunt herkennen of ze moeten geringd zijn. En dat is natuurlijk een sport op zich om die ringen af te lezen. Afgelopen week lukte het om de ringen van twee Noorse meeuwen af te lezen. Een noorse kleine mantelmeeuw, ringnummer JO717 en een grote mantelmeeuw met ringnummer J17AE. De noorse kleine mantelmeeuw is een officiële ondersoort en heeft de Latijnse naam larus fuscus intermedius, terwijl ¨onze¨ kleine mantelmeeuw larus fuscus heet.

De noorse kleine mantlmeeuw is op 29 juni 2008 in Storøytåa, Mandal, Vest-Agder, Noorwegen geringd en zit nu bij ons aan de kust. Volgens mij is deze vogel met zijn 14 jaar al aardig op leeftijd en houdt hij het goed vol.

De geringde noorse grote mantelmeeuw is een stuk jonger, ik heb zijn levensloop opgezocht en hiernaast geplaatst. Hij heeft nu bijna het volwassen kleed  en alleen op de kop kun je nog wat grijze streepjes zien en die gaan de komende tijd ook verdwijnen en krijgt hij een spierwitte kop en is dan met vier jaar een volwassen meeuw.

De komende maanden loont het zeker om de meeuwen aan de Zeeuwse kust eens goed onder de loep te nemen. Sowieso is het leuk om de verschillende soorten te zoeken en dan ook nog eens op jacht te gaan naar geringde vogels. Via de site www.ringmerking.no kun je de ringen melden en ook gelijk de levensloop van de vogel inzien. Een aanrader!

Lekker over zee turen.

roodkeelduiker, deels in zomerkleed

Afgelopen week, net in een wat rustige en droge periode was ik aan de kust. Lekker weer voor mij maar het had wat onstuimiger gemogen met het liefst een Noordwesten wind. Vanuit die richting worden zeevogels wat dichter onder de kust geblazen en zijn ze wat makkelijker te zien en vooral ook wat beter te herkennen. 

Met name alk en zeekoeten zijn op enige afstand niet meer van elkaar te onderscheiden. De pootprojectie en met wat geluk, als het zicht echt goed is, ook de snavel geven dan uitsluitsel. Zodra de vogels wat verder weg, razend snel tussen de golven doorschieten is determineren haast onmogelijk.

juveniele jan van gent

Maar wonder boven wonder vlogen vorige week met een totaal verkeerde windrichting voldoende mooie zeevogels niet eens zo ver uit de kust boven zee. Het zicht was uitstekend en vogels tekenden redelijk scherp waardoor ook ver op zee voldoende details zichtbaar waren om soorten op naam te brengen. 

Sommigen zijn makkelijker dan anderen, zo is een jan van gent een van de makkelijkere zeevogels, zijn lange lijf en net zo lange spitse vleugels vallen al van verre op maar een kleine of grote jager van elkaar onderscheiden vraagt wel wat meer tijd en overleg.

voorbijrazende alken

De meeste interessante soorten kwamen voorbij, niet in grote aantallen maar wel een voor een of in hele kleine groepjes. Alleen de zwarte zee eenden kwamen in flinke slierten voorbij, ver weg maar toch makkelijk te herkennen. Voor de kant zwom zelfs enige tijd een roodkeelduiker die nog deels in zomerkleed was en een prachtige dwergmeeuw met zijn donkere ondervleugels vloog voorbij, weer wat later passeerden ook vlak onder de kust twee rotganzen. 

Zo zie je maar, op papier was dit een slechte dag om zeevogels te kijken want een Noordoosten wind is wel de slechtste windrichting die je kunt hebben en worden op papier de vogels juist ver de zee op gedrukt maar dat is dus niet altijd zo. Net zoals de weersvoorspelling, die komt ook niet altijd uit. En daarom is het devies, als je zin en tijd en vooral geduld hebt, gewoon gaan en genieten van wat er wel is.

Kneuen gaan op pad.

groepje foeragerende kneuen

Om kneuen te zien en in het voorjaar te horen zingen moet je niet hier in de Oranjepolder of Willemspolder zijn. De Oosterhoutse polders worden daarvoor te intensief gebruikt en hebben met name voor zangvogels maar weinig te bieden. Je vindt hier geen houtsingels of kruidenrijke akkers, geen bosjes en plas dras gebiedjes waar met name deze zangvogeltjes van houden. 

Als ik kneuen wil zien of horen, ga ik naar de Zonzeelse polder, Bleeke Heide, Huis te Heide of het Merkske. Nu zijn dit toevallig geen agrarische gebieden meer maar ooit wel geweest. Inmiddels zijn deze gebieden in het bezit van Staatsbosbeheer of Brabants Landschap en worden de gebieden op een natuurlijke manier beheerd en vindt er geen agrarische activiteit plaats.

mannetjes kneu

Hier zie je weer houtsingels en kruidenrijke akkers, soms begraasd door runderen en soms volledig ingericht voor vogels en met name voor ganzen in de winter. In deze natuurgbieden kom je weer veel bramenstruiken, distels en kaardebollen tegen, planten die veel zaden en vruchten dragen. Geen wonder dat daar kneuen, vinken, groenlingen en op sommige plaatsen ook geelgorzen voorkomen. Soms hoeven de ingrepen in een gebied niet eens zo drastisch te zijn om de natuur een zetje in de goede richting te geven. 

Vaak is een relatief kleine aanpassing al genoeg om een reactie van de natuur uit te lokken. Verhoog het waterpeil maar eens in een extensief beheerd gebied en je staat er versteld van wat er op af komt. 

deze is in prachtkleed

Voordat je het weet stappen er wulpen rond, foerageren eenden en ganzen in het gebied en weten zangvogels feilloos waar de insecten vliegen zodat ook die cirkel weer rond is. Kneuen profiteren daar ook van en zijn in de genoemde gebiedjes dan ook standaard te vinden, soms in koppeltjes, opvliegend uit een braamstruik, naar zaadjes pikkend op een zandpad of in groepen op een struik, druk kwetterend en druk heen en weer vliegend. 

Niet zo algemeen als een vink en groenling en je moet er altijd wat meer moeite voor doen maar dan heb je ook wat. Zeker als je in het voorjaar een zingend mannetje tegenkomt. De prachtige kleuren en soms vuurrode borst knalt je tegemoet. De komende weken bereiken we de piek van wegtrekkende kneuen. Ze gaan dan overwinteren in het Zuiden van Europa tot in Noord Afrika toe. Rond half oktober moeten we de grootste aantallen voorbij kunnen zien komen. Opletten geblazen dus!

Wil je meer weten van deze prachtvink, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kneu

Steeds meer zeearenden.

overvliegende zeearend 12 maart 2022

De herfst is nog maar net begonnen en de eerste wintergasten zijn al gearriveerd. Met name de enorme zeearenden die we elke winter in de Biesbosch zien, komen nu aan. Er is een mogelijk Poolse zeearend in de Biesbosch gezien en het wachten op de bevestiging van zijn afkomst. Die wordt snel duidelijk als zijn ringen zijn afgelezen. Daar zijn altijd wel een paar vogelaars druk mee en hebben met het aflezen van ringen een hobby in een hobby gevonden.

Afgelopen week, tijdens de maandelijkse inventarisatie rondes werden we meermaals "gestoord" door een overvliegende of jagende zeearend. Als zo'n zeearend overvliegt en dan hoeft hij niet eens moeite te doen om alles de lucht in te krijgen, is een telling flink verpest.

jonge zeearend 16 september 2022

Alles vliegt op en alle eenden, ganzen en steltlopers verspreidt zich in alle windrichtingen. Soms vliegen ze het gebied uit of gaan weer wat verderop zitten maar ook komen vogels uit andere opgejaagde gebieden naar het telgebied wat net onderhanden is. Dat is ook erg verwarrend als de vogels zomaar ergens tussen andere vogels gaan zitten in het deel wat je net geteld hebt. 

Afgelopen winter zaten in de Biesbosch tien tot twaalf zeearenden en daar is volop ruimte ruimte voor en zo ongelooflijk veel voedsel dat verhongeren niet in het woordenboek van een zeearend voorkomt. 

3 jonge zeearenden, 13 september 2021

De meeste overwinterende zeearenden zijn jonge beesten, te herkennen aan de bruine staartveren. 

Ze zijn dus meestal niet ouder dan een jaar of vier. Logisch dat ze naar hier komen, want behalve enorm veel vis verblijven hier in de winter tienduizenden eenden en ganzen in de Noordwaard. Een echt roofvogel eldorado, niet alleen voor ons dus maar prachtig maar zeker ook voor de zeearenden. 

Wil je meer weten van deze grootste roofvogel van Noordwest Europa, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/zeearend

Eksterbouwsels.

Royaal eksternest met dakje

Op 6 januari van dit jaar schreef ik over de soms imposante eksternesten hier in de wijk. Een kleine vijfentwintig nesten in een straal van een kilometer, meer is het niet, zitten hoog in de bomen. Ze doen het goed in de bebouwde kom en kunnen goed leven in de nabijheid van mensen. Ik heb het hele jaar door de eksters vrijwel wekelijks een handje walnoten toegestopt. Hoe ze het doen weet ik niet maar na amper een kwartiertje hebben ze die walnoten gevonden en hakken ze die open of nemen ze de noten mee om ze ergens te verstoppen.

Bij ons voor op het plein zit hoog in de plataan een groot eksternest. Al jaren wordt het nest in het vroege voorjaar opgekalefaterd en in gebruik genomen. Volgens mij ook succesvol want ik zie in mei-juni altijd wel bedelende jonge eksters en die zijn volgens mij hier op het plein geboren.

even een nootje meepikken

Afgelopen week stapte ik 's-morgensvroeg buiten om de hond uit laten toen ik een hoop gekraak hoorde en een grote bos takken op onder de plataan zag neerstorten. Het eksternest was spontaan uit de boom gevallen. Er stond geen wind en ik denk dat de takken onder het gewicht van het nest waren bezweken.

Ik was toch wel benieuwd hoe dat nest er uitzag en dat was niet mis. Een eksternest is veel meer dan een grote bos takken. Het bouwwerk is zorgvuldig opgebouwd en bestaat uit meerdere bouwlagen. Eerst wordt de ruwbouw van takken gemaakt Handig in elkaar gestoken wordt het een grote sterke kom en onderin deze kom wordt modder aangebracht en die wordt zorgvuldig in een soort kom of schaal gevormd. 

van L naar R; takkennest, kleilaag,
kern en stoffering

De klei droogt uit en wordt zo een stevige aarden bak. Winddicht en veilig want er kan niets uitvallen of uitrollen. In de aarden bak wordt een nest gemaakt van hele dunne en fijne takjes die net als een merelnest fijntjes in elkaar wordt gezet. Zeg maar de stoffering van het nest. Zo ontstaat een perfect geïsoleerd, stevig en veilig nest. Als finishing touch wordt een afdak gemaakt om ongewenst bezoek buiten de deur te houden. 

Zo zie je maar dat vogels ook nadenken en een perfect bouwwerk weten te maken en ik wist al langer dat eksters meer werk maakten van hun nest maar dat het zo ingenieus is opgebouwd , was voor mij nieuw. Prachtig om te zien en ik kijk nu toch wel heel anders naar die enorme takkenbossen hoog in de bomen hier inde wijk.

Wil je meer weten van deze bouwmeesters, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/ekster

Boertjes op de wieken.

soms zitten ze even op een draad

Het is altijd jammer om de zwaluwen weg te zien trekken. Rond deze tijd gaat dat gebeuren en ik denk dat er al heel wat zwaluwen vertrokken zijn. Met name de oeverzwaluwen en ook huiszwaluwen zijn al begonnen en ook de eerste boerenzwaluwen gaan eerdaags vertrekken. Van alle zwaluwen blijft de boerenzwaluw het langst in ons land.

De gierzwaluw, die geen familie van de andere zwaluwen is, vertrekt als eerste en is zo rond 1 augustus vertrokken. Ik zag de laatste dit jaar op 5 augustus overvliegen bij Huis te Heide. Die gierzwaluw is hier trouwens maar een goede drie maanden om te broeden en dan is hij weer weg. Ook de oeverzwaluwen en huiszwaluwen zijn deze maand nog even te zien en dan zijn ook die vertrokken.

lekker in het zonnetje op de warme klei

De boerenzwaluw is hier het langst van alle zwaluwen. Mijn eerst zag ik eind maart in de Biesbosch. Die vloog bij het Gat van Paulus over de boot toen ik terug kwam van mijn inventarisatie rondje in de Noorderplaat. En de laatste die ik ooit in een najaar zag, was bij het Gat van den Ham bij Lage Zwaluwe, ook tijdens een telling, deze keer van de ganzen en zwanen en dat was op 21 november 2020. Met wat geluk kun je dus nog lang zien. Maar eind november was echt extreem laat. De boerenzwaluw is dus zo'n acht a negen maanden in ons land dat is dus bijna een half jaar langer dan de gierzwaluw.

Aangezien alle zwaluwen enorme hoeveelheden insecten naar binnen moeten werken om te blijven leven, is het toch bijzonder dat die boerenzwaluw dat in november voor elkaar krijgt? 

De zes  boerenzwaluwen bij het Gat van den Ham vlogen rondjes rond het gemaal en waren duidelijk insecten aan het vangen. Aansterken voor de volgende etappe. Ik vraag mij wel af of ze het gehaald hebben want de hele tocht lang moeten ze blijven eten.

Ik heb nu nog een ruime maand om boerenzwaluwen te zien maar dan moet ik wel opletten want de aantallen nemen nu per dag af. De boerenzwaluwen uit Scandinavië zijn ook vertrokken en die komen deels over ons land en die pikken we dan ook nog mee. Inmiddels zijn daar zo'n 16.000 boerenzwaluwen de telpost bij Falsterbo in Zweden gepasseerd. Ook op weg naar het Zuiden.

Wil je meer weten van deze kleine luchtacrobaat, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/boerenzwaluw

Casarca influx.

Casarca in de Biesbosch, polder Hardenhoek

Waar komen al die casarca's toch ineens vandaan? Elk jaar arriveren in de Biesbosch casarca's die op doorreis zijn en maken ze hier een korte tussenstop. Soms een paar dagen en soms ook een paar weken. Het ene jaar een enkeling en andere jaren een stuk of twintig maximaal dertig exemplaren. Dit jaar is anders en lopen de aantallen vanaf augustus langzaam maar zeker op met afgelopen week het absolute record van 123 exemplaren. Ik heb nog nooit zo'n groot aantal gezien.

Hoe lang ze hier blijven en of er nog meer bijkomen, is niet te voorspellen maar een feit is dat zo'n grote groep een prachtig zicht is. De warme oranje-bruine vogels met hun witte kop en zwarte ogen en snavel zien er prachtig uit. En dat is heel anders dan al die eenden die nu in hun eclips kleed een beetje anoniem bruin en onzichtbaar proberen te zijn. De rui periode is in volle gang maar dat lijkt niet te gelden voor deze casarca's. Wanneer ruien die of hebben ze al geruid voordat ze nu op pad gaan en komen ze hier alleen even rusten en opvetten?

Oranjepolder, nijlgans en casarca januari 2011

Deze eenden komen uit Midden Europa naar hier en zijn op weg naar Zuid Europa en Egypte. Hoewel de casarca's bij ons naar Zuid Europa trekken en andere vogels waarschijnlijk niet via hier rechtstreeks naar Egypte vliegen. 

In de vlucht hebben ze net als de nijlganzen een wit vlak op de vleugel en zijn ze ook vaak samen te zien. En dat kan soms best verwarrend zijn. Ik heb ze hier in de polder ook zo samen zien vliegen en dan lijken ze ook een beetje op elkaar.

Wil je meer weten van deze vliegende kaneelstok, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/casarca

Jonge wespendief uitgevlogen.

jonge wespendief in Dorst

Een kleine twee maanden geleden sprak ik nogal voorzichtig de hoop uit dat het wel eens zou kunnen dat de wespendieven van Dorst tot broeden zouden komen. En taa-taaaaa.... gisteren vloog zomaar een jonge wespendief samen met zijn of haar ouders, in de buurt van het oude zwembad, over mij heen. Niet eens zo hoog en volgens mij ook nog niet zo bewust van alle gevaren die zo'n lage vlucht met zich mee kan brengen. Dat moet deze vogel duidelijk nog leren. 

En dat is denk ik ook de reden dat zoveel jonge vogels in het eerste levensjaar sneuvelen. Kijk maar naar de vis- en zeearenden waarvan en nu in de afgelopen weken een paar van zijn gesneuveld. Ik denk dat dat ook een normale gang van zaken is, alleen valt het nu op omdat het "gezien" wordt. Behalve dan de manier waarop ze nu gesneuveld zijn maar dat kan ook toeval zijn. Als het niet hier gebeurt dan gebeurt het mogelijk wel ergens op de trektocht naar het Zuiden. Uiteindelijk blijft van alle jonge vogels van dit jaar, of het nu pimpelmezen of zeearenden zijn, maar bitter weinig over. Als elke vogel in zijn hele leven voor een nakomeling zorgt die ook weer voor een nakomeling zorgt, dan blijft de soort bestaan. Maar dit terzijde.

wespendief, man bij Huis te Heide

De wespendieven in Dorst, maar ook die bij Huis ter Heide en Het Merkske lieten zich dit jaar opvallend vaak horen en zien. Ook zag ik met grote regelmaat die koppels luid roepend overvliegen, langzaam schroevend hoog boven de bomen. Hun veelvuldig roepen, verried hun aanwezigheid en ik hoorde ze zo al van ver aankomen. Ik vraag mij af of er dit nu meer zitten of dat ik ze nu beter in de gaten heb gehad?

In ieder geval is in Dorst minimaal een jonge wespendief(kunnen er maximaal twee per legsel zijn), uitgevlogen en dat willen de ouders weten ook. De hele ochtend waren ze wel ergens te spotten of te horen. Het begon al toen ik de auto bij de Ketenbaan had geparkeerd. De eerste vogel riep al en ik zocht hem boven het huis van de Boswachter want daar kwam het geluid vandaan, En ik denk dat in die hoek ook is genesteld. Opvallend vaak kwam de roep van de wespendief uit die hoek.

Wil je meer weten van deze vliegende insecteneter, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/wespendief

Krombekken zoeken.

wolken van steltlopers

Niet alleen de Waddenzee is een belangrijke pleisterplaats voor trekvogels, ook de Delta en de Biesbosch spelen daar een niet geringe rol in. Vanaf eind augustus vallen de eerste steltlopers op doorreis hier binnen en dat gaat zo een paar weken door. En zeker nu want door de lage waterstand vallen veel slikplaten droog en worden die in bijvoorbeeld de Biesbosch door het zoetwatertij nog maar net onder water gezet. Ideaal voor de steltlopers die zo relatief eenvoudig bij de wormen, larven en andere waterdiertjes kunnen komen. Want opvetten is het devies, de grootste afstand naar het Zuiden ligt nog voor ze.

krombekstrandlopers en kemphaan

Ik zag in de modder kleine waterfonteintjes en dan bedoel ik echt klein. Hooguit een paar centimeter spoot wat water omhoog en dat doen dus die wormen en andere modderbewoners als ze gangen in de modder maken en ook op hun beurt zo aan het eten zijn. Het viel op hoeveel dat er waren dus dat betekent dat die slikplaten wel heel voedselrijk zijn. Dat die steltlopers hier van profiteren is maar even, veel tijd hebben ze niet en over een week of wat zijn ze allemaal weer weg. Dus dit is wel de tijd om ze op te zoeken.

Met name de Delta is een grote verzamelplaats van steltlopers. 

overwinteraars

Bij Zierikzee, Plan Tureluur zitten wel de meeste vogels. Grote groepen vallen daar bij hoog water binnen want met laag water zitten ze buiten op de grote zandbanken en rusten en foerageren ze daar tot het hoog water wordt. 

In de winter blijven enkele soorten hier en die zie je dan in wat kleinere aantallen de hele winter door. Het zijn dan de steenlopers, drieteenstrandlopers, rosse grutto's en wat plevierensoorten. Het is dan altijd een sport om tussen al die vogels iets speciaals te vinden. 

Dat is nog niet zo makkelijk en ik was dan ook erg blij met mijn krombekstrandlopers en kleine strandlopers. Die zijn nooit zo massaal aanwezig of je moet naar de Wadden gaan, dat is echt een ander verhaal.