Bosrietzanger met het gouden keeltje.

Het is misschien wel de laatste zangvogel die nu pas terugkeert uit Afrika, De bosrietzanger moet dan ook ongeveer de grootste afstand afleggen en doet er dan vanzelfsprekend ook langer over dan andere zangvogels die niet zover hoeven te vliegen. Hij moet ongeveer 7.500 km naar hier afleggen en begint zo half april aan die lange tocht. Na ongeveer een maand arriveert hij dus hier en dan ook nog eens hier om de hoek. In de Oranjepolder is hij elk voorjaar wel een paar dagen tot een kleine week te horen en zelfs goed te zien.

Na een paar dagen voor niets de longen uit het lijf te zingen, geeft hij het dan op en trekt dan verder naar kansrijkere gebieden. Dus het is even genieten van de meest gevarieerde zang die je je maar kunt voorstellen. Ik stond gisteren te luisteren naar zijn lied en herkende er bijvoorbeeld een scholekster en spreeuw in. Het zijn meester imitators en zingen vooral liedjes van Afrikaanse vogels. 

het gouden keeltje

Die liedjes pikken ze daar in de winter op en nemen ze mee naar hier. Leuk voor ons alleen herkennen wij deze buitenlandse soorten niet. Het is wel fijn dat de bosriet zo uitbundig zingt want als hij niet zou zingen zou je makkelijk kunnen denken dat je een kleine karekiet ziet zitten. De twee lijken namelijk als twee druppels water op elkaar.

Een andere imitator is spotvogel maar dat liedje is wel wat makkelijker te herkennen omdat middenin dat liedje een "kraakje" zit. Zomaar een of twee keer herhaalt hij dat geluidje tijdens zijn strofe waardoor dat liedje heel herkenbaar wordt. De bosrietzanger en de spotvogel komen regelmatig in elkaars leefomgeving voor. Tenminste ik maakte dat vanmorgen in de Biesbosch nog mee en vorige week gebeurde hetzelfde bij Huis ter Heide. In beide gebieden heb je war ruigtes met lage en soms dichte begroeiing.

Alleen de plek waar de twee zitten te zingen verschillen enigszins van elkaar. De bosriet kun je in wat drogere gebieden vinden met een wat ruigere begroeiing en de kleine kar zit echt wel in stevige rietkragen die in de buurt of aan de rand van water staan. 

Wil je meer weten van deze imitator, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/bosrietzanger

Eindelijk een poelruiter.

poelruiter

De poelruiter stond alweer een paar jaar op mijn Biesbosch wenslijst. Eens in de vijf jaar schat ik dat een poelruiter een of enkele dagen in de Biesbosch te zien is. Het was nu ook alweer een aantal jaren geleden en toen hij er eindelijk weer eens zat, heb ik stom genoeg te lang gewacht om hem op te zoeken. Hij was dus al weg toen ik uiteindelijk eens ging kijken. Afgelopen weekend werd opnieuw een poelruiter in de Biesbosch gespot en nu wilde ik niet al te lang wachten anders blijft zo'n beestje onnodig lang op de wensenlijst staan.

Op een middag met eindelijk eens wat beter weer ben ik hem op gaan zoeken. Het viel mij mee dat hij zo zichtbaar in een ondiepe plas foerageerde. Ik ben gewend dat bijzondere soorten lastig te vinden zijn en al helemaal niet fatsoenlijk op de foto te zetten zijn. 

poelruiter en bosruiter(r)

Deze vogel liep op een metertje of dertig in een ondergelopen weiland. Tenminste daar had het nog het meeste van weg want dieper dan twintig centimeter was het daar niet. Een paar droge weken en de plas zou compleet verdampt zijn en weer getransformeerd zijn naar een sappige droge weide.

In het plasje liepen niet veel vogels maar het aantal soorten dat daar kieo viel mij niet eens tegen. Verschillende soorten steltlopers scharrelden door het ondiepe water, zoals enkele bosruiters, tureluur, groenpootruiter en zelfs een temmincks strandloper. 

De poelruiter heeft een prachtige tekening waarbij het "gezichtje" nog het meest opvalt. Het donkere oog valt op tegen de lichtgrijze kopveren en geeft de vogel een vriendelijk uiterlijk. Iets wat mij bij de steltkluten ook altijd opvalt. 

De poelruiter staat ook wat hoger op de poten en heeft een wat korter lijf vergeleken bij de groenpootruiter. De snavel is langer dan die van de bosruiter en gewoon recht. Niet opgewipt zoals bij een groenpootruiter. Ik vergelijk de poelruiter steeds met deze ruiters want die lijken er nog het meest op en in een groepje van verschillende ruiters valt hij niet uitgesproken opvallend op.

Wil je meer weten van deze vrij zeldzame ruiter, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/poelruiter

Zwarte wouw overvliegend.

zwarte wouw 1 mei 2024 Noordwaard

We zitten nu middenin de voorjaarstrek en dan loont het altijd wel een keertje om eens wat langer omhoog te kijken. Zeker als de wind wat gunstig staat, is de kans aanwezig dat er wel eens een mooie soort overvliegt. Trouwens 99 van de 100 keer dat je omhoog kijkt, is er niets bijzonders te zien. Maar soms heb je geluk en dat overkwam mij afgelopen week zelfs twee keer, een keer dat ik in de achtertuin zat en ook nog eens mijn camera bij de hand had en de tweede keer gebeurde het in de Biesbosch. Bij beide keren vloog een zwarte wouw over. Een zeldzame soort die je maar weinig tegenkomt.

zwarte wouw 29 april 2024

Ik zie de zwarte wouw elk jaar wel een keer maar dat is het dan ook wel. Afgelopen jaar gebeurde dat bijvoorbeeld een keer in alle vroegte tijdens een inventarisatie rondje in Noorderplaat en dat was dan ook de enige keer van dat jaar. Juli 2021 was een ander verhaal toen zag ik een zwarte wouw bij de vuilnisbelt De Spinder in Tilburg. De vogel vloog steeds in grote cirkels laag over de vuilnisbelt. En daar kende ik de zwarte wouw in het buitenland juist van. 

Op verschillende vakantiebestemmingen heb ik een zwarte wouw gezien in de buurt van mensen en met name dan in de buurt van afval. Vooral in Gambia zaten ze daar op de vuilnisbelt op zoek naar etensresten die daar volgens mij amper te vinden waren want de bevolking gooit daar maar weinig voedsel weg. Dat is wel anders hoe dat hier bij ons gaat. 

Hier zouden de zwarte wouwen weleens last van obesitas kunnen krijgen want wij gooien nogal wat weg. Deze roofvogels hebben zich dus prima aangepast aan mensen. In Nederland broeden slechts enkele paren en gebruiken ze ons land alleen om doorheen te vliegen. Maar dat zijn ook niet veel vogels, je moet dan denken aan een kleine honderd dus om er een te spotten moet je nogal eens omhoog kijken. Of zoals mij op 1 mei overkwam toen een zwarte wouw vrij laag mijn richting uit kwam vliegen. Mazzel hebben, heet dat.

Wil je meer weten van deze redelijk zeldzame doortrekker, klik dan op de link:

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/zwarte-wouw

S045-Kwartel.

geringde kwartel wordt losgelaten

De naam van het project is, S045-Kwartel en is een onderdeel van een internationaal onderzoek naar de kwartelpopulatie in Europa. Reeds in 2000 is het onderzoek naar kwartels in Nederland gestart en is pas later aangesloten bij een Europees kwartel onderzoek. Dat Europese onderzoek naar kwartels is in 2005 door de Universiteit van Barcelona in Spanje gestart. Het onderzoek richtte zich met name op de verspreiding van kwartels in Europa. 

Het onderzoek vindt plaats in Spanje, Portugal, Marokko en Frankrijk. Later is dus Nederland betrokken bij dit onderzoek omdat Nederland aan de uiterste noordwest grens van het verspreidingsgebied ligt, zijn de bij ons geringde kwartels erg interessant voor het Europese onderzoek. 

het hele ringproces in beeld

Het stukje tekst hierboven komt niet uit de lucht vallen want deze week kwamen wij op een avond toevallig uit bij het lokken, vangen en ringen van kwartels door een professionele Spaanse ringer die verbonden is aan het hierboven beschreven project. In de polder waar de ringer regelmatig kwartels ringt kom ik alweer jaren speciaal voor de kwartels. Op een mooie warme en windluwe avond kun je daar de kwartelhanen volop horen roepen. 

Trouwens het is mij ook al meerdere keren overkomen dat de omstandigheden ideaal waren en dan geen enkele kwartel zich liet horen. De kwartel is nog veel schuwer dan een patrijs en is eigenlijk nooit te zien. 

leeftijd bepalen 

Dit zou dus met een beetje geluk de eerste keer worden dat ik een kwartel in levende lijve zou zien. Vlakbij hoorden we de kwartel roepen en de ringer bracht zijn vangnet in stelling en niet veel later vloog een kwartel in het net. De ringer was zeer bedreven in het vangen en niet veel later zat de kwartel in een zakje om gewogen te worden. De vleugel werd opgemeten, de snavellengte, de koptekening en geslacht werd bepaald. Aan de hand van de slijtage van de hand- en armpennen kon de ringer de leeftijd van de vogel bepalen. Deze kwartel was een tweede kalenderjaar mannetje. 

gesleten handpennen P8, P9 en P10

De drie laatste handpennen(P8,P9 en P10 zie foto) waren gesleten en nog niet geruid. Handpen P6 en P7 waren vers en de andere handpennen waren vers maar alweer net iets ouder waardoor met zekerheid vastgesteld kon worden dat het om een tweede kalenderjaar kwartel ging.

Wij konden dankzij deze Spaanse ringer onze eerste kwartel bewonderen en geringd en wel weer de vrijheid tegemoet zien vliegen. Ik ben benieuwd of deze ring nog wel eens afgelezen gaat worden want ze leven zo verborgen en tijdens de vogeltrek gaan ze uitsluitend 's-nachts op pad. Het zou toch mooi zijn als deze kwartel nog eens een keer in een net terecht zou komen,bijvoorbeeld in zuid Spanje of Marokko zodat ze dan er achter komen dat hij mei 2024 in Nederland geringd is.

Wil je meer weten van de meest verborgen levende akkervogel, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kwartel

Zwarte ruiter worden nu zwart.

zwarte ruiter in zomerkleed(19 april 2024)

De zwarte ruiter in zomerkleed is de vogel die je het makkelijkst kunt herkennen want er is geen enkele steltloper die helemaal zwart is. Maar buiten het broedseizoen is de vogel net als bijna alle steltlopers grijs of een beetje grijswit en valt nauwelijks op. De zwarte ruiter lijkt in die tijd dan ook sterk op een tureluur. De lange snavel, een dunnen naald is bijna twee keer zo lang dan een snavel van een tureluur. Ze hebben allebei oranje poten en foerageren samen langs de waterkant. Lekker verwarrend dus. De zwarte ruiter wil nog wel eens in wat dieper water foerageren en loopt dan tot aan zijn buik in het water.

In deze tijd kom je ze allebei tegen, grijswitte ruiters en al helemaal zwarte ruiters. Ze blijven hier nu een paar weken rondhangen om daarna door te trekken naar de broedgebieden. (Ik merk dat ik de  laatste tijd het in vrijwel elk stukje op mijn blog over de vogeltrek heb. Het is dan ook in het vogeljaar de meest interessante periode om mee te maken. De trek roept altijd veel vragen op, levert verwonderingen op en levert natuurlijk ook veel ontdekkingen in het veld op. Maar dat geheel terzijde.)

Volledig winterkleed, Kerkwerve(1 april 2019)

Zwarte ruiters kun je in deze tijd overal tegenkomen waar het ook maar een beetje nat en natuurlijk is. Nou over dat natte hoeven we niet te klagen want er valt zowat elke dag wel wat water naar beneden. In de Zonzeelse, Noordwaard, Bleeke Heide en natuurlijk in Zeeland zijn natte natuurgebieden te vinden waar de zwarte ruiter graag een tijdje rondscharrelt. Het zijn echte "vleeseters" en dat klinkt een beetje vreemd voor een steltloper. Dat zeg je eerder over een roofvogel maar zwarte ruiters eten uitsluitend waterdiertjes, insecten, larven, muggen, vliegjes en wormen.

Op de foto's zijn 2 zwarte ruiters in april afgebeeld, de een in winterkleed en de ander in zomerkleed. De ene vogel is de andere niet 

Wil je meer weten van deze enige zwarte steltloper, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/zwarte-ruiter

Engelse kwik een ondersoort?

engelse kwikstaart

De familie kwikstaarten is behoorlijk uitgebreid. Behalve witte kwikstaarten zijn er ook gele kwikstaarten en van deze twee soorten bestaan ook weer verschillende ondersoorten. Trouwens er zijn ook sites en organisaties die deze kwikstaarten als zelfstandige soorten benoemen en niet als onder- soort. De site waarneming.nl noemt bijvoorbeeld de noordse, engelse en rouwkwikstaarten onder- soorten. En de site van Vogelbescherming spreekt juist van eigen soorten die geen ondersoort meer zijn van de gele kwikstaart.

De groep gele kwikstaarten is de grootste met bijna tien ondersoorten. Daarvan komen maar enkele soorten bij ons voor en dan ook alleen maar tijdens de trek. Van die zeldzame kwikstaarten is de citroenkwik wel de zeldzaamste en de noordse en engelse kwik de meest voorkomende. Deze laatste kom je dan ook weleens in de Biesbosch tegen.

Het was voor mij alweer een paar jaar geleden dat ik de engelse kwikstaart had gezien dus het was weer leuk om deze "ondersoort" te zien. De vogel was niet erg schuw waardoor ik nog een redelijke foto kon maken en dat is altijd leuk om de waarneming met een bewijsplaatje te ondersteunen. De engelse kwikstaart heeft een geheel geel-groene kop en een echte gele oogstreep die ver doorloopt en een gewone gele kwikstaart heeft een grijs petje op en ziet er wezenlijk anders uit. 

De gewone gele kwikstaart heeft in die zin nog het meeste weg van een noordse kwikstaart. De noordse, de naam zegt het al, komt met name voor in het noorden van Europa en heeft niet alleen een grijs petje maar ook nog een zwarte oogstreek. 

engelse kwik in zijn favoriete omgeving
(hij houdt niet zo van grasvelden)

En met name die donkere oogstreek hebben veel andere gele ondersoorten ook. De een wat minder, de ander wat meer. En de hoeveelheid zwart bepaalt dan weer het land van herkomst. De noordse zag ik vorig jaar in februari in Zeeland in een akker zitten een echte doortrekker dus. 

De engelse kwikken kun je overigens alweer vanaf augustus tegenkomen want dat zijn dan de eerste die de lange tocht naar Afrika begonnen zijn. Een klein aantal engelse kwikstaarten broedt in Nederland en die trekken samen met de doortrekkers tot in oktober door ons land naar het zuiden.

Alles goed en wel, ondersoort of niet het zijn prachtige kwikstaarten met misschien wel het vriendelijkste kopje van alle kwikken. Persoonlijk is dat voor een reden om deze kwikstaart als een zelfstandige soort te zien. En dat dan zonder enige wetenschappelijke onderbouwing maar gewoon op gevoel.

Wil je meer weten van deze echte engelse kwikstaart, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/volgids/vogel/engelse-kwikstaart

Witwangstern op bezoek in de Delta.

witwangstern in winterkleed dec. 2019

De afgelopen twee weken zijn de sternen ook weer in het land. Het is altijd weer even zoeken waar ze zo vroeg in het seizoen al te zien zijn. In de Biesbosch komt het altijd wat later op gang dan in de Delta. Afgelopen weekend zagen we aan de kust niet alleen de visdieven rondvliegen maar ook de dwergsternen, grote sternen, zwarte sternen en de voor Nederland zeldzame witwangstern. Die laatste was er maar een en is ook gelijk de meest zeldzame in ons land.

Witwangsternen moet je normaal gesproken in Groningen opzoeken want daar broeden een kleine vijftig paar en misschien iets meer dan dat.

witvleugelstern

In de rest van ons land komen ze niet voor behalve een incidentele doortrekker die dan ergens een dag of wat op de plek blijft hangen. In december 2019 is bijvoorbeeld zo'n doortrekker een paar dagen blijven hangen in de haven van in Stellendam. Deze vogel, in winterkleed, zat daar regelmatig op een van de dukdalven in de buitenhaven.

Samen met de witvleugelstern en zwarte stern zijn ze de enige drie sternen die in het binnenland op stilstaand zoetwater broeden. Ze worden met nestvlotjes geholpen want de oorspronkelijke waterplanten waar de nesten op gebouwd werden zoals krabbenscheer worden ook steeds zeldzamer. Visdieven broeden ook wel in het binnenland maar dat zoen zo ook aan de kust waar ze een voorkeur hebben voor schelpen eilandjes. Bij Plan Tureluur kun je ze nog wel eens van dichtbij zien broeden.

zwarte stern

Hoe dat het broedgebied van de witwangstern in Groningen er uitziet weet ik eigenlijk niet, misschien dat in Groningen nog wel krabbenscheerplanten in het water drijven. Het is een verlandingsplant die in een moerasachtige omgeving gedijt.

Het is altijd weer bijzonder hoe zo'n voor ons land zeldzame soort zich hier toch probeert te vestigen. Oorspronkelijk komen ze in zuid- en oost Europa voor en een bekende plek is de Donau delta. En sinds 2012 dus ook in Nederlan de populatie groeit niet hard maar blijft toch alweer een aantal jaren redelijk stabiel.

Wil je meer weten van deze zeldame zoetwater liefhebber, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/witwangstern

Piepende boompieper.

boompieper 17 april 2024

De boompiepers zijn alweer een dikke week in het land maar ik had nog steeds geen kans om ze op te zoeken in de Boswachterij Dorst. De Boswachterij is een van de vaste plekken waar boompiepers broeden. Je moet wel weten in welk deel van het bos je moet zijn want ze hebben zo hun voorkeuren. Al zeker vijftien jaar kom ik ze op dat plekje tegen en waarschijnlijk gaat dit broedgebied al generaties over van moeder op dochter en vader op zoon of zoiets? Ik vraag me weleens af wat nou de reden is waarom deze boompiepers juist dit plekje steeds opnieuw opzoeken. Iets in de genen of aangeleerd of een combi, zoiets moet het wel zijn.

boompieper in Dorst 14 april 2020

De boompiepers hoor je al van verre net als de boomleeuweriken die daar vlak in de buurt ook hun stekjes hebben. De boomleeuweriken zijn al vanaf februari op deze plek en ik denk dat er ook al een paar hier overwinterd hebben. Dat doen steeds meer vogels en met deze milde winters lukt ze dat ook nog. 

De boomleeuweriken jodelen ook al gelijk vanaf februari en zo rond deze tijd worden ze al wat stiller want de eerste legsel worden nu uitgebroed. De boompiepers zijn pas over een maandje zover dus tot die tijd kunnen we ze nog volop horen en zien.

zingende grasmus, gisteren

Vooral de zangvlucht is prachtig. Zingen, zingen en klimmen, klimmen en dan vrolijk zingend naar beneden zweven. Meestal landen ze dan weer op de tak vanwaar ze opgevlogen zijn en dat herhalen ze dan keer op keer. Ze dalen dan als een soort parachute naar beneden en laten de pootjes hangen. Daar herken je de boompieper trouwens goed aan.

Toen ik de boompiepers gisterenochtend zag en hoorde zingen, kraste ook de grasmus vrolijk mee. Nu had ik die al drie weken geleden in Breda gehoord maar nog niet in de Boswachterij. Ook weer een mooie bijkomstigheid en een vaste bewoner van de Boswachterij. Trouwens deze grasmus kom ik ook alweer enkele jaren in hetzelfde gebiedje tegen waar volop bramenstruiken staan. Ook weer zo'n typische gewoonte die overgaat van generatie op generatie.

Wil je meer weten van deze zingende parachutist, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/boompieper

Kleine karekiet kiet kiet.

kleine karekiet 14 april 2024

Vorig jaar blies de wind weken en wekenlang uit het noorden en veel trekvogels bleven daardoor in Frankrijk hangen, wachtend op beter vliegweer. Dit jaar is het anders, de afgelopen tijd blaast de wind nogal eens uit het zuiden of zuidoosten en dat betekent dat de trekvogels lekker vlot door kunnen vliegen. Fijn voor de vogels maar iets minder leuk voor ons want veel vogels schieten over ons land heen en vliegen zo razendsnel door naar de broedgebieden in het noorden.

Op 2 april kwam ik door deze meewind mijn eerste beflijster van het seizoen tegen en dat was gelijk ook mijn vroegste waarneming van deze doortrekker tot nu toe. De vroegste waarneming van mij tot dan toe was op 7 april in Oostkapelle. Gisteren zag en hoorde ik de eerste karekiet van het seizoen en dat blijkt daarmee dus ook weer een hele vroege aankomst te zijn. Kleine karekieten komen normaal gesproken in de tweede helft tot bijna eind april pas terug in ons land.

Zonzeelse polder augustus 2022

Het is opvallend hoe de wind dus bepaalt wanneer vogels hier aankomen. Vogels houden zelf hun eigen schema aan en daar zit dan wel een marge omheen gebouwd. Weersinvloeden in Europa kunnen dus de aankomsttijd in de broedgebieden bepalen maar ook de droogte in Afrika, de zandstormen in de Sahara of ander slecht weer kunnen een rol spelen. Nu blijkt dus dat het daar allemaal goed is verlopen en hier in Europa zit het ook weer even mee. 

Nu ben ik wel benieuwd hoe deze mogelijke gunstige omstandigheden effect hebben op de voortplanting. Zijn er deze keer minder vogels gestorven tijdens de trek en levert dat meer broedparen en dus meer jonge vogels op? 

Het zou zomaar kunnen alleen is dat niet goed te meten. Er is maar een organisatie iets over zeggen en dat is SOVON. Zij verzamelen alle waarnemingen en verwerken die in goed onderbouwde rapporten. En dan nog is het lastig om op basis van een goed jaar een conclusie te trekken.

De vroegste kleine karekiet in mijn lijst staat genoteerd op 21 april 2012 dus dat persoonlijke "record" stond al even. Niet dat ik moeite doe om persoonlijke records te verbreken want ik heb er geen invloed op wanneer vogels terugkomen. Maar het is altijd weer leuk om een soort weer terug te zien komen.

Wil je meer weten van deze krassende rietbewoner, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/kleine-karekiet

Succesvolle roerdompen.

blauwe reiger(r) en roerdomp

Van alle vogels in de Biesbosch is voor mij de roerdomp de meest bijzondere. Dat geldt dus voor mijzelf, want anderen worden helemaal lyrisch als ze een visarend of zeearend zien en weer iemand anders wordt helemaal blij van een zingende veldleeuwerik. Daar word ik overigens ook heel erg blij van. Maar een roerdomp is niet alleen bijzonder maar heeft vooral ook iets mysterieus. Zijn bijzondere lied is op zich al bijzonder en klinkt nu in de Biesbosch volop.

Al heel wat jaren ga ik in het vroege voorjaar op pad om in de "natte" Biesbosch vogels inventariseren. En in maart beginnen de eerste roerdompen te hoempen. Het bijzondere lied draagt ver en dat maakt het ook weer wat lastiger om de exacte aantallen en locaties te bepalen. In een van de grote natte rietpolders groeit het aantal roepende, territoriale roerdompen de laatste jaren gestaag. 

roerdomp in de 
"paalhouding"

Een kleine vijftien jaar geleden waren wij als tellers al blij met een of twee hoempende roerdompen en langzaam maar zeker groeide dat aantal, mede door een aantal ingrijpende aanpassingen in de polders. Zo zijn de klepduikers gerepareerd en worden die door Staatsbosbeheer zorgvuldig ingezet om voor roerdompen de ideale omstandigheden te creëren.

En dat werkt, en hoe kun je wel zeggen want afgelopen weekend heb ik met de grootste zorg de roerdompen in een rietpolder geïnventariseerd. In totaal heb ik met zekerheid zeven territoria vast kunnen stellen. Dat is dan nog geen garantie dat hier ook zeven broedparen zitten want de vrouwen laten zich in het broedseizoen niet horen en vrijwel nooit zien. Maar het feit dat het aantal roepende roerdompen hier gestaag toeneemt, geeft aan dat de omstandigheden in de rietpolders prima zijn. Afgelopen jaar werden in heel de Biesbosch, 38 territoria vastgesteld wat een ongekend hoog aantal is. Zo zie je maar als je de juiste omstandigheden weet te realiseren, reageren de vogels daar direct op. 

camouflagevogel

Zo worden op verschillende plekken in de Biesbosch polders of voormalig agrarisch gebied speciaal voor bepaalde vogelsoorten ingericht. Het is nu afwachten of het een vergelijkbaar succes als voor de roerdomp op gaat leveren. Om af te sluiten met een mooi voorbeeld, vorig jaar is in de winter de Eijerwaard onderwater gezet met als gevolg zes broedende koppels steltkluten. Een soort actie-reactie situatie. Ik geloof overigens niet gelijk dat dit nu voortaan een jaarlijks terugkerend broedsucces zal zijn. Het kan ook zijn dat dit een vorm van pioniersgedrag is en de steltkluten dit jaar weer een ander gebiedje opzoeken. Daarbij speelde vorig jaar ook nog dat in het oorspronkelijke broedgebied in zuid Europa een extreme droogte heerste waardoor er zelfs geen water in de ondiepe meertjes stond. De steltkluten waren dus noodgedwongen naar het noorden gekomen. Dus we moeten in sommige gevallen ook weer niet te vroeg juichen.

Wil je meer weten van deze stiekemerd, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/roerdomp

En ineens zijn daar de doortrekkers.

beflijster in Dorst op 3 april 2024

Elk voorjaar kijk ik weer reikhalzend uit naar al die zomersoorten die een voor een binnenvallen. Bijna elk stukje op mijn blog gaat het ook over die terugkerende vogels. Een voor een komen ze langs, de tjiftjaf en de blauwborst voorop. Daarna de zwartkop en de fitis en over een week of iets meer de tuinfluiter gevolgd door de grasmus en braamsluiper. Zo gaat dat even door en begint het steeds drukker te worden in het buitengebied en soms ook in de bewoonde wereld. Een heerlijke tijd die veel te snel voorbij gaat!

Behalve deze zomersoorten komen deze tijd ook de doortrekkers langs. Ze zijn er maar even en je moet vaak geluk hebben om ze te kunnen spotten. In de afgelopen dagen kwam ik regenwulpen, tapuit en beflijster tegen. 

oververmoeide tapuit op 4 april

Dit zijn in ons land geen broedvogels en wordt hier alleen even gerust en gegeten. Broeden doen ze in het hoge noorden. Van deze drie is er een uitzondering en dat is de tapuit die ook bij ons tot broeden komt. Meestal in de duinen langs de kust en op de Waddeneilanden en in het binnenland op de droge heide en stuifzanden.

De tapuit die ik op 4 april zag was kletsnat en dodelijk vermoeid van de lange tocht. Het had hem niet meegezeten en hij zat duidelijk bij te komen van alle ontberingen. Deze vogel heeft het gered maar hoeveel zouden de afgelopen dagen en weken gesneuveld zijn? 

13 april 2016 Oostkapelle

Daar heb ik geen idee van maar dat zij ongetwijfeld heel veel vogels. Ik denk dat deze tapuit wel een paar dagen nodig zal hebben om op krachten te komen en het weer zit niet echt mee dus veel insecten zal hij niet zo snel vinden. Tapuiten blijven best wel even hier in de buurt hangen en tot in mei kom je ze hier nog tegen. En de Biesbosch is een prima plek om tapuiten te spotten.

Dat is met de beflijster wel anders, die zie je maar heel even en meestal zie ik ze in Zeeland. Afgelopen week dus hier in Dorst en dat was tevens mijn vroegste waarneming van deze soort tot nu toe. De vroegste waarneming was namelijk op 7 april 2020. Wat mij opvalt is dat deze vogel zo enorm schuw is en bij het minste of geringste wegvliegt. En als hij wegvliegt is dat ook altijd ver weg. Hij vliegt niet even op om wat verder weer te landen. Als hij opvliegt is hij ook ver uit het zicht.

Wil je meer weten van de doortrekkende konijnen holbewoner, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/tapuit

Weer een waaierstaartrietzanger.

waaierstaartrietzanger

Alweer ruim een jaar geleden schreef ik over de graszanger die ik voor het eerst in Zeeland had gezien. De graszanger zag en hoorde in bij Breskens in de Waterdunen. De Waterdunen is een nieuw ontwikkelt natuurgebied speciaal ingericht voor vogels. Mooie wandelpaden met kijkschermen en kijkhutten en heel veel waterpartijen die als een magneet voor vogels werken. Door een slim systeem is in dit gebied beweegt het water ook door de werking van eb en vloed. De stroming en het droogvallen van slikjes zorgen ervoor dat er steeds voldoende voedsel te vinden is. 

zingende graszanger 26 maart 2024

Ook trekvogels die vaak via dit gebied langskomen kunnen hier een moment rusten en foerageren. De graszanger heeft dit gebied inmiddels ook ontdekt en vorig jaar januari zag ik hier mijn eerste roepende graszanger. Afgelopen jaar heb ik op verschillende plekken een waaierstaartrietzanger gezien en gehoord. De graszanger heeft deze naam nog niet zo heel lang en heette dus eerst waaierstaartrietzanger. 

Het lijkt er dan ook sterk op dat de soort een doorbraak in zijn verspreiding doormaakt. De milde winters zijn hier zeker debet aan want als we een strenge winter krijgen, is het gedaan met de soort en zijn we weer terug bij af. Afgelopen jaar zag en hoorde ik de graszanger in Westkapelle en jawel, zelfs in de Biesbosch. In de Nieuwe Dordtse Biesbosch om precies te zijn. 

waterdunen

Deze graszanger heeft daar een paar weken gezeten samen met de zeldzame blauwvleugeltaling en een paar velduilen. Even was dit de hotspot van de Biesbosch. Ik zag de graszanger daar bij toeval want ik het eerst nog niet eens door dat de zeldzame graszanger betrof. Soms moet je ook een beetje geluk hebben. 

Dat de graszanger zover landinwaarts zat is bijzonder maar dat is denk ik van korte duur. Over enige tijd komen we deze zuidelijke vogel op meer plekken tegen, kijk maar hoe het de cetti's zanger is vergaan. Die kom je nu in heel Nederland tegen. Ik voorzie eenzelfde ontwikkeling voor de waaierstaartrietzanger.

Wil je meer weten van deze nu nog zeldzame zangvogel, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/graszanger

Zwarte roodstaart zingt alweer even.

zwarte roodstaart 12 april 2020

Het is alweer een tijdje geleden dat ik gestopt ben met werken en ik moet zeggen dat ik niet veel meer aan die tijd terugdenk. Ik heb voldoende hobby's en andere bezigheden waar ik meer plezier in heb. Ik moest vanmorgen weer even aan die werkzame periode terugdenken want zo rond deze tijd zat elke ochtend een zwarte roodstaart op de dakrand van het pand te zingen. 

Als ik in Eindhoven uitstapte, hoorde ik hem direct zingen en dat ging dan weken door en ook jarenlang arriveerde hij rond dezelfde tijd op het dak en begon dan direct te zingen. Het is typisch zo'n vogeltje wat graag op industrieterreinen rondhangt. Ik zag in mijn overzicht met waarnemingen dat vanaf 2013 tot 2017 de zwarte roodstaart steevast in de eerste helft van maart op het dak aankwam. En dat was altijd een leuk begin van de dag.

1e winter mannetje zwarte roodstaart

Tegenwoordig ga ik wel eens op onze industrieterreinen hier in Oosterhout kijken en ook daar heb ik de zwarte roodstaart meerdere keren gezien en gehoord. Ik vond het eerst vreemd dat deze vogels in stedelijk gebied of op industrieterreinen broeden maar dat blijkt helemaal niet zo gek te zijn. Van oorsprong broeden deze vogels in middel- en hooggebergtes. Zij zijn dus gewend aan een stenen omgeving en zoeken hier dus naar openingen of holtes waar ze hun nest in kunnen bouwen.

Nu moet ik wel zeggen dat deze roodstaart niet alleen in stedelijk gebied of industrieterreinen voorkomt want ik kom ze ook wel in de Boswachterij Dorst en bij Huis ter Heide tegen. Nu weet ik niet of dit doortrekkers zijn want dat zou ook nog kunnen. In ieder geval arriveren ze vanaf begin maart na een wintervakantie in het zuiden van Europa en Afrika.

De zwarte roodstaarten die hier af en toe in de winter worden gezien, kunnen noordelijke vogels zijn die hier in een zachte winter de gok wagen en  niet verder trekken. 

Wil je meer weten van deze rotsbewoner, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/zwarte-roodstaart

Op de telpost.

De wind die afgelopen dinsdag en woensdag voorspeld werd, voorspelde dat het op de telpost in Breskens weleens een mooie ochtend op kon leveren. Want als de wind uit het zuidoosten komt worden de vogels die op trek zijn richting de telpost gedrukt en vandaar steken ze de Westerschelde over om vandaar verder naar het noorden te trekken. Er was maar een hindernis die een absolute topdag in de weg kon staan en dat was een stevige regenfront in Frankrijk. Als dat het geval is, kan er stuwing ontstaan oftewel de trekkers wachten beter weer af en komen daarna pas in grote aantallen door naar hier.

Dinsdagochtend vroeg trokken vele zangers over, die had ik namelijk in Cadzand al over de duinen zien vliegen. Ook houtduiven en kraaien vlogen in flinke groepen vastberaden naar het noordoosten, richting de telpost op de duinen vlakbij de vuurtoren. Daar worden ze opgewacht door een heel team van professionele tellers. Die mannen onderscheiden op grote afstand een net zo makkelijk een dwerggors van rietgors en worden twee in een flits voorbijvliegende europese kanaries op de lijst gezet. De eerste boerenzwaluwen, purperreigers en regenwulp kunnen niet ongezien passeren. 

Allemaal leuk en aardig maar rond elf uur werd het met het opwarmen van de lucht en de daarbij ontstane thermiekbellen pas echt interessant. Je zag van verre de thermiekbellen gevuld met roofvogels dichterbij komen. Steeds gevuld met vijf tot tien cirkelende roofvogels. Het was aftellen geblazen voordat ze hier overkwamen.

Het waren vooral buizerds en bruine kiekendieven die zich op de luchtstroom lieten voortdrijven. Het was prachtig om te zien hoe die vogels met een minimale inspanning terug naar de broedgebieden zweven. Ik denk dat roofvogels samen met ooievaars en kraanvogels nog de minste energie gebruiken om deze lange reis te maken. 

De vele vinken, piepers, zwartkoppen en al die andere kleintjes hebben het ten opzicht van die grote zwevers een stuk moeilijker. Die gaan op pure vleugel slagkracht de lange reis aan en als ze dan op de bestemming aankomen beginnen ze, hoe vermagerd en verzwakt ook, direct te zingen. Ik hoorde die ochtend in de duinen de eerste fitis en zwartkop van het voorjaar zingen. De dagen ervoor hoorde ik ze nog niet zingen dus dit zijn hoogstwaarschijnlijk net gearriveerde zomergasten.

In totaal passeerden in een kleine tweeënhalf uur ruim honderd roofvogels de telpost van Breskens. Die ochtend leverde de buizerdtrek, qua aantallen een 3e plaats op voor de telpost. Het komt dus niet vaak voor dat die grote aantallen overkomen zweven. Behalve buizerds en bruine kiekendieven, vlogen ook enkele sperwers en torenvalken met de groep mee.

Wil je meer weten van de vogeltrek en de telpost Breskens, kijk dan eens op de site van trektellen.nl

Zomertaling kondigt voorjaar aan.

zomerse zomertaling

De eerste helft van maart is altijd weer even spannend want dan komen de zomertalingen weer terug. Ik zie ze elk jaar in de eerste helft van deze maand maar er zijn genoeg andere vogellaars die ze nog eerder ontdekken. Dit jaar zag ik de eerste zomertaling op 18 maart in de Biesbosch. In de Ganzewei om precies te zijn. Dit is altijd een goede plek om zomertalingen te spotten, net als de Boswachterij in Dorst maar daar zitten ze nooit langer dan een of twee weken en dan trekken ze weer door. In de Ganzewei maar ook andere plekken in de Noordwaard kun je ze de hele zomer wel ergens vinden.

Deze zomertaling lost de wintertaling af want die vertrekt de komende tijd weer naar het noorden waar ze broeden. Er blijven de laatste jaren wel steeds meer wintertalingen in de Noordwaard hangen waardoor het deels standvogels zijn geworden. Mogelijk dat de zuidelijke populaties door het veranderende klimaat iets verder zuidwaarts zijn getrokken en nu hier resideren. 

winterse wintertaling

De zomertalingen zijn dat nog niet van plan en die trekken nog elk jaar allemaal weg. De zomertaling is de enige eend die precies het tegenovergestelde gedrag laat zien. Waar wij in de winter juist allerlei soorten eenden op bezoek krijgen, verkiest de zomertaling ondanks het mildere klimaat voor noord Afrika en soms nog wel verder ook. 

Ik ben benieuwd of we het nog mee gaan maken dat de zomertaling in de winter een keer hier blijft. Zo zie je wel meer van die de gok wagen en in de winter hier blijven. Het zijn dan wel zangvogels zoals bijvoorbeeld de zwartkop en de tjiftjaf.

De zomertaling is een vogel van het agrarisch gebied en heeft het niet makkelijk net als alle andere weide- en erfvogels. Kijk maar eens naar de stellopers die in een soort vrije val terecht zijn gekomen en de zomertaling gaat als we niet ingrijpen dezelfde kant uit. Laten we het niet hopen en de komende maanden weer volop genieten van deze extreem mooie zomergast. 

Ik weet overigens niet welke eend de mooiste is want de zomertaling heeft wat dat betreft flinke concurrentie van de wintertaling, pijlstaart, smient en tafeleend om er maar eens paar te noemen.

Wil je meer weten van de zomerse zomertaling, klik dan op de link;

https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/zomertaling